Tăng cường giám sát dịch tễ và đẩy mạnh tự xét nghiệm HIV: Bước đi chiến lược trong phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng

Trong bối cảnh hình thái lây nhiễm HIV tại Việt Nam nói chung và trên địa bàn tỉnh nói riêng có những diễn biến phức tạp, công tác giám sát dịch tễ học cùng việc đa dạng hóa các mô hình xét nghiệm đang mở ra những hướng đi đột phá, giúp người có hành vi nguy cơ cao dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế một cách an toàn và bảo mật. Nhận thức rõ tầm quan trọng của hệ thống xương sống này, trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh đã tiếp đón và làm việc sát sao với các đoàn giám sát của Viện Vệ sinh Dễ tễ Trung ương, kết hợp cùng Ban quản lý Dự án Quỹ toàn cầu về công tác giám sát và hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp tại tỉnh cũng như tại các đơn vị y tế cơ sở. Sự đồng hành, hướng dẫn tận tình từ các chuyên gia đầu ngành tuyến Trung ương không chỉ giúp đội ngũ cán bộ y tế địa phương chuẩn hóa toàn bộ quy trình thu thập số liệu, tối ưu hóa hệ thống báo cáo dịch tễ mà còn kịp thời tháo gỡ những nút thắt trong khâu vận hành thực tế. Nhờ vậy việc quản lý ca bệnh, theo dõi dòng chuyển gửi và kết nối người nhiễm tham gia điều trị ARV được thực hiện một cách nhịp nhàng, tạo tiền đề vững chắc để y tế tỉnh nhà tự tin triển khai các giải pháp can thiệp giảm hại sâu rộng hơn, chủ động ngăn chặn dịch bệnh.

Số liệu dịch tễ luôn là tấm gương phản chiếu trung thực nhất bức tranh thực tế để từ đó định hình các chiến lược can thiệp phù hợp cho từng giai đoạn. Thông qua các hoạt động giám sát chủ động, xét nghiệm sàng lọc diện rộng và rà soát chuyên sâu trong suốt năm 2025, toàn tỉnh đã phát hiện mới tổng cộng 61 trường hợp nhiễm HIV dương tính, địa bàn tỉnh Thái Bình (cũ) ghi nhận 38 ca nhiễm mới, địa bàn tỉnh Hưng Yên (cũ) phát hiện 23 ca. Những con số này là minh chứng rõ ràng cho thấy virus HIV vẫn âm thầm chảy trong lòng cộng đồng đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) và những người trẻ tuổi. Việc phát hiện ra 61 ca nhiễm mới trong năm qua vừa là kết quả đáng ghi nhận của sự nỗ lực rà soát không mệt mỏi từ hệ thống y tế, vừa là hồi chuông cảnh báo nhắc nhở cộng đồng tuyệt đối không được phép lơ là, chủ quan vì phát hiện sớm chính là cơ hội duy nhất để bảo vệ hệ miễn dịch và kéo dài tuổi thọ.

Để giải quyết bài toán khó khăn khi tiếp cận nhóm đối tượng nguy cơ cao – những người luôn chọn giải pháp "ẩn mình" bí mật vì nỗi sợ hãi bị kỳ thị và phân biệt đối xử, mô hình tự xét nghiệm HIV online ra đời như một vị cứu tinh y tế đầy tính nhân văn. Được sự hỗ trợ đắc lực và toàn diện từ Dự án Quỹ toàn cầu, hoạt động cấp phát sinh phẩm tự xét nghiệm qua hệ thống trực tuyến tiếp tục được duy trì, tăng tốc mạnh mẽ tại tỉnh và tạo nên một kênh tiếp cận dịch vụ y tế vô cùng văn minh, thân thiện với người dùng. Tính đến hết 05/2026, hệ thống website và ứng dụng trực tuyến của dự án đã thu hút tổng cộng 1.900 khách hàng chủ động truy cập để tham gia trả lời các câu hỏi đánh giá nguy cơ lây nhiễm. Quy trình sàng lọc tâm lý và hành vi diễn ra nhanh chóng, bảo mật tuyệt đối đã tiếp thêm động lực mạnh mẽ, giúp người dân vượt qua rào cản e ngại vốn có để chủ động tiếp cận sâu hơn với các chuỗi dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện tiếp theo của chương trình.

Sự bùng nổ và hiệu quả thực tế của giải pháp công nghệ số trong y tế công cộng đã được minh chứng một cách thuyết phục nhất thông qua những con số biết nói từ đầu ra của mô hình xét nghiệm trực tuyến này. Sau bước đánh giá nguy cơ ban đầu, hệ thống đã ghi nhận gần 1.700 khách hàng đăng ký nhận kit test xét nghiệm HIV thành công và tự thực hiện các thao tác và tự đọc kết quả tại nhà một cách dễ dàng chỉ sau 15 đến 20 phút. Qua quá trình phản hồi và tổng hợp dữ liệu, các khách hàng đều được giải tỏa tâm lý sau khi có kết quả tự xét nghiệm tại nhà. Sau khi có kết quả âm tính, khách hàng được tư vấn các giải pháp dự phòng hiệu quả như sử dụng bao cao su hoặc điều trị PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm) để duy trì tình trạng an toàn. Đáng chú ý, trong năm 2025 hệ thống cũng đã kịp thời phát hiện 02 khách hàng có kết quả “có phản ứng” – tức là nghi ngờ nhiễm HIV, ngay lập tức quy trình hỗ trợ từ xa được kích hoạt nhằm trấn an tinh thần người bệnh, hướng dẫn và chuyển gửi thành công khách hàng đến phòng xét nghiệm khẳng định của CDC tỉnh.

Thành công toàn diện của công tác giám sát dịch tễ kết hợp với mô hình tự xét nghiệm HIV trong năm 2025 đã để lại những bài học kinh nghiệm sâu sắc, khẳng định rằng việc ứng dụng công nghệ chính là chìa khóa vàng để tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao độ phủ của dịch vụ y tế cộng đồng. Hướng tới tương lai, CDC tỉnh định hướng sẽ tiếp tục duy trì, mở rộng và nâng cấp mô hình này trở thành mũi nhọn truyền thông chiến lược, song hành cùng các phương thức truyền thống để tạo nên tấm lưới bảo vệ đa tầng, vững chắc. Mục tiêu cốt lõi của đơn vị là làm sao để mọi người dân, dù ở bất kỳ độ tuổi hay tầng lớp nào, khi có hành vi nguy cơ đều thấu hiểu rằng họ không hề cô độc, họ hoàn toàn có quyền và có khả năng tự kiểm soát tình trạng sức khỏe của mình một cách bí mật và chủ động nhất. Sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa công tác giám sát chuyên sâu của cơ quan quản lý và các giải pháp can thiệp dựa vào công nghệ số sẽ là đòn bẩy chiến lược, mạnh mẽ để tỉnh nhà vững vàng tiến gần hơn đến mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

MỌI THÔNG TIN CHI TIẾT VÀ TƯ VẤN HỖ TRỢ  VUI LÒNG LIÊN HỆ: Khoa Phòng chống HIV/AIDS – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên.

Hotline tư vấn bảo mật và miễn phí: 02273835489

Đăng ký nhận kit test tự xét nghiệm HIV miễn phí tại: website: tuxetnghiem.vn