NHẬN DIỆN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG ĐỂ PHÒNG TRÁNH NHỮNG ẢNH HƯỞNG TỚI SỨC KHỎE TÂM THẦN TRẺ EM
Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số” là dịp để cộng đồng nhìn nhận lại những nguy cơ tiềm ẩn đối với sự phát triển toàn diện của học sinh. Hiện nay, các hành vi bắt nạt không chỉ dừng lại ở những va chạm thể xác thông thường, mà đang có xu hướng dịch chuyển phức tạp sang hình thức bạo lực tâm lý và bắt nạt trên không gian mạng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của các em mà đôi khi người lớn chưa đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng.
Ghi nhận từ các cơ sở tư vấn tâm lý cho thấy số lượng học sinh gặp khủng hoảng tinh thần thường có xu hướng tăng cao vào thời điểm cuối năm học hoặc khi chuyển giao mùa. Những hình thức bạo lực tâm lý phổ biến hiện nay bao gồm việc cô lập, tẩy chay học sinh khỏi các hoạt động tập thể hoặc nhóm học tập, cùng với đó là việc sử dụng ngôn từ miệt thị ngoại hình, hoàn cảnh sống nhằm xúc phạm danh dự người khác. Đáng báo động hơn, tình trạng bắt nạt trực tuyến thông qua việc bôi nhọ, chế giễu hoặc lập các hội nhóm chống đối trên các nền tảng mạng xã hội đang tạo ra áp lực tâm lý nặng nề và kéo dài cho nạn nhân.
Về góc độ chuyên môn y tế, kết quả sàng lọc sức khỏe tâm thần bằng bộ công cụ DASS-21 trên nhóm học sinh trung học cơ sở cho thấy có tới 38,8% học sinh bộc lộ biểu hiện trầm cảm hoặc lo âu. Do tâm lý lo sợ và e ngại, nhiều em lựa chọn cách im lặng, tự chịu đựng một mình thay vì tìm kiếm sự trợ giúp từ người lớn. Sự cam chịu này là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất ngủ, chán ăn, suy giảm khả năng tập trung, thậm chí gây ra những biến chuyển tiêu cực về sức khỏe thể chất lâu dài nếu không được can thiệp kịp thời.
Trong khuôn khổ Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra từ ngày 01/6 đến 30/6/2026, chiến dịch truyền thông quốc gia với khẩu hiệu “Hãy lắng nghe trẻ em bằng trái tim – bảo vệ trẻ em bằng hành động” đang nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em toàn diện cả trên đời thực lẫn môi trường số. Để phòng ngừa hiệu quả các nguy cơ tổn thương tinh thần này, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng là yếu tố mang tính quyết định, cần được thực hiện bằng hành động cụ thể.
Trước hết, gia đình cần chủ động theo dõi sát sao giấc ngủ, khẩu phần ăn và những thay đổi cảm xúc hằng ngày của con để kịp thời phát hiện biểu hiện sợ hãi, chán chường khi đến trường. Phía nhà trường cần tăng cường năng lực cho hệ thống tham vấn tâm lý học đường, chủ động tổ chức các đợt sàng lọc sức khỏe tinh thần định kỳ nhằm hỗ trợ học sinh sớm nhất. Đồng thời, mỗi người dân trong cộng đồng khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu bạo lực, bắt nạt trẻ em cần thông báo ngay qua Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111 để kích hoạt hệ thống hỗ trợ kịp thời, chung tay xây dựng môi trường học đường an toàn, nơi mọi học sinh đều được tôn trọng và phát triển.
Hồng Nhung T.H
