Hưng Yên tăng cường “lá chắn” dự phòng HIV: Đưa PrEP đến gần hơn với cộng đồng nguy cơ cao
Trong những năm qua, công tác phòng, chống HIV/AIDS tại tỉnh Hưng Yên đã đạt được nhiều kết quả tích cực với sự vào cuộc của các cấp, các ngành, sự nỗ lực của ngành Y tế và sự đồng hành của cộng đồng. Tuy nhiên, trước những thay đổi trong xu hướng dịch HIV hiện nay, việc đổi mới các biện pháp dự phòng, đặc biệt là mở rộng các dịch vụ dự phòng chủ động như điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Hiện nay lây nhiễm qua đường tình dục đang có xu hướng gia tăng và trở thành đường lây truyền chủ yếu, đặc biệt trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), người có nhiều bạn tình hoặc những người có hành vi nguy cơ cao. Đây là thách thức đòi hỏi các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và điều trị người nhiễm mà cần chuyển mạnh sang các giải pháp dự phòng sớm, chủ động bảo vệ nhóm nguy cơ trước khi phơi nhiễm HIV. Trong bối cảnh đó, PrEP được xem là một trong những giải pháp dự phòng hiệu quả, giúp những người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao giảm đáng kể khả năng lây nhiễm khi sử dụng đúng hướng dẫn. Nhận thức rõ vai trò quan trọng của PrEP, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, mở rộng khả năng tiếp cận và duy trì hiệu quả sử dụng PrEP trong cộng đồng, góp phần quan trọng vào mục tiêu kiểm soát dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh.
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis – điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV) là biện pháp sử dụng thuốc kháng vi rút cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ phơi nhiễm nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm HIV. Đây là một bước tiến quan trọng trong chiến lược phòng, chống HIV/AIDS hiện đại, giúp mỗi cá nhân có thêm công cụ chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân. Tuy nhiên, để PrEP phát huy hiệu quả, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Hiệu quả của PrEP trong dự phòng HIV đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu lớn trên thế giới. Nghiên cứu PROUD (Pre-exposure Option for reducing HIV in the UK: immediate or deferred) do nhóm tác giả Sheena McCormack và cộng sự thực hiện tại Vương quốc Anh, được công bố trên Tạp chí The Lancet năm 2015, đã đánh giá hiệu quả của PrEP uống hằng ngày bằng thuốc tenofovir/emtricitabine ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới có nguy cơ cao nhiễm HIV. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm sử dụng PrEP ngay lập tức có nguy cơ nhiễm HIV giảm khoảng 86% so với nhóm trì hoãn sử dụng PrEP, chứng minh PrEP là một biện pháp dự phòng HIV có hiệu quả cao khi được sử dụng đúng hướng dẫn. Nghiên cứu này là một trong những bằng chứng quan trọng góp phần để Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo cung cấp PrEP cho những người có nguy cơ nhiễm HIV cao từ năm 2015 như một phần của gói dự phòng HIV toàn diện.
Thời gian qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tư vấn về PrEP thông qua nhiều hình thức đa dạng như truyền thông trực tiếp, tư vấn cá nhân, tư vấn nhóm nhỏ, các buổi nói chuyện chuyên đề, tập huấn và truyền thông trên nền tảng trực tuyến. Nội dung truyền thông tập trung cung cấp những kiến thức cơ bản về HIV, nguy cơ lây nhiễm, lợi ích của PrEP, cách sử dụng thuốc đúng cách, tầm quan trọng của việc tái khám và xét nghiệm định kỳ trong quá trình sử dụng PrEP. Đặc biệt, chương trình chú trọng tiếp cận nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), người có hành vi nguy cơ cao, người có bạn tình nhiễm HIV hoặc những người có nhu cầu chủ động dự phòng HIV. Thông qua các hoạt động tư vấn, nhiều người đã hiểu rõ hơn rằng PrEP không phải là thuốc điều trị HIV mà là một biện pháp dự phòng an toàn, hiệu quả dành cho người chưa nhiễm HIV. Việc thay đổi nhận thức này góp phần giảm tâm lý e ngại, xóa bỏ rào cản tiếp cận dịch vụ và khuyến khích nhiều người chủ động tìm hiểu, đăng ký sử dụng PrEP để bảo vệ sức khỏe của chính mình.
Song song với công tác truyền thông, tỉnh Hưng Yên cũng chú trọng đa dạng hóa các kênh tiếp cận nhằm đưa dịch vụ PrEP đến gần hơn với những người có nhu cầu. Các hoạt động quảng bá thông tin về PrEP được triển khai thông qua các phương tiện truyền thông, mạng xã hội, tài liệu hướng dẫn, tờ rơi truyền thông và sự hỗ trợ của các nhóm dựa vào cộng đồng (CBO). Đây là những kênh tiếp cận có ý nghĩa quan trọng bởi các nhóm đồng đẳng viên thường có sự gần gũi, thấu hiểu đặc điểm tâm lý, nhu cầu và những khó khăn mà nhóm nguy cơ cao gặp phải trong quá trình tiếp cận dịch vụ y tế. Thông qua sự hỗ trợ của các nhóm cộng đồng, khách hàng được tư vấn về nguy cơ, hướng dẫn xét nghiệm HIV, kết nối với cơ sở cung cấp dịch vụ PrEP và được đồng hành trong quá trình duy trì sử dụng thuốc. Bên cạnh đó, các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ PrEP tại Hưng Yên thực hiện đầy đủ quy trình chăm sóc bao gồm tư vấn trước khi sử dụng, xét nghiệm HIV, kiểm tra sức khỏe, cấp phát thuốc, theo dõi định kỳ và hỗ trợ giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng. Việc kết hợp giữa hệ thống y tế chính thống và mạng lưới cộng đồng đã tạo nên một mô hình tiếp cận linh hoạt, thân thiện, giúp nhiều người có nguy cơ cao mạnh dạn tiếp cận dịch vụ dự phòng HIV mà không còn tâm lý lo lắng hay e ngại. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả của chương trình PrEP, biến dự phòng HIV trở thành một lựa chọn chủ động trong chăm sóc sức khỏe cá nhân.
Bên cạnh việc cung cấp thuốc PrEP, hoạt động xây dựng và duy trì mạng lưới hỗ trợ cộng đồng tiếp tục được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm tính bền vững của chương trình. Các nhóm CBO, nhóm đồng đẳng không chỉ làm nhiệm vụ truyền thông mà còn đóng vai trò là cầu nối giúp khách hàng duy trì các hành vi phòng ngừa HIV an toàn, tuân thủ sử dụng PrEP và tiếp cận các dịch vụ y tế khi cần thiết. Thông qua sự chia sẻ, hỗ trợ từ những người có sự thấu hiểu về cộng đồng, khách hàng sử dụng PrEP có thêm động lực để duy trì điều trị dự phòng lâu dài. Ngoài PrEP, các nhóm còn kết hợp tuyên truyền về sử dụng bao cao su, chất bôi trơn, xét nghiệm HIV định kỳ, điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV (PEP), tự xét nghiệm HIV và các biện pháp giảm nguy cơ khác nhằm xây dựng một hệ thống dự phòng toàn diện. Để chương trình PrEP phát triển hiệu quả, sự phối hợp giữa Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên, các cơ sở y tế, các tổ chức xã hội, nhóm cộng đồng và chính những người sử dụng dịch vụ là yếu tố không thể thiếu. Mỗi sự kết nối thành công không chỉ giúp một cá nhân được bảo vệ trước nguy cơ nhiễm HIV mà còn góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng, từng bước kiểm soát sự lây lan của dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh.
Có thể khẳng định, việc đẩy mạnh quảng bá và mở rộng hoạt động PrEP là một trong những giải pháp thiết thực, hiệu quả trong công tác phòng, chống HIV/AIDS tại tỉnh Hưng Yên hiện nay. PrEP không chỉ là một phương pháp dự phòng HIV tiên tiến mà còn là sự lựa chọn chủ động giúp mỗi người bảo vệ sức khỏe, giảm bớt lo lắng trước nguy cơ lây nhiễm và xây dựng lối sống an toàn, trách nhiệm hơn. Trong thời gian tới, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên tiếp tục tăng cường truyền thông, mở rộng tư vấn, xét nghiệm HIV, kết nối những người có nguy cơ cao với dịch vụ PrEP và phối hợp chặt chẽ cùng các nhóm cộng đồng để đưa dịch vụ đến gần hơn với người dân. Nếu bạn đang có nguy cơ phơi nhiễm HIV, còn băn khoăn về PrEP hoặc mong muốn tìm hiểu một giải pháp dự phòng HIV hiệu quả, đừng chờ đến khi có nguy cơ xảy ra mới hành động. Hãy chủ động liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn, xét nghiệm và hỗ trợ sử dụng PrEP đúng cách. PrEP – một lựa chọn nhỏ hôm nay, một sự bảo vệ lớn cho sức khỏe ngày mai. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình sống khỏe, an toàn và tự tin hơn.
