Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại (28/9): Chủ động tiêm phòng, bảo vệ cộng đồng
Bệnh Dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân chủ động tiêm phòng cho vật nuôi, thực hiện các biện pháp an toàn khi tiếp xúc với chó, mèo và đặc biệt là xử trí đúng, tiêm vắc xin kịp thời sau khi bị chó, mèo cắn, cào.
Bệnh nhân bị chó cắn, đến tiêm vắc xin phòng bệnh dại tại Phòng tiêm chủng DV, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hưng Yên cơ sở 1
Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại (28/9) là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng về mức độ nguy hiểm của bệnh, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa ngành Y tế, ngành Thú y, chính quyền các cấp và người dân trong kiểm soát nguồn lây, chủ động phòng bệnh.
Nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa
Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dại gây ra, lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt của động vật nhiễm virus tiếp xúc với vùng da bị tổn thương. Chó là nguồn lây chủ yếu sang người; ngoài ra, mèo và một số động vật có vú khác cũng có thể truyền bệnh.
Virus Dại sau khi xâm nhập cơ thể sẽ di chuyển theo dây thần kinh đến tủy sống và não. Thời gian ủ bệnh thường từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương. Những vết cắn ở vùng đầu, mặt, cổ hoặc gần hệ thần kinh trung ương thường có nguy cơ khiến bệnh khởi phát nhanh hơn.
Điều đặc biệt nguy hiểm là khi người bệnh đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, khả năng điều trị thành công gần như không còn, tỷ lệ tử vong gần 100%. Vì vậy, dự phòng trước và sau phơi nhiễm có ý nghĩa quyết định.
Tại Hưng Yên, công tác phòng, chống bệnh Dại tiếp tục được ngành Y tế và các địa phương quan tâm triển khai. Trong tháng 8/2026, đã có 69 người bị chó, mèo cắn đã đến tiêm vắc xin phòng bệnh dại tại Phòng tiêm chủng dịch vụ, trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hưng Yên, trong đó có 33 người tiêm huyết thanh kháng dại và được tư vấn các vấn đề liên quan. Đây là tín hiệu cho thấy người dân ngày càng quan tâm đến việc chủ động dự phòng, đồng thời cũng nhắc nhở cộng đồng không được chủ quan trước nguy cơ bệnh Dại.
Bị chó, mèo cắn, cào: Không chờ đợi
Một bộ phận người dân vẫn có tâm lý chủ quan khi bị chó, mèo cắn, cào, nhất là khi vết thương nhỏ hoặc con vật là vật nuôi trong gia đình. Một số trường hợp còn tự điều trị bằng các phương pháp dân gian. Đây là những quan niệm nguy hiểm.
Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh Dại cắn, cào, người dân cần xử trí vết thương ngay lập tức bằng cách xối rửa dưới vòi nước chảy với xà phòng trong khoảng 15 phút. Nếu không có xà phòng, rửa kỹ bằng nước sạch; sau đó sát khuẩn bằng cồn 70 độ, dung dịch i-ốt hoặc Povidone-Iodine. Không băng kín hoặc tự ý khâu kín vết thương.
Sau sơ cứu, người bị phơi nhiễm cần đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng để được đánh giá nguy cơ và tư vấn tiêm vắc xin phòng Dại, huyết thanh kháng Dại khi có chỉ định. Tuyệt đối không tự ý bỏ qua việc tiêm phòng hoặc chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám.
Chủ động từ vật nuôi
Phòng, chống bệnh Dại cần bắt đầu từ mỗi gia đình, nhất là các hộ nuôi chó, mèo. Người dân cần tiêm vắc xin phòng Dại đầy đủ cho chó, mèo và tiêm nhắc lại theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn thú y.
Chó nuôi phải được quản lý chặt chẽ, không để thả rông. Khi đưa chó ra nơi công cộng, cần phải có người dắt và thực hiện nghiêm các biện pháp bảo đảm an toàn theo quy định.
Mỗi người cũng cần tránh trêu chọc, chọc phá hoặc đùa nghịch với chó, mèo; không tiếp xúc với động vật có biểu hiện bất thường như hung dữ, chảy nhiều nước dãi, sợ nước, sợ ánh sáng, liệt hoặc thay đổi hành vi. Khi phát hiện động vật nghi mắc bệnh Dại, cần thông báo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn xử lý.
Không để sự chủ quan phải trả giá bằng tính mạng
Bệnh Dại có thể phòng ngừa hiệu quả nhưng một khi đã phát bệnh thì gần như không thể cứu chữa. Vì vậy, mỗi trường hợp bị chó, mèo cắn, cào cần được xử trí nghiêm túc, không chủ quan dù vết thương nhỏ hay con vật là vật nuôi quen thuộc.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại (28/9), mỗi người dân hãy chủ động quản lý, tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo; không để vật nuôi thả rông và ghi nhớ nguyên tắc: bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh Dại cắn, cào phải rửa ngay vết thương và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn, tiêm phòng theo chỉ định.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế, ngành Thú y, chính quyền các cấp và người dân trong quản lý đàn chó, mèo, tiêm phòng cho vật nuôi, giám sát và xử lý động vật nghi mắc bệnh sẽ góp phần kiểm soát bệnh Dại, bảo vệ sức khỏe, tính mạng của mỗi người và cộng đồng.
