Tầm soát sớm ung thư vú: Giải pháp then chốt nâng cao tỷ lệ điều trị khỏi và hạ thấp gánh nặng bệnh tật

Ung thư vú gánh nặng lớn đối với sức khỏe phụ nữ

Ung thư vú hiện là bệnh lý ác tính có tỷ lệ mắc mới và tử vong hàng đầu ở nữ giới, tạo ra gánh nặng y tế lớn trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong năm 2024 toàn cầu ghi nhận khoảng 2,4 triệu phụ nữ mắc mới ung thư vú và gần 694.000 trường hợp tử vong. Đáng lưu ý, có tới gần 80% số ca bệnh xảy ra ở những phụ nữ không mang yếu tố nguy cơ đặc thù nào khác ngoài giới tính và độ tuổi. Tại nước ta, số liệu do Bộ Y tế công bố cho thấy riêng năm 2024 đã ghi nhận khoảng 25.700 ca mắc mới và hơn 10.600 trường hợp tử vong do căn bệnh này. Xu hướng gia tăng liên tục cả về tỷ lệ mắc lẫn gánh nặng tử vong đặt ra yêu cầu cấp bách phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa chủ động và đưa hoạt động tầm soát định kỳ đi vào thực chất ngay từ tuyến y tế cơ sở.

Phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả điều trị

Các bằng chứng lâm sàng khẳng định việc phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm giữ vai trò quyết định đối với tiên lượng và kết quả điều trị ung thư vú. Khi khối u còn nhỏ, mới nằm gọn tại chỗ và chưa di căn sang các hạch xung quanh, việc phẫu thuật cắt bỏ tận gốc kết hợp với các phương pháp điều trị bổ sung sẽ mang lại hiệu quả chữa trị tốt nhất, giúp bảo tồn tuyến vú và tiết giảm đáng kể chi phí y tế. Dữ liệu giám sát dịch tễ của Bộ Y tế ghi nhận tỷ lệ phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm tại Việt Nam những năm gần đây đã đạt 76,6%, tăng vượt bậc so với mức 52,4% của giai đoạn 2008–2010. Đặc biệt, nếu được chẩn đoán và điều trị kịp thời ở giai đoạn đầu, tỷ lệ bệnh nhân sống sau 5 năm có thể lên tới trên 90%, mở ra cơ hội điều trị khỏi hoàn toàn và giúp người bệnh sớm tái hòa nhập cuộc sống.

Tầm quan trọng của công tác dự phòng chủ động đã được khẳng định rõ nét trong Kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026–2035. Theo đó, hệ thống y tế toàn quốc đặt mục tiêu giảm trung bình 2,5% tỷ lệ tử vong do ung thư vú mỗi năm, đồng thời phấn đấu đạt 70% phụ nữ trong độ tuổi từ 40 đến 70 được tiếp cận dịch vụ khám, sàng lọc định kỳ bằng các kỹ thuật chẩn đoán chuẩn hóa. Đây là bước chuyển chiến lược mang tính căn cơ nhằm dịch chuyển trọng tâm từ điều trị bị động ở giai đoạn muộn sang sàng lọc, phát hiện chủ động từ sớm, bảo đảm tính công bằng trong chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ.

Chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe

Để đạt hiệu quả phòng bệnh cao nhất, hoạt động tầm soát ung thư vú cần được phân tầng theo độ tuổi và mức độ nguy cơ của từng cá nhân. Đối với phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ trung bình, việc duy trì thói quen tự khám vú hằng tháng, thăm khám lâm sàng định kỳ tại cơ sở y tế và chụp X-quang tuyến vú (chụp nhũ ảnh) từ mốc 40 tuổi là biện pháp tối ưu giúp phát hiện các tổn thương vi vôi hóa bất thường trước khi hình thành khối u sờ thấy được. Với những trường hợp thuộc nhóm nguy cơ cao do mang đột biến gen di truyền hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh sớm, người dân cần được tư vấn chuyên môn để áp dụng phác đồ theo dõi chuyên sâu kết hợp chụp cộng hưởng từ (MRI) ở độ tuổi trẻ hơn.

Bên cạnh việc tầm soát định kỳ, phụ nữ cần đến ngay cơ sở y tế khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như xuất hiện khối cứng không đau ở vú, vùng da bị co kéo, thay đổi hình thái núm vú hoặc tiết dịch bất thường. Chủ động kiểm tra định kỳ, không chờ đợi đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt chính là biện pháp thiết thực nhất để người phụ nữ tự bảo vệ sinh mệnh và gìn giữ chất lượng cuộc sống lâu dài.

Hồng Nhung T.H