Siết chặt hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, vi phạm bị phạt tới 30 triệu đồng

Để chủ động kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, Bộ Y tế đã ban hành các quy định liên quan đến việc tiết lộ giới tính thai nhi và xử lý các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi trái phép.

Theo Thông tư số 11/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã quy định rõ danh mục 137 căn bệnh và hội chứng di truyền liên quan đến giới tính mới được phép thông báo cho gia đình nhằm phục vụ mục đích chẩn đoán, điều trị chuyên môn. Theo đó, tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh các tuyến chỉ được phép tiết lộ giới tính thai nhi trong phạm vi giới hạn của danh mục này, đồng thời có trách nhiệm tư vấn y tế đầy đủ cho người dân trước và sau khi thực hiện các kỹ thuật xét nghiệm chẩn đoán.

Song song với các hướng dẫn chuyên môn, việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực dân số cũng được siết chặt theo Nghị định số 90/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/5 đã tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi trái quy định, với mức phạt cao nhất lên tới 30 triệu đồng. Quy định pháp luật nêu rõ các hành vi như: bói toán, siêu âm, xét nghiệm nhằm xác định và tiết lộ giới tính thai nhi ngoài mục đích điều trị, hoặc việc dụ dỗ, ép buộc người khác phải lựa chọn giới tính con đều là phạm pháp. Cụ thể, người có hành vi tiết lộ giới tính thai nhi trái phép sẽ bị xử phạt hành chính từ 7 đến 15 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng. Riêng đối với hành vi cung cấp hóa chất, thuốc hoặc thực hiện phá thai vì lý do lựa chọn giới tính, mức phạt sẽ từ 25 đến 30 triệu đồng, đi kèm hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động hoặc tước giấy phép hành nghề lên đến 12 tháng.

Bên cạnh việc xử phạt các cá nhân trực tiếp vi phạm, quy định mới cũng nhấn mạnh gánh nặng trách nhiệm của người đứng đầu các cơ sở y tế nếu để xảy ra tình trạng thông báo giới tính thai nhi sai mục đích tại đơn vị mình quản lý. Việc tăng cường các chế tài nghiêm khắc này là giải pháp then chốt nhằm đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, góp phần bảo đảm bình đẳng giới và bảo vệ quyền trẻ em. Ngành y tế khuyến cáo bà con nhân dân nâng cao nhận thức, phối hợp chặt chẽ với cán bộ y tế cơ sở để thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước, cùng nhau hướng tới mục tiêu xây dựng quy mô dân số ổn định và phát triển bền vững.

Đoàn Huê TH