Những điểm mới trong cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực an toàn thực phẩm từ năm 2026–2027

Nhằm mục tiêu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tối ưu hóa quy trình hành chính và tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1644/QĐ-BYT công bố sửa đổi, bổ sung 03 thủ tục hành chính cốt lõi trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP của Chính phủ về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và loại bỏ các rào cản thủ tục rườm rà, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ.

Điểm mới cốt lõi và mang tính đột phá nhất trong Quyết định số 1644/QĐ-BYT là việc chuyển giao hoàn toàn thẩm quyền giải quyết thủ tục "Đăng ký nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe" từ cơ quan Trung ương về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện kể từ ngày 01/7/2026. Việc phân cấp triệt để này cho phép các doanh nghiệp thực hiện toàn bộ quy trình nộp, thẩm định và nhận kết quả ngay tại cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cắt giảm tối đa thời gian lưu chuyển văn bản giữa Trung ương và địa phương. Cơ chế này không chỉ rút ngắn chu kỳ xử lý hồ sơ, tiết kiệm chi phí vận hành cho khối doanh nghiệp mà còn nâng cao tính chủ động, siết chặt hiệu lực giám sát sau hậu kiểm của chính quyền địa phương đối với các nội dung quảng cáo thực phẩm chức năng trên địa bàn.

Bên cạnh quyết sách phân cấp mạnh mẽ, Bộ Y tế cũng thiết lập lộ trình đơn giản hóa toàn diện các quy chuẩn kỹ thuật đối với quy trình đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhập khẩu và sản xuất trong nước. Kể từ ngày 01/7/2027, các quy định về phụ gia thực phẩm sẽ được điều chỉnh theo hướng tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế. Quyết định 1644 chính thức bãi bỏ các quy định biệt lập, phức tạp liên quan đến "phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới; phụ gia thực phẩm không thuộc danh mục được phép sử dụng hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định" trong các hồ sơ công bố sản phẩm. Thay vào đó, tư duy quản lý sẽ được chuyển dịch đồng bộ sang hình thức kiểm soát theo Danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng, được rà soát và cập nhật định kỳ dựa trên các bằng chứng khoa học thực tiễn. Bước cải tiến này không chỉ bảo đảm nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn sinh học mà còn giúp hài hòa hóa thủ tục hành chính của Việt Nam theo đúng các thông lệ và cam kết quốc tế.

Sự thay đổi mang tính bản lề trong giai đoạn 2026–2027 phản ánh tư duy quản trị hiện đại theo nguyên tắc quản lý rủi ro, chuyển trọng tâm từ "tiền kiểm" nặng nề sang "hậu kiểm" linh hoạt. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 16 trên tổng số 19 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế trong lĩnh vực an toàn thực phẩm được phân cấp thành công cho các địa phương thực hiện. Sự tinh gọn bộ máy pháp lý này vừa tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng cho cộng đồng doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu suất xử lý công việc của hệ thống công vụ. Đây là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của ngành Y tế trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, góp phần ổn định thị trường thực phẩm và nâng cao chất lượng dân số một cách bền vững trong tình hình mới