Nghị quyết số 20/2026/QH16: Hoàn thiện thể chế và tạo bước đột phá trong phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế
Trong trường hợp tranh chấp không thể tránh khỏi, Nghị quyết quy định quy trình xử lý chặt chẽ và phân định thẩm quyền minh bạch giữa các cơ quan liên quan. Bộ Tư pháp đảm nhận trọng trách là Cơ quan đại diện pháp lý cho nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trực tiếp tư vấn và chủ trì phối hợp xuyên suốt quá trình tố tụng. Về phía cơ quan chủ trì - nơi ban hành hoặc tham mưu biện pháp quản lý bị khiếu kiện - giữ vai trò đầu mối điều phối thực hiện, phối hợp xây dựng chiến lược bào chữa và đàm phán hợp đồng thuê luật sư theo chuẩn mực và cơ chế giá thị trường. Đối với các vụ việc có tính chất đặc biệt phức tạp, tác động sâu sắc đến an ninh kinh tế và đối ngoại quốc gia, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định thành lập Ban chỉ đạo liên ngành để trực tiếp chỉ đạo, định hướng toàn diện quá trình xử lý.
Đặc biệt, tư tưởng chỉ đạo nổi bật của Nghị quyết là ưu tiên giải pháp hòa giải và thương lượng thiện chí nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí tài chính cho ngân sách. Phương án hòa giải phải được xây dựng dựa trên sự đánh giá khách quan, toàn diện và độc lập, hướng tới mục tiêu giải quyết dứt điểm xung đột mà vẫn bảo toàn tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của quốc gia. Để loại trừ triệt để nguy cơ khiếu kiện kéo dài, điều kiện tiên quyết khi phê duyệt và ký kết phương án hòa giải thành công là nhà đầu tư nước ngoài phải có văn bản cam kết từ bỏ hoàn toàn quyền khởi kiện hoặc chấm dứt vô điều kiện các thủ tục trọng tài đang diễn ra.
Chính sách đặc thù về nguồn lực, chế độ đãi ngộ và cơ chế bảo vệ cán bộ
Gỡ "điểm nghẽn" về nguồn lực và con người, Nghị quyết số 20/2026/QH16 đã ban hành những chính sách đột phá về ngân sách và chế độ đãi ngộ. Theo đó, ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí đầy đủ cho công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp. Cán bộ, công chức làm công tác chuyên trách hoặc trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc được hưởng mức hỗ trợ hằng tháng bằng 100% đến 300% mức lương hiện hưởng; được ưu tiên đào tạo chuyên sâu ở nước ngoài và nâng lương trước thời hạn. Đáng chú ý, Nghị quyết tạo lập "lá chắn pháp lý" nhân văn tại Điều 20 khi quy định miễn, giảm trách nhiệm đối với cán bộ đã tuân thủ đúng quy trình, làm việc tận tụy, không vụ lợi nhưng vẫn xảy ra thiệt hại do yếu tố khách quan, giúp cán bộ tự tin, chủ động trong thực thi công vụ.
Nghị quyết số 20/2026/QH16 là bước tiến quan trọng thể hiện tư duy đổi mới và bản lĩnh của Nhà nước Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế. Đối với ngành Y tế – lĩnh vực đang đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài trong sản xuất dược phẩm, trang thiết bị y tế và phát triển bệnh viện tư nhân kỹ thuật cao – việc quán triệt và tuân thủ nghiêm túc các quy định của Nghị quyết sẽ giúp các cơ quan quản lý y tế nâng cao chất lượng thẩm định, ký kết hợp tác và quản trị dự án; từ đó vừa thu hút hiệu quả nguồn lực quốc tế, vừa bảo đảm an toàn pháp lý và lợi ích tối cao của ngành và đất nước.
