HƯNG YÊN: GIỚI TRẺ CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG LÂY NHIỄM HIV

HIV không nhìn vào tuổi tác, nghề nghiệp hay vẻ bề ngoài. Nhưng người trẻ hoàn toàn có thể chủ động lựa chọn cách bảo vệ mình.

Trong tháng 9/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Hưng Yên đã tổ chức chuỗi hoạt động truyền thông chuyên đề tại Trường Đại học Y Dược Thái Bình, thu hút 1.200 sinh viên tham gia tìm hiểu về các biện pháp dự phòng lây nhiễm HIV và dịch vụ tự xét nghiệm trực tuyến. Sự hưởng ứng tích cực của đông đảo sinh viên cho thấy khi thông tin y tế được truyền tải một cách khoa học, cởi mở và không phán xét, người trẻ hoàn toàn sẵn sàng đón nhận, chủ động trang bị kiến thức để tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân và bạn tình.

Hiểu đúng về HIV – Bước đầu tiên để phòng ngừa

Thực tế y khoa cho thấy, virus HIV tấn công trực tiếp vào hệ thống miễn dịch của cơ thể và lây truyền qua ba con đường chính: quan hệ tình dục không an toàn, đường máu và từ mẹ sang con. Đáng lưu ý, người nhiễm HIV thường không biểu hiện triệu chứng rõ rệt ra bên ngoài suốt nhiều năm đầu; một người trông hoàn toàn khỏe mạnh vẫn có thể mang mầm bệnh nếu từng phát sinh hành vi không an toàn. Do đó, không thể đánh giá nguy cơ chỉ qua vẻ bề ngoài hay cảm nhận chủ quan, và xét nghiệm y khoa là phương thức duy nhất để biết chính xác tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất khiến nhiều bạn trẻ ngần ngại đi kiểm tra thường là tâm lý e ngại bị đánh giá, sợ gặp người quen tại phòng khám hoặc chưa biết cách tiếp cận các dịch vụ y tế kín đáo.

Tự xét nghiệm HIV – thêm một lựa chọn cho giới trẻ

Để tháo gỡ khó khăn này, mô hình tự xét nghiệm HIV (HIVST) trên nền tảng số đang mở ra một hướng tiếp cận thuận tiện, riêng tư và bảo mật tuyệt đối cho giới trẻ. Thông qua chương trình, người có nhu cầu có thể tự rà soát bảng đánh giá nguy cơ, đăng ký nhận que thử miễn phí và tự kiểm tra tại nhà theo hướng dẫn chi tiết. Dù vậy, cán bộ y tế nhấn mạnh que tự thử chỉ mang tính sàng lọc bước đầu. Trường hợp que báo kết quả "có phản ứng" (thường hiện hai vạch), người dùng cần bình tĩnh đến ngay cơ sở y tế để được làm xét nghiệm khẳng định lại theo đúng quy chuẩn và được hướng dẫn uống thuốc kháng virus (ARV) sớm nếu mắc bệnh. Ngược lại, nếu kết quả "không phản ứng" nhưng bản thân vừa có hành vi phơi nhiễm cách đó ít ngày, người thử cần được cán bộ y tế tư vấn về "thời kỳ cửa sổ" để hẹn thời điểm kiểm tra lại phù hợp.

Truyền thông quảng bá dịch vụ tự xét nghiệm HIV tại trường Đại học Y dược Thái Bình

Dự phòng HIV không chỉ có một cách

Trong xu thế chăm sóc sức khỏe hiện đại, việc phòng ngừa HIV không còn giới hạn ở một giải pháp đơn lẻ mà là sự kết hợp linh hoạt của nhiều biện pháp y tế can thiệp sớm. Bên cạnh thói quen dùng bao cao su đúng cách và không dùng chung bơm kim tiêm, người có nguy cơ cao (như nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới, người có nhiều bạn tình) có thể chủ động sử dụng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) uống hằng ngày để ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm qua đường tình dục. Trường hợp chẳng may gặp sự cố phơi nhiễm đột xuất, việc tiếp cận điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) trong "khung giờ vàng" trước 72 giờ sẽ giúp kịp thời vô hiệu hóa virus. Đồng thời, đối với những người không may đã nhiễm bệnh, việc tuân thủ điều trị ARV đều đặn để đưa tải lượng virus xuống dưới ngưỡng phát hiện sẽ giúp bảo vệ thể trạng bản thân và không làm lây truyền sang bạn tình qua đường tình dục.

Dự phòng HIV bắt đầu từ một cuộc trò chuyện không phán xét

Điều cốt lõi trong công tác truyền thông hiện nay là xây dựng môi trường cởi mở, nơi các bạn trẻ thoải mái hỏi đáp về sức khỏe sinh sản, cách xử trí sau khi có quan hệ không an toàn hay hướng dẫn dùng thuốc dự phòng mà không sợ bị kỳ thị hay gắn nhãn. Hơn 1.200 sinh viên tham gia chương trình không chỉ tiếp nhận kiến thức cho riêng mình mà còn trở thành những hạt nhân tích cực lan tỏa thông điệp phòng bệnh khoa học trong bạn bè và gia đình. Thay cho sự e ngại và định kiến, sự hiểu biết đúng đắn cùng tinh thần chủ động tiếp cận các dịch vụ y tế chính là điểm tựa vững chắc giúp người trẻ bảo vệ trọn vẹn tương lai của mình.

Tuổi trẻ là để khám phá, yêu thương, học tập và xây dựng tương lai. Hãy để kiến thức về HIV trở thành một phần của hành trang sức khỏe, để mỗi người trẻ có thể tự tin đưa ra những lựa chọn an toàn hơn cho bản thân và những người mình yêu thương.

Tự xét nghiệm HIV – một lựa chọn riêng tư, thuận tiện để bạn chủ động biết tình trạng của mình.