Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm: Nâng cao trách nhiệm người sản xuất, kinh doanh và ý thức người tiêu dùng
Trong thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc thực phẩm trên cả nước đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Tính riêng trong quý I năm 2026, cả nước đã ghi nhận 36 vụ ngộ độc, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước. Các vụ việc phần lớn tập trung tại khu vực bếp ăn tập thể, trường học và các xe đẩy bán thức ăn đường phố, đặc biệt là ở những khu đô thị đông đúc. Nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ sự lỏng lẻo trong khâu vệ sinh của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ và trào lưu bán đồ ăn qua mạng. Nhiều người bán thiếu kiến thức cơ bản về bảo quản, nơi chế biến chật hẹp, tạm bợ, cộng thêm thói quen nhập nhèm nguyên liệu trôi nổi đã tạo ra những lỗ hổng lớn đe dọa trực tiếp đến bữa ăn của người dân.
Thực trạng đáng báo động này đòi hỏi mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng thực phẩm phải nâng cao trách nhiệm của mình. Trước hết, những người trực tiếp sản xuất và kinh doanh dịch vụ ăn uống phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật. Yêu cầu tiên quyết là nguyên liệu đầu vào phải minh bạch về nguồn gốc, tuyệt đối không vì lợi nhuận mà sử dụng hàng ôi thiu, cận ngày hết hạn hay lạm dụng hóa chất cấm. Tại khu vực bếp núc, quy trình sơ chế phải gọn gàng, tách biệt rõ ràng giữa đồ sống và đồ chín để tránh nhiễm khuẩn chéo. Những người trực tiếp đứng bếp hoặc múc thức ăn cho khách cần có ý thức tự giác đeo khẩu trang, găng tay sạch sẽ. Chỉ khi người bán đặt cái tâm vào từng món ăn, xem sức khỏe của khách hàng như người nhà thì rủi ro ngộ độc mới được kiểm soát tận gốc.
Bên cạnh sự tự giác của người bán, bản thân người tiêu dùng cũng cần tự trang bị "sức đề kháng" cho mâm cơm của gia đình mình. Bà con nên ưu tiên mua sắm tại những địa chỉ uy tín, hàng hóa có nhãn mác và chứng nhận rõ ràng. Đứng trước một món đồ ăn có màu sắc sặc sỡ bất thường hay có mùi vị lạ, chúng ta kiên quyết nói không, dù giá có rẻ đến mấy. Khi tự nấu nướng tại nhà, nguyên tắc ăn chín, uống sôi và thói quen rửa tay bằng xà phòng luôn là lá chắn bảo vệ tốt nhất. Hơn thế nữa, mỗi người dân hãy mạnh dạn trở thành những "tai mắt" của cộng đồng, kịp thời báo cho trạm y tế xã, phường hoặc chính quyền địa phương nếu phát hiện các cơ sở làm ăn gian dối, bẩn thỉu.
Để siết chặt kỷ cương, các cơ quan quản lý nhà nước từ tỉnh đến tận cơ sở đang không ngừng đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất. Thay vì chỉ kiểm tra phần ngọn, ngành y tế đang phối hợp với các lực lượng liên ngành truy vết nguồn gốc từ tận khâu chăn nuôi, trồng trọt đến tận lúc món ăn được bày ra bàn. Những cơ sở cố tình vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm minh để răn đe. Song song với việc phạt nặng, công tác tuyên truyền vẫn được duy trì bền bỉ để bà con hiểu rõ nguy cơ và biết cách tự bảo vệ mình. Chỉ khi có sự đồng lòng giữa sự nghiêm minh của pháp luật, cái tâm của người kinh doanh và sự thông thái của người mua, bữa cơm của mỗi gia đình mới thực sự an toàn và trọn vẹn.
