Cảnh báo bệnh Whitmore: Đừng chủ quan với "sát thủ" ẩn mình trong bùn đất
Thông tin từ Bộ Y tế Thái Lan cho biết, chỉ trong chưa đầy 4 tháng đầu năm 2026, quốc gia này đã ghi nhận hơn 700 ca mắc bệnh Whitmore (còn gọi là bệnh “sốt đất”), trong đó có 23 trường hợp tử vong. Đáng lo ngại là bệnh tập trung nhiều nhất ở các vùng nông nghiệp, nhắm vào những người trên 50 tuổi thường xuyên làm ruộng rẫy, tiếp xúc trực tiếp với đất cát và nguồn nước ô nhiễm.
Bệnh Whitmore thực chất là một loại nhiễm trùng nặng do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này "ẩn mình" rất kỹ trong đất và nước bẩn, nhất là những nơi nước đọng lâu ngày sau mưa lũ. Chúng tấn công cơ thể chúng ta qua ba con đường chính: lây qua vết trầy xước trên da khi lội bùn, hít phải bụi bẩn chứa vi khuẩn hoặc sử dụng nguồn nước ô nhiễm chưa qua xử lý.
Cái khó của bệnh Whitmore là biểu hiện rất "đánh đố", dễ khiến bà con nhầm với cảm cúm hay viêm phổi thông thường. Người bệnh thường sốt cao, ho, khó thở, hoặc nổi mụn mủ, áp xe hoại tử trên da (đây chính là lý do bệnh thường bị gọi nhầm là “vi khuẩn ăn thịt người”). Nếu không được phát hiện sớm, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, dẫn đến tử vong rất nhanh.
Những người làm nông, thợ xây dựng hay người hay phải lội bùn là nhóm nguy cơ cao nhất đối với căn bệnh này. Đặc biệt, với những ai sẵn có bệnh nền như tiểu đường, bệnh thận, tan máu bẩm sinh (thalassemia) hoặc sức đề kháng yếu, nếu mắc Whitmore thì tình trạng sẽ chuyển biến cực kỳ phức tạp.
Để giữ an toàn, ngành y tế khuyến cáo bà con khi ra đồng hay làm việc nơi bùn đất nhất định phải trang bị ủng và găng tay bảo hộ đầy đủ. Trong trường hợp đang có vết thương hoặc trầy xước trên da, bà con cần tuyệt đối tránh tiếp xúc trực tiếp với đất bẩn hoặc nước ao tù. Sau khi kết thúc thời gian lao động, việc vệ sinh thân thể bằng xà phòng, xử lý kỹ và che chắn các vết xước là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, trong sinh hoạt hằng ngày, mỗi gia đình nên ưu tiên dùng nước sạch và đảm bảo vệ sinh thực phẩm để cắt đứt các đường lây truyền tiềm tàng.
Một lưu ý quan trọng mà bà con cần ghi nhớ là khi thấy xuất hiện tình trạng sốt cao kéo dài trên 2 ngày, khó thở hoặc có vết loét nhiễm trùng bất thường, tuyệt đối đừng tự ý mua thuốc điều trị tại nhà mà hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Bệnh Whitmore hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được chẩn đoán đúng và can thiệp kịp thời bằng các phác đồ kháng sinh đặc hiệu. Việc chủ động nâng cao nhận thức và thực hiện các biện pháp phòng bệnh đơn giản chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và toàn cộng đồng trước sự tấn công của căn bệnh nguy hiểm này.
Đoàn Huê t/h
