Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới về thiết kế Trạm Y tế xã, phường, đặc khu

Nhằm hiện đại hóa mạng lưới y tế cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BYT hướng dẫn thiết kế Trạm Y tế xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là Trạm Y tế). Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định nhiều nội dung mới, phù hợp với yêu cầu phát triển hệ thống y tế cơ sở giai đoạn 2026–2035.

Điểm mới nổi bật của Thông tư là định hướng thiết kế Trạm Y tế theo hướng linh hoạt, không áp dụng một mô hình thống nhất cho mọi địa phương. Quy mô và phương án xây dựng được xác định trên cơ sở quy mô dân số, đặc điểm địa lý, khả năng đầu tư, hiện trạng cơ sở vật chất và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Theo đó, Trạm Y tế có thể được tổ chức theo mô hình một cơ sở tập trung hoặc gồm trạm chính kết hợp với các điểm y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.

Thông tư cũng khuyến khích thiết kế không gian đa năng, cho phép tích hợp nhiều hoạt động trong cùng một khu vực như tiếp đón, truyền thông giáo dục sức khỏe, tiêm chủng, cấp phát thuốc, tư vấn và sinh hoạt cộng đồng. Các khu chức năng được bố trí theo quy trình chuyên môn, bảo đảm phân luồng hợp lý giữa người bệnh, nhân viên y tế, thuốc, vật tư và chất thải y tế, góp phần tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, nâng cao hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa việc sử dụng cơ sở vật chất.

So với trước đây, Trạm Y tế được định hướng trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe ban đầu toàn diện. Bên cạnh nhiệm vụ khám bệnh, chữa bệnh và y tế dự phòng, thiết kế mới còn đáp ứng yêu cầu triển khai các hoạt động về dân số, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, quản lý bệnh không lây nhiễm, phục hồi chức năng, y học gia đình, y học cổ truyền, an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và các chương trình y tế cộng đồng theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và thúc đẩy chuyển đổi số trong y tế cơ sở. Theo đó, Trạm Y tế cần được đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu kết nối hồ sơ sức khỏe điện tử, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đồng thời sẵn sàng triển khai khám bệnh, chữa bệnh từ xa và hội chẩn trực tuyến khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Thông tư cũng bổ sung các yêu cầu về thiết kế công trình thích ứng với biến đổi khí hậu và thiên tai, ưu tiên các giải pháp chống ngập, chống bão, tiết kiệm năng lượng; đồng thời bảo đảm hệ thống điện dự phòng, cấp nước sạch, xử lý nước thải, chất thải y tế và kiểm soát nhiễm khuẩn theo quy định.

Việc triển khai Thông tư số 23/2026/TT-BYT được kỳ vọng sẽ góp phần chuẩn hóa hệ thống Trạm Y tế theo hướng hiện đại, đồng bộ, nâng cao năng lực y tế cơ sở và chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu phát triển ngành Y tế trong giai đoạn mới.