Trật khớp thái dương hàm có biểu hiện gì?

Trật khớp thái dương hàm là tình trạng đầu xương hàm dưới di chuyển ra khỏi vị trí bình thường trong hõm khớp, khiến khớp mất cân bằng và không thể hoạt động đúng chức năng. Tình trạng này có thể xảy ra đột ngột hoặc tiến triển sau thời gian dài viêm nhiễm, thoái hóa mà không được điều trị đúng cách.

Khi bị trật khớp, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng đau, rối loạn vận động hàm và khó khăn trong ăn uống, nói chuyện.

Trật khớp thái dương hàm thành ba dạng chính:

• Trật khớp ra trước: Đây là dạng thường gặp nhất, đầu xương hàm dưới di chuyển ra phía trước và không tự trở về vị trí cũ.
• Trật khớp sang bên (lệch bên): Hàm bị lệch sang một phía do mất cân bằng khớp.
• Trật khớp lên trên: Ít gặp hơn nhưng có thể xảy ra sau chấn thương mạnh vùng mặt. Nguyên nhân gây trật khớp thái dương hàm

1. Nguyên nhân dẫn đến trật khớp thái dương hàm

• Chấn thương và há miệng quá rộng

Tai nạn giao thông, va đập mạnh vào vùng mặt hoặc thói quen há miệng quá rộng khi ngáp, cười lớn, há miệng lâu trong khi làm thủ thuật nha khoa đều có thể khiến khớp bị trật.

• Viêm nhiễm và bệnh lý khớp

Các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp hoặc nhiễm khuẩn vùng khớp có thể làm suy yếu cấu trúc khớp, khiến khớp dễ bị trật hơn.

• Căng thẳng thần kinh

Stress kéo dài khiến cơ hàm co cứng, tăng áp lực lên khớp thái dương hàm. Đây là yếu tố góp phần gây rối loạn chức năng khớp.

• Nghiến răng

Thói quen nghiến răng khi ngủ, mài răng vào nhau hoặc nhai kẹo cao su trong thời gian dài làm tăng áp lực lên khớp, lâu ngày gây tổn thương.

• Sai khớp cắn

Răng mọc lệch, chen chúc hoặc khớp cắn không đúng cũng làm thay đổi lực phân bố khi nhai, từ đó làm tăng nguy cơ trật khớp.

2. Dấu hiệu nhận biết trật khớp thái dương hàm

Trật khớp thái dương hàm có thể biểu hiện bằng nhiều triệu chứng khác nhau. Người bệnh cần chú ý các dấu hiệu sau:

• Khó khăn khi há hoặc ngậm miệng.
• Nghe tiếng "lục cục", "lách cách" hoặc tiếng rít khi cử động hàm.
• Đau cơ khi nhai, đặc biệt khi ăn thức ăn cứng hoặc dai.
• Sưng vùng má hoặc vùng trước tai.
• Đau đầu, đau cổ không rõ nguyên nhân.
• Sau khi ngáp hoặc cười lớn, không thể khép miệng lại.

Trong một số trường hợp cấp tính, người bệnh có thể bị há miệng cố định, không tự ngậm lại được, kèm theo đau dữ dội.

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng, đánh giá mức độ đau và khả năng vận động của khớp. Bên cạnh đó, người bệnh có thể được chỉ định:

Chụp X-quang khớp thái dương hàm. Chụp CT sọ mặt để đánh giá chi tiết cấu trúc xương. Trong một số trường hợp phức tạp, có thể cần chụp MRI để quan sát đĩa khớp và mô mềm.

Việc kết hợp giữa thăm khám và chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ xác định mức độ trật khớp và đưa ra phương án điều trị phù hợp.

3. Điều trị trật khớp thái dương hàm

Nhiều người thường chủ quan với các biểu hiện ban đầu như đau đầu nhẹ, mỏi hàm hay tiếng kêu lục cục khi há miệng. Tuy nhiên, nếu không điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển nặng và gây biến chứng.

Tùy vào nguyên nhân và mức độ, việc điều trị có thể bao gồm:

• Nắn chỉnh khớp

Trong trường hợp trật khớp cấp tính, bác sĩ có thể thực hiện thao tác nắn khớp bằng tay để đưa đầu xương hàm trở về vị trí bình thường. Thủ thuật này cần thực hiện sớm để đạt hiệu quả cao. Nếu nắn chỉnh không thành công, có thể cần can thiệp phẫu thuật.

• Điều trị nội khoa

Người bệnh có thể được kê thuốc kháng viêm, giảm đau, thuốc giãn cơ để giảm triệu chứng. Vật lý trị liệu như chiếu tia hồng ngoại, xoa bóp cơ mặt, tập vận động hàm cũng giúp cải thiện chức năng khớp.

• Can thiệp nha khoa

Trong trường hợp nguyên nhân do sai khớp cắn, bác sĩ có thể chỉ định chỉnh nha, làm máng nhai.

Tóm lại: Trật khớp thái dương hàm kéo dài có thể gây dính khớp, thủng đĩa khớp hoặc phá hủy đầu xương. Khi đó, khớp có thể xơ cứng hoàn toàn, khiến người bệnh không thể há miệng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ăn uống và giao tiếp.

Ngoài ra, đau mạn tính vùng mặt còn làm giảm chất lượng cuộc sống, gây mất ngủ và ảnh hưởng tâm lý.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt hoặc Thần kinh khi: Đau hàm kéo dài nhiều ngày. Khó há miệng hoặc há miệng bị lệch. Xuất hiện tiếng kêu khớp kèm đau. Há miệng không ngậm lại được. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nặng.

BS. Nguyễn Văn Bình