Phòng tránh các bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ dịp Tết

Các bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ

Đường hô hấp được chia làm 2 nhóm, gồm đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới. Do đó, các loại bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ em cũng được chia làm 2 nhóm chính:

• Viêm đường hô hấp trên 

Mũi, hầu họng, xoang và thanh quản là các cơ quan thuộc đường hô hấp trên. Chúng tiếp xúc trực tiếp với không khí nên dễ bị tác động từ môi trường như bụi, vi khuẩn, virus, nấm mốc, khí lạnh… Các triệu chứng của bệnh viêm đường hô hấp trên thường liên quan đến mũi và họng với các bệnh thường gặp ở trẻ là cảm lạnh thông thường và cảm cúm.

• Viêm đường hô hấp dưới 

Khí quản, phế quản, tiểu phế quản và phổi là các cơ quan thuộc đường hô hấp dưới. Các cơ quan này nằm ở tuyến cuối của hệ thống hô hấp nên ít bị nhiễm trùng hơn so với các cơ quan thuộc đường hô hấp trên. Các triệu chứng của bệnh viêm đường hô hấp dưới thường liên quan đến các cơ quan như khí quản, đường thở và phổi với các bệnh lý gồm viêm thanh khí phế quản, viêm phổi và viêm tiểu phế quản ở trẻ.

Thời tiết lạnh kèm mưa phùn dịp Tết dễ khiến trẻ em bị viêm đường hô hấp. Ảnh minh họa

Triệu chứng viêm đường hô hấp ở trẻ

Bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ em có thời gian ủ bệnh ngắn, các triệu chứng thường xuất hiện ồ ạt. Vì vậy, sau khi tác nhân gây bệnh xâm nhập vào các tế bào của đường hô hấp, chúng sẽ nhanh chóng gây viêm, nhiễm trùng ở các cơ quan này với các triệu chứng gồm:

• Hắt hơi nhiều
• Nghẹt mũi, sổ mũi
• Ngứa họng, đau rát họng
• Ho, ho khan, ho có đờm
• Sốt cao (thường xuất hiện ở trẻ nhỏ và khi trẻ bị cảm cúm)
• Chán ăn
• Mệt mỏi, khó chịu
• Nhức đầu
• Đau nhức cơ (thường xảy ra khi trẻ bị cảm cúm)
• Trở nên cáu kỉnh, quấy khóc bất thường (thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ)
• Buồn nôn, nôn
• Tiêu chảy
• Khó thở (thường chỉ xuất hiện khi bệnh trở nặng)…

Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đến viện

Dịp Tết, cha mẹ thường bận bịu với công việc, tiệc tùng…nên thường bỏ qua những dấu hiệu bệnh ở trẻ và trì hoãn đi khám bệnh. Tuy nhiên, nếu thấy trẻ có những biểu hiện dưới đây, gia đình cần đưa trẻ đi khám ngay để tránh hậu quả đáng tiếc:

• Trẻ khó thở: thở nhanh hơn so với mức bình thường kèm theo các biểu hiện rút lõm lồng ngực, hõm ức, cánh mũi phập phồng…
• Có thể nghe thấy các tiếng thở rít rõ hay tiếng trẻ thở khò khè, thở rên ở trẻ nhỏ dưới 2 tháng.
• Trẻ có dấu hiệu tím môi, đầu ngón chân, ngón tay.
• Màu sắc da thay đổi: xanh, tái.
• Trẻ khó thở: rút lõm lồng ngực.
• Nặng hơn trẻ có biểu hiện rối loạn nhịp thở như có cơn ngừng thở hoặc ngừng thở (quan sát lồng ngực, bụng không phập phồng theo nhịp thở).

Cách phòng tránh viêm đường hô hấp ở trẻ

Ngày Tết, các gia đình thường cho trẻ đi chơi, chúc Tết nhiều nơi và hầu hết trong các gia đình thường sẵn đồ ăn, bánh kẹo nên nhiều cha mẹ cho trẻ ăn không đúng bữa, gặp gì ăn nấy khiến sức khỏe của trẻ không đảm bảo. Vì vậy, để phòng tránh các bệnh về đường hô hấp cho con dịp Tết, cha mẹ cần lưu ý: 

• Cho trẻ uống đủ nước, ăn đúng bữa, đủ chất dinh dưỡng, tăng cường rau xanh và trái cây để tăng sức đề kháng. Tránh nhiễm lạnh cho trẻ bằng cách không cho trẻ ăn uống đồ quá lạnh.

• Giữ ấm cho trẻ khi thời tiết trở lạnh, nhất là khi đưa trẻ đi chơi ngoài trời vào buổi tối hoặc sáng sớm, ở các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu. 
• Dạy trẻ rửa tay đúng cách trước khi ăn và sau khi ho, hắt hơi là điều cần thiết và có hiệu quả cao để phòng tránh viêm đường hô hấp cho trẻ hiệu quả. Tay phải được làm ướt bằng nước và xà phòng thường, và cọ xát với nhau trong vòng 15 đến 30 giây.
• Cách ly những trẻ đã biết hoặc nghi ngờ đang mắc phải viêm đường hô hấp tại nhà, không cho trẻ tiếp xúc với trẻ khác trong gia đình.
• Không nên cho trẻ tiếp xúc với môi trường có khói thuốc lá và bụi, giữ nhà cửa luôn thông thoáng, sạch sẽ. Cha mẹ sử dụng chất tẩy rửa gia dụng diệt vi-rút trên những bề mặt trẻ có thể tiếp xúc cũng là một cách phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ.

• Tiêm đầy đủ tất cả các loại vắc xin phòng viêm đường hô hấp của trẻ.  

BS Hương Giang