PrEP – “Lá chắn chủ động” giúp người trẻ phòng ngừa HIV hiệu quả
Thanh niên, người trẻ là lực lượng năng động, sáng tạo và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm dễ bị tổn thương trước nguy cơ lây nhiễm HIV do đặc điểm lứa tuổi, lối sống cởi mở, nhu cầu khám phá và thiếu kiến thức về dự phòng lây nhiễm HIV.
Theo thống kê y tế, đến nay cả nước có khoảng trên 250 nghìn người nhiễm HIV còn sống. Trong số trường hợp nhiễm HIV mới phát hiện, nam giới chiếm phần lớn khoảng trên 80% vào năm 2023 (trong đó, nhóm đối tượng từ 16 - 39 tuổi chiếm 70% . Riêng nhóm từ 16 - 29 tuổi chiếm 37,7% năm 2024). Tại tỉnh Hưng Yên hiện trong năm 2025 ghi nhận 61 người nhiễm HIV, trong đó số ca nhiễm mới ở nhóm thanh niên có xu hướng gia tăng, chủ yếu lây qua quan hệ tình dục không an toàn.
Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ vẫn còn tâm lý chủ quan, cho rằng HIV là “chuyện của người khác”, hoặc lo ngại kỳ thị nên không chủ động xét nghiệm và tiếp cận các dịch vụ dự phòng. Điều này làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm HIV âm thầm trong cộng đồng.
PrEP là gì và vì sao người trẻ nên quan tâm?
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là biện pháp dự phòng trước phơi nhiễm HIV, bằng cách sử dụng thuốc kháng vi rút (ARV) cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ, nhằm ngăn ngừa lây nhiễm nếu xảy ra phơi nhiễm.
Khi sử dụng PrEP đúng hướng dẫn, hiệu quả dự phòng lây nhiễm HIV có thể đạt trên 96%. Đây là một trong những biện pháp dự phòng hiện đại, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo triển khai rộng rãi.
Đối với người trẻ, PrEP không phải là sự “cho phép mạo hiểm”, mà là cách chủ động bảo vệ bản thân trong bối cảnh các mối quan hệ xã hội ngày càng đa dạng và phức tạp.
Đối tượng nào nên sử dụng PrEP?
PrEP phù hợp với thanh niên, người trẻ có nguy cơ cao lây nhiễm HIV, bao gồm:
- Nam có quan hệ tình dục với nam;
- Người chuyển giới nữ;
- Người có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su thường xuyên;
- Người bán dâm trẻ tuổi;
- Bạn tình của người nhiễm HIV chưa điều trị hoặc điều trị chưa đạt tải lượng vi rút dưới ngưỡng phát hiện.
Việc sử dụng PrEP là tự nguyện, được tư vấn kỹ lưỡng và bảo mật thông tin cá nhân, giúp người trẻ yên tâm tiếp cận dịch vụ y tế.
PrEP có an toàn không?
PrEP đã được sử dụng tại nhiều quốc gia và tại Việt Nam trong nhiều năm qua. Thuốc PrEP an toàn, dễ sử dụng, tác dụng phụ (nếu có) thường nhẹ và thoáng qua như buồn nôn, mệt mỏi trong vài ngày đầu.
Người sử dụng PrEP sẽ được:
- Xét nghiệm HIV trước và trong quá trình sử dụng;
- Theo dõi sức khỏe định kỳ;
- Tư vấn kết hợp các biện pháp dự phòng khác như sử dụng bao cao su, xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
PrEP – không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn bảo vệ cộng đồng
Mỗi bạn trẻ chủ động sử dụng PrEP là góp phần:
- Giảm số ca nhiễm HIV mới;
- Bảo vệ sức khỏe sinh sản và tương lai của chính mình;
- Giảm gánh nặng y tế cho gia đình và xã hội;
- Góp phần thực hiện mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, nơi nào người trẻ được tiếp cận PrEP sớm và đúng cách, nơi đó số ca nhiễm HIV mới giảm rõ rệt.
Thông điệp dành cho người trẻ
HIV không loại trừ ai, nhưng HIV có thể phòng ngừa. Chủ động tìm hiểu kiến thức, xét nghiệm HIV định kỳ và sử dụng PrEP khi có nguy cơ là lựa chọn thông minh của người trẻ trong xã hội hiện đại.
PrEP – Chủ động hôm nay, bảo vệ tương lai ngày mai.
