Chủ động phòng bệnh hô hấp ở người cao tuổi trong mùa lạnh

Khi thời tiết chuyển lạnh, sự sụt giảm nhiệt độ đột ngột kết hợp với độ ẩm biến động và tình trạng ô nhiễm bụi mịn trong không khí tạo nên một tình trạng nguy hiểm cho sức khỏe con người. Đặc biệt đối với người cao tuổi, đây là thời điểm các bệnh lý đường hô hấp gia tăng mạnh mẽ. Do hệ thống miễn dịch đã suy yếu theo thời gian cùng sự hiện diện của các bệnh nền mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp hay đái tháo đường, người cao tuổi rất dễ rơi vào tình trạng "bệnh chồng bệnh". Nếu không được phòng ngừa và xử trí đúng cách, các nhiễm khuẩn hô hấp thông thường có thể nhanh chóng trở nặng và gây ra những biến chứng đe dọa tính mạng.

Về mặt lý giải khoa học, thời tiết lạnh gây ra hiện tượng co mạch máu, làm giảm lượng máu nuôi dưỡng niêm mạc đường hô hấp. Điều này trực tiếp làm suy yếu khả năng làm ấm, làm ẩm không khí và đặc biệt là làm tê liệt hệ thống lông chuyển -  giúp lọc sạch bụi bẩn và vi khuẩn. Hệ quả là các nhóm bệnh như viêm mũi họng, viêm xoang, viêm phế quản và viêm phổi có cơ hội bùng phát. Đặc biệt, đối với những cụ có tiền sử bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc hen phế quản, không khí lạnh đóng vai trò như một yếu tố kích thích rất mạnh, dễ gây ra các đợt lên cơn cấp tính nghiêm trọng.

 Theo các chuyên gia y tế, nguyên nhân khiến bệnh hô hấp ở người già trở nặng thường bắt nguồn từ sự suy giảm khả năng điều tiết thân nhiệt và một số thói quen sinh hoạt chưa phù hợp. Nhiều trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch do chủ quan không giữ ấm đúng cách vào ban đêm, hoặc thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây hại như khói thuốc lá, khói bếp than và bụi bẩn. Khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột, đường hô hấp vốn đã nhạy cảm sẽ bị kích ứng mạnh, dẫn đến viêm nhiễm nặng do virus hoặc vi khuẩn xâm nhập mà cơ thể không kịp phản ứng.

Biện pháp phòng bệnh hiệu quả: Để chủ động bảo vệ sức khỏe hô hấp trong mùa lạnh, người cao tuổi cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

Giữ ấm cơ thể: Mặc đủ ấm, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn tay, bàn chân; tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm;

Hạn chế ra ngoài khi trời lạnh, vào thời điểm không khí ô nhiễm nặng cần đeo khẩu trang, khăn cổ;

 Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ: Tránh khói thuốc lá, khói bếp, bụi bẩn; giữ ấm phòng ở nhưng vẫn đảm bảo thông khí;

 Dinh dưỡng hợp lý: Ăn đủ chất, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, uống đủ nước ấm để nâng cao sức đề kháng;

 Rèn luyện thể lực phù hợp: Tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà hoặc nơi kín gió như đi bộ chậm, dưỡng sinh, yoga để tăng cường chức năng hô hấp;

 Chăm sóc sức khỏe định kỳ: tuân thủ điều trị các bệnh mạn tính theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý bỏ thuốc; tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin như cúm, phế cầu theo khuyến cáo của ngành Y tế;

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, ho kéo dài, khó thở, đau ngực, mệt mỏi nhiều hoặc các triệu chứng hô hấp nặng lên bất thường cần đến cơ sở y tế ngay để được khám và điều trị kịp thời tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.

Chủ động phòng bệnh hô hấp trong mùa lạnh là biện pháp quan trọng giúp người cao tuổi sống khỏe mạnh, an toàn. Gia đình và cộng đồng cần quan tâm, chăm sóc và tạo điều kiện để người cao tuổi thực hiện tốt các biện pháp bảo vệ sức khỏe, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đoàn Huê TH