Bệnh não mô cầu xâm lấn: Nhận biết sớm – Phòng ngừa hiệu quả
Bệnh não mô cầu xâm lấn là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây nhiễm trùng huyết và tổn thương não nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay, vi khuẩn não mô cầu được chia thành 12 nhóm huyết thanh, trong đó nhóm A, B, C, W và Y là những nhóm phổ biến và nguy hiểm nhất, chiếm tới 96% số ca bệnh não mô cầu xâm lấn trên toàn thế giới. Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp, dễ dàng bùng phát thành dịch trong điều kiện thuận lợi, đặc biệt tại các môi trường đông người như trường học, ký túc xá, khu công nghiệp.
Trên bản đồ dịch tễ thế giới, mỗi năm có hơn 1,2 triệu trường hợp mắc bệnh não mô cầu xâm lấn được ghi nhận, cướp đi sinh mạng của khoảng 135.000 người. Tại Việt Nam, theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, tỷ lệ mắc bệnh trong giai đoạn 1991–2000 là 2,3 ca/100.000 dân. Đây là căn bệnh nằm trong top 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao, đứng thứ 6 với 0,03 ca tử vong/100.000 dân. Vi khuẩn lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn từ dịch tiết mũi, hầu và họng khi người bệnh hoặc người lành mang trùng ho, hắt hơi. Chính phương thức lây truyền "vô hình" này khiến mầm bệnh dễ dàng tồn tại rải rác trong cộng đồng và chực chờ bùng phát thành dịch khi gặp điều kiện thuận lợi.
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người sống trong môi trường tập thể, người có bệnh nền là những nhóm có nguy cơ cao. Diễn biến bệnh thường rất nhanh, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não, mất thính lực, động kinh, suy giảm nhận thức, thậm chí hoại tử chi và tử vong chỉ trong vòng vài giờ nếu không can thiệp kịp thời.
Trước những rủi ro khó lường đó, ngành Y tế luôn nhấn mạnh rằng việc chủ động tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa tiên quyết và hiệu quả nhất. Đây được coi là lá chắn bảo vệ sớm dành cho trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi, và những người có bệnh lý nền. Song hành cùng việc tiêm chủng, mỗi cá nhân cần thiết lập một quy trình vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt bằng cách thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, sử dụng khẩu trang khi đến nơi đông người và tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân để cắt đứt chuỗi lây truyền của vi khuẩn Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, luyện tập thể dục nâng cao sức đề kháng. Chủ động theo dõi sức khỏe, khi có biểu hiện sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, nổi ban bất thường cần đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, xử trí kịp thời.
Có thể khẳng định, dù não mô cầu xâm lấn là căn bệnh diễn tiến nhanh và cực kỳ nguy hiểm, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát nếu nâng cao ý thức dự phòng. Sự chủ động từ mỗi cá nhân trong việc tiêm ngừa và giữ gìn vệ sinh chính là "chìa khóa" quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và giữ gìn sự an toàn cho toàn xã hội.
