Nguy kịch, suy đa tạng do chủ quan với viên sỏi niệu quản chỉ 3mm

Chỉ từ một viên sỏi niệu quản siêu nhỏ gây tắc nghẽn đường tiểu, nữ bệnh nhân 66 tuổi rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng nguy kịch và phải lọc máu cấp cứu ngay trong đêm.

Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công cho bệnh nhân H.T.T. (66 tuổi, Hưng Yên) bị sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng do sỏi niệu quản biến chứng. Đáng chú ý, "thủ phạm" gây ra tình trạng nguy kịch này lại là một viên sỏi có kích thước chỉ khoảng 3 mm.

Bà T. phát hiện sỏi niệu quản từ năm trước nhưng chủ quan không điều trị. Khoảng 2 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao 39°C kèm rét run, tiểu buốt, tiểu rắt. Dù tự uống thuốc hạ sốt tại nhà và điều trị tại cơ sở y tế gần nhà, tình trạng vẫn diễn biến rất nhanh.

Bệnh nhân xuất hiện khó thở, suy hô hấp nặng, SpO₂ giảm còn khoảng 80%, tụt huyết áp. Sau khi được đặt nội khí quản, bà T. lập tức được chuyển cấp cứu đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng bóp bóng qua ống nội khí quản và phải thở máy ngay.

Tại khoa Cấp cứu, bệnh nhân rơi vào trạng thái vô niệu (không có nước tiểu), toan chuyển hóa nặng, huyết áp tụt sâu phải dùng thuốc vận mạch liều cao. Do suy thận cấp tiến triển, các bác sĩ chỉ định lọc máu cấp cứu ngay trong đêm.

Các kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng đặc biệt nghiêm trọng: Chỉ số Procalcitonin tăng trên 100 ng/mL (bình thường dưới 0,05 ng/mL). Chỉ số viêm CRP vượt quá 200 mg/L (bình thường dưới 5 mg/L). Bệnh nhân suy gan, suy thận, suy tim và rối loạn đông máu – biểu hiện điển hình của suy đa tạng do sốc nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

ThS.BSNT Phan Văn Mạnh, Khoa Cấp cứu phân tích: "Niệu quản là ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi viên sỏi kẹt trong lòng niệu quản, dù rất nhỏ, nó vẫn hoạt động như một chiếc 'nút chai' làm cản trở dòng chảy, gây giãn đài bể thận. Nước tiểu ứ đọng lâu ngày là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn bùng phát. Nếu không giải áp kịp thời, ổ nhiễm trùng tại thận sẽ lan vào máu, dẫn đến nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn".

Sau khoảng 2 tuần điều trị tích cực bằng kháng sinh, lọc máu, thuốc vận mạch và hỗ trợ đa cơ quan, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch. Người bệnh được rút ống nội khí quản, tự thở khí phòng, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và hết triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt.

Song song với hồi sức, các bác sĩ đã hội chẩn với chuyên khoa Ngoại tiết niệu và Nam học để đặt sonde JJ giải áp đường tiết niệu, chuẩn bị cho kế hoạch tán sỏi khi sức khỏe bệnh nhân ổn định hoàn toàn.

ThS.BSNT Phan Văn Mạnh nhấn mạnh: Mức độ nguy hiểm của sỏi tiết niệu không hoàn toàn tỷ lệ thuận với kích thước.

"Một viên sỏi lớn nằm im trong bể thận có thể chung sống hòa bình nhiều năm, nhưng một viên sỏi chỉ 3mm rơi xuống lòng niệu quản hẹp hoàn toàn có thể gây ứ nước, nhiễm trùng cấp tính và kích hoạt chuỗi biến chứng suy đa tạng đe dọa tính mạng chỉ trong vài ngày", bác sĩ Mạnh cho biết.

Khuyến cáo từ chuyên gia:

Người mắc sỏi tiết niệu cần tái khám định kỳ và điều trị theo chỉ định. Hiện nay, sỏi nhỏ có thể điều trị nội khoa hoặc can thiệp tán sỏi ít xâm lấn rất nhẹ nhàng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu: sốt, rét run, tiểu buốt, tiểu rắt, đau vùng hông lưng hoặc tiểu ít, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để tránh biến chứng nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn đe dọa tính mạng.

Phú Chinh