Bộ Y tế định hình mạng lưới y tế mới: Hiện đại, đồng bộ và thông minh để nâng chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân

Mục tiêu của quy hoạch là phát triển mạng lưới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ năng lực cung ứng dịch vụ y tế có chất lượng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với nhiều định hướng quan trọng như phát triển bệnh viện chuyên sâu tại các địa phương, hoàn thiện hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc... Cùng đó, kiện toàn y tế cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng và hiệu quả.

Phạm vi về đối tượng quy hoạch: Các cơ sở y tế công lập liên vùng, liên tỉnh và liên ngành thuộc lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng; giám định y khoa, giám định pháp y và giám định pháp y tâm thần; y tế dự phòng, y tế công cộng; kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm chuẩn các sản phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế; lĩnh vực dân số - sức khỏe sinh sản.

Mỗi tỉnh, thành phố có ít nhất một bệnh viện đạt cấp chuyên sâu

Mục tiêu của quy hoạch là phát triển mạng lưới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ năng lực cung ứng dịch vụ y tế có chất lượng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân. 

Bảo đảm mỗi vùng đều có ít nhất một bệnh viện cấp chuyên sâu mức kỹ thuật cao; mỗi tỉnh có ít nhất một bệnh viện cấp chuyên sâu, phát triển các trung tâm chuyên khoa trong các bệnh viện đa khoa; Quy hoạch một số bệnh viện đảm nhận chức năng vùng theo cấu trúc 6 vùng kinh tế - xã hội nhằm đảm bảo khả năng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật thuộc cấp chuyên sâu đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân các tỉnh, thực hiện hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong tỉnh, liên tỉnh và liên vùng. 

Đầu tư phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện quốc gia, củng cố hệ thống cấp cứu ngoại viện địa phương phù hợp với mạng lưới khám bệnh, chữa bệnh. Cùng đó, phát triển một số bệnh viện chuyên sâu kỹ thuật cao, hiện đại ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và quốc tế;

Tập trung sắp xếp và đầu tư phát triển các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur và các viện chuyên ngành hiện có để hình thành các viện chuyên sâu thuộc lĩnh vực phòng bệnh, nâng cao năng lực dự báo, giám sát, phòng chống dịch bệnh và bảo đảm hiệu quả, tinh gọn của hệ thống phòng bệnh. Phát triển phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp 3 cho các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur.

Nâng cấp viện quốc gia trong lĩnh vực kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm chuẩn về thuốc, vắc xin, sinh phẩm và thiết bị y tế đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đầu tư nâng cao năng lực các trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh đạt tiêu chuẩn thực hành tốt phòng kiểm nghiệm/thí nghiệm (GLP), đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm chuẩn về thuốc, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm, vắc xin và sinh phẩm y tế, thiết bị y tế và các sản phẩm khác thuộc Bộ Y tế quản lý trên địa bàn. 

Phát triển các trung tâm nghiên cứu, các khu sản xuất tập trung về dược, vắc xin, sinh phẩm và thiết bị y tế công nghệ cao nhằm tăng cường năng lực sản xuất trong nước, gia tăng giá trị xuất khẩu. Xây dựng đơn vị quốc gia nghiên cứu chuyển giao công nghệ về vắc xin.

Nâng cao năng lực chuyên môn cho các cơ sở giám định y khoa, giám định pháp y và giám định pháp y tâm thần để đáp ứng các yêu cầu về giám định.

Phát triển mạng lưới cơ sở y tế cung ứng dịch vụ sức khỏe sinh sản; đáp ứng nhu cầu chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi.

Đến năm 2030, đảm bảo đạt 38 giường bệnh trên 10.000 dân; 19 bác sĩ trên 10.000 dân; 4,0 dược sĩ trên 10.000 dân; 33 điều dưỡng trên 10.000 dân.

Về tầm nhìn đến năm 2050, quy hoạch đặt mục tiêu mạng lưới cơ sở y tế từ trung ương đến địa phương đủ năng lực đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân tương đương với nước phát triển, thu nhập cao. Tiếp tục phát triển, mở rộng quy mô của các cơ sở y tế, mở rộng mạng lưới bệnh viện chuyên khoa ung bướu, tim mạch, sản/sản nhi, lão khoa, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, truyền nhiễm, sức khỏe tâm thần. Hình thành một số cơ sở y tế hiện đại ngang tầm quốc tế.

Đầu tư xây dựng 2 khu phức hợp y tế chuyên sâu miền Bắc tại Bắc Ninh và miền Nam tại Tây Ninh.

Cùng đó, phấn đấu đạt 45 giường bệnh trên 10.000 dân, 35 bác sĩ trên 10.000 dân, 4,5 dược sĩ trên 10.000 dân, 90 điều dưỡng trên 10.000 dân.

Một trong những điểm đáng chú ý của quy hoạch lần này là mục tiêu phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên cả nước. Hệ thống cấp cứu ngoại viện sẽ được hoàn thiện theo hướng hiện đại hóa đồng bộ về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, phương tiện vận chuyển và nhân lực, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ cấp cứu kịp thời ngay từ trước khi đến bệnh viện.

Bộ Y tế cũng định hướng nâng cấp, xây dựng mới các đơn vị y tế dự phòng cấp tỉnh theo mô hình tập trung; sắp xếp các đơn vị kiểm nghiệm chuyên ngành y tế theo hướng tinh gọn đầu mối; đồng thời kiện toàn hệ thống trạm y tế cấp xã...

Về cơ chế chính sách, Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các chính sách liên quan nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai quy hoạch. Trong đó, ưu tiên đầu tư cho các cơ sở y tế tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; tạo điều kiện để người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ y tế chất lượng.

Song song với đó, Bộ Y tế sẽ nghiên cứu các chính sách đầu tư và tài chính phù hợp cho các cơ sở y tế đảm nhận vai trò hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật; tiếp tục hoàn thiện cơ chế xã hội hóa y tế theo hướng công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư, người bệnh và cộng đồng.

Thu hút nhân lực chất lượng cao cho ngành y tế

Quy hoạch điều chỉnh cũng đặt trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực và huy động nguồn lực đầu tư cho ngành y tế.

Theo đó, Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp y tế theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân và năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp, dịch bệnh.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng chính sách ưu đãi nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực ưu tiên và các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; đồng thời đổi mới cơ chế thu hút bác sĩ, chuyên gia có trình độ cao cho các bệnh viện cấp tỉnh đảm nhận chức năng vùng.

Để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong giai đoạn mới, Bộ Y tế định hướng tăng quy mô đào tạo của các trường khối ngành sức khỏe, bảo đảm nguồn cung bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng; đồng thời chú trọng đào tạo các chuyên gia dịch tễ học, y tế công cộng và các chuyên ngành sâu phục vụ kiểm soát dịch bệnh, ứng phó với các tác động của biến đổi khí hậu, môi trường và các nguy cơ sức khỏe mới nổi.

Cùng với đó, chất lượng đào tạo nhân lực y tế sẽ được nâng cao thông qua tăng cường đầu tư cho cả đào tạo lý thuyết và thực hành, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên môn sâu, tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của hệ thống y tế hiện đại.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh

Một điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch lần này là thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn hệ thống y tế.

Theo Bộ Y tế, sẽ phát triển đồng bộ các nền tảng số y tế, hạ tầng công nghệ thông tin, dữ liệu lớn ngành y tế và các thiết bị y tế thông minh. Trong đó, ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về triệu chứng lâm sàng, hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, các nền tảng khám chữa bệnh từ xa và hệ thống quản lý dữ liệu y tế hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh, quản lý sức khỏe cộng đồng và hiện đại hóa ngành y tế.

Đặc biệt, ngành y tế sẽ từng bước thiết lập nền tảng hệ sinh thái y tế số quốc gia phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách trên cơ sở dữ liệu số thống nhất.

Quy hoạch điều chỉnh cũng xác định hợp tác quốc tế là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực hệ thống y tế. Theo đó, Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế nhằm trao đổi chuyên môn, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận các tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại trong lĩnh vực y tế.

Trong nước, Bộ Y tế định hướng tăng cường liên kết giữa các cơ sở y tế công lập, giữa hệ thống y tế dự phòng và khám chữa bệnh, giữa các tuyến và các vùng; đồng thời mở rộng kết nối giữa y tế công lập và y tế tư nhân nhằm phát huy tối đa nguồn lực chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bộ Y tế cũng yêu cầu thiết lập cơ chế điều phối vùng, chuẩn hóa chất lượng, tăng cường hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật và giám sát hệ thống, bảo đảm phát triển kỹ thuật cao nhưng vẫn duy trì tính công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các địa phương.

Thái Bình