Ngày Thế giới về Gan 19/4: Thay đổi lối sống để bảo vệ “nhà máy thải độc” của cơ thể
Ngày 19/4 hằng năm được các tổ chức y tế trên toàn cầu chọn làm Ngày Thế giới về Gan nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng sống còn của cơ quan này. Với chủ đề hành động cho năm 2026 là “Thói quen tốt, lá gan khỏe”, chiến dịch tập trung vào việc khuyến khích mỗi cá nhân chủ động xây dựng lối sống khoa học. Đây được xem là giải pháp tiên quyết, bền vững và hiệu quả nhất để đẩy lùi các bệnh lý về gan đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực và rủi ro.
Trong bối cảnh gánh nặng bệnh không lây nhiễm ngày càng lớn, ngành y tế thế giới đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, hay còn gọi là MASLD. Theo các báo cáo y học mới nhất, hiện có khoảng một phần ba người trưởng thành trên thế giới đang phải đối mặt với tình trạng này. MASLD không đơn thuần là sự tích tụ mỡ thừa tại gan mà chính là dấu hiệu báo trước của những biến chứng nguy hiểm như viêm gan tiến triển, xơ gan và ung thư gan nguyên phát. Đáng chú ý, MASLD không chỉ xuất hiện ở những người lạm dụng rượu bia mà đang lan rộng nhanh chóng trong nhóm người có chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, thừa cân và lười vận động.
Số liệu thống kê y tế cho thấy mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 2 triệu ca tử vong do các bệnh lý liên quan đến gan, một con số đầy ám ảnh nhưng phần lớn hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu công tác dự phòng được thực hiện sớm. Gan là cơ quan có khả năng bù trừ và tái tạo phi thường, tuy nhiên các tổn thương thường diễn tiến âm thầm và hầu như không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn khởi phát. Chính sự chủ quan trong sinh hoạt hằng ngày đã vô tình khiến lá gan phải làm việc quá tải, dẫn đến những tổn thương không thể đảo ngược khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, gây khó khăn và tốn kém cho công tác điều trị.
Để hiện thực hóa thông điệp bảo vệ lá gan, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng kết hợp duy trì hoạt động thể chất là hai yếu tố then chốt không thể tách rời. Thay vì tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường và chất béo bão hòa, mỗi người nên ưu tiên các loại rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh. Song song đó, việc duy trì ít nhất 30 phút vận động hằng ngày không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn hỗ trợ quá trình chuyển hóa tại gan diễn ra hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc hạn chế tối đa các độc tố từ rượu bia, thuốc lá và chỉ sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giảm thiểu đáng kể áp lực lên “nhà máy hóa chất” của cơ thể.
Hưởng ứng Ngày Thế giới về Gan 2026 chính là dịp để mỗi người nhìn nhận lại trách nhiệm đối với sức khỏe của chính mình. Sự chuyển dịch từ tâm thế điều trị sang dự phòng chủ động chính là chìa khóa vàng để bảo tồn chức năng gan bền vững. Việc thăm khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm tầm soát chức năng gan và tuân thủ lộ trình tiêm chủng phòng bệnh viêm gan virus sẽ giúp chúng ta kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe, từ đó giảm thiểu tỷ lệ tử vong và nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn cộng đồng.
