Hưởng ứng ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp 17/5: Chung tay kiểm soát tăng huyết áp

Tăng huyết áp được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng" bởi bệnh diễn biến âm thầm, ít triệu chứng rõ rệt nhưng lại dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và suy thận. Hiện nay, tỷ lệ người mắc bệnh đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa do áp lực công việc và lối sống thiếu khoa học.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, toàn cầu có khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành đang sống chung với bệnh, nhưng gần một nửa trong số đó chưa được phát hiện và điều trị đầy đủ. Tại Việt Nam, tình trạng này ảnh hưởng đến hơn 30% người trưởng thành. Riêng tại Hưng Yên, số liệu năm 2025 ghi nhận hơn 103 ngàn trường hợp mắc bệnh, trong đó khoảng 77.000 người đang được quản lý điều trị tại các cơ sở.

Để hỗ trợ người dân chủ động kiểm soát chỉ số huyết áp, bác sĩ Đỗ Thị Hải từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đưa ra những khuyến cáo chuyên môn thiết thực.

Giảm muối - thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn

Tiêu thụ muối quá mức là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tăng huyết áp. Trong khi khuyến nghị của y tế thế giới là dưới 5g muối mỗi ngày, thực tế người dân Việt Nam đang tiêu thụ trung bình từ 9 đến 10g. Các nghiên cứu tim mạch chỉ ra rằng việc giảm bớt chỉ 1g muối hằng ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ và tim mạch. Việc hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, giảm bớt gia vị và nước chấm trong bữa ăn thường nhật là bước đi đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ sức khỏe rõ rệt cho bà con.

Tăng cường vận động - “liều thuốc không kê đơn”

Lối sống ít vận động là yếu tố nguy cơ khiến chỉ số huyết áp khó kiểm soát và dễ dẫn đến các biến cố tim mạch. Mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ trung bình mỗi tuần thông qua các hình thức như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội. Việc duy trì thói quen rèn luyện thể dục đều đặn đã được chứng minh lâm sàng có thể giúp giảm từ 5-8 mmHg huyết áp ở người bệnh. Đây là mức giảm có ý nghĩa quan trọng, tương đương với hiệu quả của một số loại thuốc hạ áp chuyên khoa.

Kiểm soát cân nặng và chế độ ăn khoa học

Tình trạng thừa cân, béo phì có mối liên hệ mật thiết với việc gia tăng huyết áp, khi số liệu lâm sàng cho thấy việc giảm 1kg cân nặng có thể giúp hạ chỉ số huyết áp thêm khoảng 1 mmHg. Một chế độ ăn khoa học ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế tối đa chất béo bão hòa, đường hay thực phẩm chiên rán là yếu tố then chốt để giữ huyết áp ổn định. Việc tuân thủ các mô hình ăn uống lành mạnh đã được chứng minh giúp ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng nặng cho người bệnh.

Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá

Lạm dụng dụng rượu, bia và hút thuốc lá không chỉ làm tăng huyết áp mà còn gây tổn thương trực tiếp đến hệ thống mạch máu và các cơ quan nội tạng. Để đảm bảo an toàn, các chuyên gia y tế khuyến cáo, nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị.

Đặc biệt, thuốc lá làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch gấp nhiều lần ở người tăng huyết áp. Bỏ thuốc lá là một trong những quyết định quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

Nhân viên Trạm y tế phường Đường Hào, Hưng Yên đo huyết áp cho bệnh nhân.

Theo dõi huyết áp thường xuyên - chủ động bảo vệ sức khỏe

Đo huyết áp định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm bệnh, nhất là với những người có yếu tố nguy cơ cao hoặc gia đình có tiền sử mắc bệnh tim mạch. Tại Hưng Yên, việc triển khai thường xuyên các chương trình sàng lọc và đo huyết áp tại trạm y tế xã, phường đã giúp hàng nghìn người tiếp cận sớm với các dịch vụ y tế. Việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và xây dựng lối sống khoa học từ mỗi cá nhân không chỉ bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho toàn xã hội.