Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội
Bộ Y tế vừa chính thức ban hành Thông tư số 60/2025/TT-BYT, quy định danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) cùng hướng dẫn chẩn đoán, giám định mức suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp. Thông tư 60/2025/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 15/2/2026. Kể từ thời điểm này, các thông tư trước đây về bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH sẽ hết hiệu lực thi hành.
Theo Thông tư 60/2025/TT-BYT, hiện nay có 35 bệnh nghề nghiệp được công nhận để người lao động đủ điều kiện hưởng các chế độ BHXH theo quy định của pháp luật, quy định cụ thể tại Điều 3 Thông tư 60/2025/TT-BYT, chia thành 6 nhóm bệnh chính.
Nhóm I: Bệnh bụi phổi và bệnh đường hô hấp (7 bệnh):
Nhóm bệnh này phát sinh chủ yếu do người lao động tiếp xúc lâu dài với bụi và các yếu tố gây hại trong môi trường làm việc, bao gồm: Bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp; Bệnh bụi phổi amiăng nghề nghiệp; Bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp; Bệnh bụi phổi talc nghề nghiệp; Bệnh bụi phổi than nghề nghiệp; Bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp; Bệnh hen nghề nghiệp.
Nhóm II: Bệnh nhiễm độc hóa chất và kim loại nặng (10 bệnh):
Đây là nhóm bệnh có nguy cơ cao tại các ngành công nghiệp, hóa chất, khai khoáng: Bệnh nhiễm độc chì nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc benzen và các đồng đẳng; Bệnh nhiễm độc thủy ngân nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc mangan nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc 2,4,6-Trinitrotoluen (TNT); Bệnh nhiễm độc arsenic nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật (nhóm phosphor hữu cơ và carbamat); Bệnh nhiễm độc nicotin nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc carbon monoxide nghề nghiệp; Bệnh nhiễm độc cadmi nghề nghiệp.
Nhóm III: Bệnh do yếu tố vật lý (6 bệnh)
Nhóm bệnh này liên quan đến tác động vật lý kéo dài trong lao động: Bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn; Bệnh giảm áp nghề nghiệp; Bệnh nghề nghiệp do rung toàn thân; Bệnh nghề nghiệp do rung cục bộ; Bệnh phóng xạ nghề nghiệp; Bệnh đục thể thủy tinh nghề nghiệp.
Nhóm IV: Bệnh da nghề nghiệp (5 bệnh)
Bao gồm các bệnh da phát sinh do tiếp xúc hóa chất, môi trường đặc thù: Bệnh nốt dầu nghề nghiệp; Bệnh sạm da nghề nghiệp; Bệnh viêm da tiếp xúc nghề nghiệp do crôm; Bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc môi trường ẩm ướt, lạnh kéo dài; Bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc với cao su tự nhiên và hóa chất phụ gia cao su.
Nhóm V: Bệnh truyền nhiễm liên quan nghề nghiệp (5 bệnh)
Các bệnh lây nhiễm phát sinh do đặc thù công việc: Bệnh Leptospira nghề nghiệp; Bệnh viêm gan vi rút B nghề nghiệp; Bệnh lao nghề nghiệp; Nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp; Bệnh viêm gan vi rút C nghề nghiệp.
Nhóm VI: Bệnh ung thư và bệnh đặc biệt (2 bệnh): Bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp; Bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona (COVID-19) nghề nghiệp.
Nguyên tắc chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh nghề nghiệp:
Theo đó, sau khi được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động cần: Hạn chế hoặc ngừng tiếp xúc với yếu tố có hại gây bệnh; Được điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế; Đối với các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, phải được thải độc, giải độc kịp thời.
Người lao động đồng thời được người sử dụng lao động giới thiệu đi giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ hưởng chế độ BHXH, điều trị, điều dưỡng và phục hồi chức năng lao động theo quy định.
Đối với một số bệnh nghề nghiệp không có khả năng điều trị ổn định, hoặc các trường hợp ung thư do bệnh nghề nghiệp, người lao động sẽ được chuyển khám giám định ngay để đảm bảo quyền lợi.
Căn cứ xác định và bổ sung bệnh nghề nghiệp:
Thông tư 60/2025/TT-BYT cũng nêu rõ các tiêu chí xác định bệnh nghề nghiệp để bổ sung vào danh mục được hưởng BHXH, bao gồm: Xác định mối liên hệ giữa việc tiếp xúc yếu tố có hại trong lao động và bệnh lý cụ thể; Bệnh có tỷ lệ mắc cao hơn rõ rệt ở nhóm lao động tiếp xúc yếu tố nguy cơ; Bệnh chưa được nghiên cứu đầy đủ tại Việt Nam nhưng đã được quốc tế công nhận là bệnh nghề nghiệp
Việc ban hành danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH là cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người lao động, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người lao động.
Hồng Thắm (Tổng hợp)
