Chủ tịch nước công bố Lệnh ban hành Luật Phòng bệnh
Chiều 05/1/2026, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về các luật vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10. Trong số 13 luật quan trọng được công bố lần này có Luật Phòng bệnh. Đây là đạo luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; đồng thời đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy triển y tế, từ mô hình “đáp ứng khám, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, lấy phòng bệnh làm nền tảng phát triển bền vững hệ thống y tế và sức khỏe cộng đồng.
Việc ban hành Luật Phòng bệnh xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, trong bối cảnh mô hình bệnh tật tại Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, với sự gia tăng các bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, nguy cơ dịch bệnh mới nổi, tái nổi, cùng tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Những bài học sâu sắc từ đại dịch COVID-19 càng cho thấy vai trò then chốt của y tế dự phòng và phòng bệnh chủ động trong bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Luật Phòng bệnh gồm 6 chương, 46 điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa, sửa đổi và phát triển các quy định của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Luật quy định toàn diện các nội dung về phòng, chống bệnh truyền nhiễm; bệnh không lây nhiễm; rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; đồng thời bổ sung nhiều quy định mới về an ninh sinh học, nghiên cứu – ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng bệnh.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá của Luật là khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Phạm vi điều chỉnh được mở rộng, bao quát đầy đủ các vấn đề sức khỏe cộng đồng, thay vì chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm như trước đây.
Luật cũng thiết lập cơ chế tài chính bền vững cho công tác phòng bệnh, trong đó ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư cho y tế dự phòng; đồng thời thành lập Quỹ phòng bệnh nhằm tạo nguồn lực ổn định, lâu dài. Quyền lợi của người dân được nâng cao với các chính sách chăm sóc sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho nhóm ưu tiên, bảo đảm tiếp cận công bằng vắc xin, sinh phẩm y tế và chú trọng dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời.
Luật Phòng bệnh sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành, đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm, cùng chung tay xây dựng hệ thống y tế dự phòng vững mạnh, bền vững, vì sức khỏe nhân dân./.
