Cảnh báo hiểm họa từ sự cố hóc dị vật

Gần đây, tình trạng hóc dị vật đường thở trở trở thành vấn đề đáng báo động trong cộng đồng, thường xuyên xảy ra ở các đối tượng là người già, trẻ nhỏ và để lại hậu quả rất nghiêm trọng. Dị vật nếu không được xử lý kịp thờ có thể dẫn đến các hậu quả nặng nề như tổn thương não không hồi phục, thậm chí gây tử vong.

Hóc dị vật đường thở (Hình minh họa)

Theo báo cáo từ các bệnh viện trong năm 2025, không có con số thống kê chính xác toàn quốc về số ca hóc dị vật năm 2025, nhưng các bệnh viện lớn như Nhi Đồng 2, mỗi năm Khoa Tiêu hóa tiếp nhận khoảng 250-300 trường hợp cấp cứu liên quan dị vật tiêu hóa hoặc tình trạng trẻ uống nhầm hóa chất; bệnh viện Nhi Trung ương liên tục tiếp nhận hàng trăm ca mỗi năm với nhiều ca nguy hiểm đòi hỏi xử lý khẩn cấp.

Các bác sĩ cho biết, khoảng 90% các dị vật đường tiêu hóa có thể tự đào thải tự nhiên nhưng phần còn lại nếu mắc kẹt có thể gây thủng, chảy máu, áp-xe, rò tiêu hóa. Riêng đối với đường thở, mức độ nguy hiểm cao hơn vì dễ gây suy hô hấp cấp. Đặc biệt, không ít trường hợp không biết mình đã nuốt hoặc hít phải dị vật. Khi xảy ra biến chứng mới đi khám, gây khó khăn cho công tác điều trị vì nguy cơ di chứng cao hơn và gây tốn kém chi phí điều trị.

Thực tế cho thấy, những đối tượng dễ bị tổn thương nhất chính là nhóm khó tự bảo vệ mình như: trẻ em, người già, người có bệnh nền thần kinh hoặc suy giảm nhận thức. Mới đây, bệnh viện Nhi Thái Bình tiếp nhận trường hợp của cháu bé 11 tháng tuổi nhập viện cấp cứu, được chẩn đoán dị vật đường tiêu hóa. Hình ảnh nội soi quan sát thấy niêm mạc thực quản dạ dày của trẻ  tại hành tá tràng D1_D2 phát hiện dị vật kim may dài 4cm. Một đầu nhọn cắm vào thành tá tràng, một đầu nhựa hình tròn hình cúc đang nằm trong lòng ruột. Bệnh nhân được chỉ định nội soi can thiệp cấp cứu kịp thời, tránh nguy cơ dị vật chuyển sâu và gây tổn thương nghiêm trọng.

Hay trường hợp của bệnh nhân Vũ Văn T, 68 tuổi, trú tại xã Tiên Lữ, nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn, khó thở, xuất hiện đột ngột khi đang ăn. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ Trung tâm Nội soi tiêu hóa, bệnh viện Đa khoa Tiên Lữ xác định dị vật mắc kẹt trong đường tiêu hóa trên. Bệnh nhân nhanh chóng được khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, chỉ định nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng có gây mê, trong quá trình nội soi phát hiện dị vật mắc tại thực quản là miếng lòng già.

Không may mắn như 02 trường hợp trên, bé V.A (7 tuổi, ở Bắc Kạn) ngậm nắp bút vào miệng khi đang học trong lớp và vô tình bị nuốt đầu bút vào đường thở. Sau đó trẻ ho, khó thở và đau ngực. Rất đáng tiếc, dù đã được các bác sĩ nỗ lực điều trị tích cực, nhưng do thời gian ngừng tim, ngừng thở quá lâu, tổn thương não không hồi phục, bệnh nhi đã tử vong sau 4 ngày điều trị.

Để phòng ngừa xảy ra tai nạn do hóc dị vật, bác sĩ Trần Thị Thủy Ngân – Phụ trách Trung tâm Nội soi tiêu hóa, bệnh viện Đa khoa Tiên Lữ lưu ý: người dân cần ăn chậm, nhai kỹ, không vừa ăn vừa trò chuyện, cười đùa hoặc nằm. Đối với trẻ nhỏ phải có người lớn giám sát khi ăn, tránh cho trẻ ăn thực phẩm tròn, cứng, nhỏ dễ lọt vào đường thở hoặc đường tiêu hóa. Đối với người cao tuổi khó nuốt, nên sử dụng thức ăn mềm hoặc đã nghiền nhỏ. Trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu hoặc triệu chứng bất thường sau khi ăn như đau ngực, khó nuốt, buồn nôn, ho kéo dài… cần đến ngay cơ sở y tế để thăm khám, tránh những biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng.