Bí quyết giúp giảm nguy cơ ung thư gan

Ung thư gan có liên quan với nhiều yếu tố nguy cơ như viêm gan virus mạn tính, xơ gan, uống nhiều rượu bia, béo phì...

Chủ động phòng ngừa, phát hiện và điều trị bệnh gan từ sớm có thể góp phần giảm nguy cơ ung thư gan.

1. Tiêm vaccine phòng viêm gan B

Nhiễm virus viêm gan B mạn tính có thể gây tổn thương gan kéo dài, dẫn đến xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. Vì vậy, tiêm vaccine phòng viêm gan B là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiễm virus và giảm nguy cơ ung thư gan liên quan đến viêm gan B.

Việc tiêm vaccine cần được thực hiện theo lịch khuyến cáo, đặc biệt chú trọng tiêm cho trẻ sơ sinh và những người chưa có miễn dịch với virus viêm gan B.

Tuy nhiên, vaccine viêm gan B không phòng ngừa được viêm gan C và các nguyên nhân khác gây ung thư gan. Do đó, vẫn cần duy trì các biện pháp bảo vệ sức khỏe gan và kiểm tra sức khỏe định kỳ khi thuộc nhóm nguy cơ.

2. Điều trị viêm gan virus mạn tính

Viêm gan B và viêm gan C mạn tính là những nguyên nhân quan trọng gây tổn thương gan kéo dài, xơ gan và ung thư gan. Do đó, người mắc viêm gan virus cần được thăm khám, đánh giá mức độ tổn thương gan và điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Điều trị viêm gan B hoặc C phù hợp có thể giúp kiểm soát virus, hạn chế tổn thương gan và giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc với mục đích "giải độc gan", vì có thể làm bệnh tiến triển hoặc gây thêm tổn thương cho gan.

3. Hạn chế các yếu tố làm tổn thương gan

Bên cạnh viêm gan virus, nhiều yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan. Một số yếu tố cần lưu ý gồm:

• Uống nhiều rượu bia: Sử dụng rượu bia kéo dài, quá mức có thể gây tổn thương tế bào gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. Người có bệnh gan nên hạn chế hoặc tránh rượu bia theo tư vấn của bác sĩ.
• Thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa: Thừa cân, béo phì, đái tháo đường và gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan và ung thư gan. Duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên và kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe gan.
• Thực phẩm nhiễm aflatoxin: Aflatoxin là độc tố do một số loại nấm mốc tạo ra, có thể nhiễm trong thực phẩm được bảo quản không đúng cách, đặc biệt là ngũ cốc, lạc và một số loại hạt. Aflatoxin có liên quan đến nguy cơ ung thư gan, do đó không nên sử dụng thực phẩm đã bị mốc, hư hỏng.
• Tiếp xúc với hóa chất độc hại: Một số hóa chất trong môi trường lao động có thể gây tổn thương gan. Người làm việc trong môi trường có nguy cơ cần tuân thủ quy định an toàn lao động và sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ.
• Tiền sử gia đình và bệnh lý gan: Một số bệnh lý hoặc yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và theo dõi phù hợp.

Lời khuyên thầy thuốc

Ung thư gan là bệnh thường gặp, việc giảm nguy cơ mắc bệnh là vô cùng quan trọng. Đối với người đã mắc ung thư gan, dinh dưỡng không thay thế phương pháp điều trị ung thư nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thể trạng, hạn chế suy dinh dưỡng và hỗ trợ quá trình điều trị.

Người bệnh nên xây dựng chế độ ăn đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất, phù hợp với tình trạng bệnh và chức năng gan. Không nên tự ý kiêng khem quá mức vì có thể dẫn đến thiếu chất và suy kiệt.

Nên lựa chọn thực phẩm tươi, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, tăng cường rau xanh, trái cây phù hợp, ngũ cốc, các nguồn protein lành mạnh và chất béo tốt. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông và những thực phẩm chứa nhiều muối, đường hoặc chất béo không có lợi.

Ưu tiên luộc, hấp, hạn chế chiên rán, đồng thời, cần bảo đảm thực phẩm được bảo quản đúng cách, tránh sử dụng thực phẩm mốc hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

Với người mắc bệnh gan, đặc biệt là ung thư gan, rượu bia có thể làm tăng thêm gánh nặng cho gan. Vì vậy, người bệnh nên tránh rượu bia và trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn, lượng nước và các thực phẩm phù hợp với tình trạng bệnh cụ thể.

Phòng ngừa viêm gan virus, điều trị bệnh gan đúng cách, duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia và tránh thực phẩm nhiễm độc tố là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe gan. Với người đã mắc ung thư gan, chế độ dinh dưỡng phù hợp cần được cá thể hóa theo chức năng gan, tình trạng dinh dưỡng và phương pháp điều trị.

BS. Lê Văn Bình