5 dấu hiệu cảnh báo ung thư gan khi bệnh đã tiến triển
Ung thư gan thường diễn biến âm thầm, nhận biết sớm các dấu hiệu và chủ động tầm soát có ý nghĩa quan trọng điều trị bệnh.
Khi xuất hiện những biểu hiện như bụng to bất thường, dễ bầm tím, xuất huyết tiêu hóa hoặc rối loạn ý thức, bệnh có thể đã tiến triển hoặc chức năng gan đã suy giảm nghiêm trọng.
Bệnh nhân ung thư gan vỡ khối u, xuất huyết ồ ạt được cứu sống
Bệnh nhân ung thư gan bị vỡ khối u, gây xuất huyết ồ ạt, mất máu cấp và hôn mê, được Bệnh viện Đà Nẵng cứu chữa, nay đã phục hồi tích cực.
Ngày 12/10 Bệnh viện Đà Nẵng cho biết sức khỏe bệnh nhân ung thư bị vỡ khối u, đã ổn định, sau ca phẫu thuật cấp cứu thành công.
Trước đó, bệnh nhân N.C.K (66 tuổi, trú phường Hương Trà, TP Đà Nẵng) được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng trong tình trạng nguy kịch. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định khối u ung thư tại hạ phân thùy 1 của gan bị vỡ, gây xuất huyết ồ ạt. Người bệnh mất máu cấp, rơi vào hôn mê, nguy cơ tử vong cao.
Trước nguy cơ đe dọa tính mạng, Bệnh viện Đà Nẵng kích hoạt báo động đỏ toàn viện, huy động các ekip liên quan phối hợp cấp cứu, vừa hồi sức vừa tiến hành phẫu thuật khẩn cấp.
Các bác sĩ Khoa Ngoại tiêu hóa phối hợp Khoa Gây mê hồi sức tiến hành xử trí khối u ung thư, thực hiện cắt gan hạ phân thùy 1, qua đó vừa kiểm soát chảy máu, vừa loại bỏ tổn thương ung thư.
Theo các bác sĩ, điểm khó của ca mổ là vị trí của khối u gan nằm ở hạ phân 1 và khối u đã vỡ, gây xuất huyết ồ ạt. Trong tình huống này, ưu tiên trước hết là kiểm soát chảy máu, bảo đảm tính mạng người bệnh. Ca phẫu thuật được thực hiện trong vòng 3 giờ.
Sau mổ, do đã trải qua tình trạng mất máu cấp và sốc nặng trước đó, người bệnh xuất hiện suy thận cấp, tiếp tục đối mặt với nguy cơ rối loạn huyết động và các biến chứng hậu phẫu. Người bệnh được theo dõi, hồi sức tích cực và điều trị lọc máu liên tục.
Nhờ được hồi sức và điều trị tích cực, sau thời gian lọc máu, chức năng thận của người bệnh từng bước hồi phục, tình trạng toàn thân cải thiện. Hiện người bệnh tỉnh táo, ăn uống và đi lại được, chức năng thận trở lại bình thường.
Thăm khám tư vấn cho bệnh nhân tại Viện Y học hạt nhân và Ung bướu Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: BM
Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Gan là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, sản xuất protein, tổng hợp các yếu tố đông máu và bài tiết mật. Ung thư gan nguyên phát là bệnh lý ác tính xuất phát từ gan, trong đó phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào gan (HCC). Bệnh có thể không gây triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn sớm, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi khối u đã phát triển hoặc chức năng gan suy giảm.
Các dấu hiệu dưới đây cần được chú ý, đặc biệt ở người có bệnh gan mạn tính hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
1. Bụng to bất thường do tích tụ dịch
Báng bụng, hay cổ trướng, là tình trạng dịch tích tụ trong ổ bụng khiến bụng căng to, gây cảm giác nặng bụng, khó chịu hoặc khó thở khi dịch nhiều. Ở người mắc ung thư gan, tình trạng này có thể liên quan đến xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc ảnh hưởng của khối u đến tuần hoàn trong gan.
Tuy nhiên, cổ trướng không chỉ gặp ở người ung thư gan mà còn có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác. Khi bụng to nhanh, phù chân hoặc tăng cân bất thường trong thời gian ngắn, người bệnh cần đi khám để xác định nguyên nhân.
2. Dễ bầm tím, chảy máu bất thường
Gan có vai trò sản xuất nhiều protein tham gia quá trình đông máu. Khi chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, cơ thể có thể giảm khả năng cầm máu. Người bệnh dễ xuất hiện các vết bầm tím dù va chạm nhẹ, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam kéo dài.
Ngoài ra, ở người mắc bệnh gan mạn tính, số lượng tiểu cầu có thể giảm do tăng áp lực tĩnh mạch cửa và các thay đổi liên quan. Nếu tình trạng bầm tím hoặc chảy máu xảy ra thường xuyên, không rõ nguyên nhân, cần được thăm khám sớm.
3. Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
Xuất huyết tiêu hóa là dấu hiệu nguy hiểm cần được cấp cứu. Người bệnh có thể nôn ra máu đỏ tươi, chất nôn màu nâu đen giống bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen như hắc ín.
Ở người mắc xơ gan, xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản hoặc dạ dày. Đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của ung thư gan nhưng có thể phản ánh biến chứng nghiêm trọng của bệnh gan nền. Khi xuất hiện các biểu hiện trên, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay, không tự điều trị tại nhà.
4. Sốt kéo dài, dễ mắc nhiễm trùng
Một số người bệnh ung thư gan có thể sốt kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Tình trạng này có thể liên quan đến phản ứng của cơ thể với khối u, nhiễm trùng hoặc biến chứng của bệnh gan.
Người mắc bệnh gan tiến triển cũng có nguy cơ gặp các biến chứng nhiễm trùng, đặc biệt khi chức năng gan suy giảm. Nếu sốt kèm rét run, đau bụng, vàng da tăng lên hoặc mệt lả, người bệnh cần được khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
5. Rối loạn ý thức, thay đổi hành vi
Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng ngủ gà, lú lẫn, mất tập trung, thay đổi hành vi hoặc khó đánh thức. Những biểu hiện này có thể liên quan đến bệnh não gan, một biến chứng xảy ra khi chức năng gan suy giảm khiến các chất độc không được chuyển hóa hiệu quả.
Tuy nhiên, rối loạn ý thức cũng có thể do nhiều nguyên nhân nguy hiểm khác. Nếu người bệnh đột ngột lú lẫn, lơ mơ hoặc mất ý thức, cần gọi cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế ngay.
Chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm
Nên tiêm vaccine viêm gan B theo hướng dẫn, hạn chế hoặc tránh rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân đối và vận động thường xuyên. Không ăn thực phẩm bị mốc hoặc bảo quản không đúng cách; người mắc viêm gan B, viêm gan C cần được theo dõi và điều trị theo chỉ định.
Đặc biệt, người mắc viêm gan B mạn tính, xơ gan hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao cần trao đổi với bác sĩ về lịch giám sát ung thư gan. Siêu âm gan kết hợp xét nghiệm alpha-fetoprotein (AFP) thường được sử dụng trong chương trình giám sát ở nhóm phù hợp, với khoảng cách thường là 6 tháng theo khuyến cáo chuyên môn. Không phải tất cả mọi người đều cần tầm soát ung thư gan định kỳ bằng các xét nghiệm này.
Ung thư gan có thể tiến triển âm thầm, vì vậy không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Chủ động kiểm soát các bệnh lý gan nền, thực hiện giám sát đúng đối tượng và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm, cải thiện cơ hội điều trị và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
BS. Nguyễn Thanh Hằng



