Vì sao Tết Nguyên Đán luôn là “điểm nóng” về mất an toàn vệ sinh thực phẩm?
Tết Nguyên đán là thời điểm sum vầy, nhưng cũng là giai đoạn “cao điểm” của các ca ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm. Hiểu rõ những nguy cơ tiềm ẩn dưới đây sẽ giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trong những ngày vui xuân.
Áp lực từ thị trường thực phẩm “vàng thau lẫn lộn”
Dịp Tết, nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng như thịt, giò chả, bánh mứt kẹo, rượu bia tăng đột biến. Đây là cơ hội để các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng trà trộn vào thị trường. Việc sử dụng quá mức các loại hóa chất bảo quản, phẩm màu công nghiệp không nằm trong danh mục cho phép nhằm làm đẹp mắt thực phẩm hoặc kéo dài thời hạn sử dụng chính là mối nguy hại hàng đầu cho sức khỏe người tiêu dùng.
Thời tiết nồm ẩm – điều kiện thuận lợi phát triển của vi khuẩn
Đặc trưng thời tiết miền Bắc (bao gồm Hưng Yên) vào dịp Tết thường là nồm ẩm hoặc nắng ấm thất thường. Độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng để các loại nấm mốc và vi khuẩn (như Salmonella, E. coli, Staphylococcus aureus) phát triển nhanh, mạnh. Nếu thực phẩm không được bảo quản đúng cách, quá trình ôi thiu sẽ diễn ra nhanh hơn bình thường, dẫn đến nguy cơ ngộ độc cấp tính.
“Bẫy” tích trữ và thói quen hâm đi hâm lại thức ăn
Nhiều gia đình vẫn giữ thói quen tích trữ số lượng lớn thực phẩm trong tủ lạnh để ăn dần. Tuy nhiên, việc để quá nhiều đồ khiến luồng khí lạnh không thể lưu thông đều, làm nhiệt độ bảo quản không đạt chuẩn. Bên cạnh đó, việc nấu một nồi thức ăn lớn rồi hâm đi hâm lại nhiều lần không chỉ làm mất chất dinh dưỡng mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây ra các bệnh lý về đường tiêu hóa.
Những món ăn “truyền thống” đầy rủi ro
Các món ăn sống, tái như gỏi, nem chạo, và đặc biệt là tiết canh vẫn xuất hiện trên nhiều mâm cỗ. Tiết canh bản chất là máu sống, chứa vô số mầm bệnh nguy hiểm như vi khuẩn liên cầu lợn (Streptococcus suis), giun sán, virus viêm não mô cầu… Những ca nhiễm liên cầu lợn thường diễn biến rất nặng, gây nhiễm trùng huyết, suy đa tạng và có tỉ lệ tử vong rất cao.
Nguy cơ từ rượu bia không rõ nguồn gốc
Lạm dụng rượu bia là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ ngộ độc trong dịp Tết. Nguy hiểm nhất là rượu pha cồn công nghiệp (Methanol). Chỉ một lượng nhỏ Methanol cũng có thể gây mù lòa, tổn thương não bộ và tử vong. Ngoài ra, các loại rượu ngâm thảo mộc, động vật “lạ” không rõ công dụng cũng tiềm ẩn độc tố gây suy gan, suy thận.
Sự lơ là trong khâu vệ sinh chế biến
Trong không khí tất bật cuối năm, việc vệ sinh tay, dụng cụ chế biến (dao, thớt) thường bị xem nhẹ. Sự nhiễm khuẩn chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm chín là nguyên nhân âm thầm gây ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể trong cộng đồng.
Ngành Y tế Hưng Yên khuyến cáo
Người dân tuyệt đối không chủ quan trong việc lựa chọn, chế biến và sử dụng thực phẩm dịp cận Tết Nguyên đán. Chỉ mua thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; thực hiện ăn chín, uống sôi; không sử dụng các món ăn sống, tái, tiết canh; hạn chế tích trữ thực phẩm dài ngày; không lạm dụng rượu bia và kiên quyết nói không với rượu không đảm bảo an toàn thực phẩm. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu, xử trí kịp thời.
Ngành Y tế Hưng Yên khuyến cáo: “Ăn Tết ngon, đừng quên ăn Tết sạch”
Để có một kỳ nghỉ Tết an toàn, người dân cần thực hiện tốt các nguyên tắc sau:
Chỉ mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, nhãn mác đầy đủ.
Tuyệt đối không ăn: tiết canh, gỏi sống và các loại thịt chưa chế biến kỹ.
Không tích trữ quá nhiều thực phẩm; phân loại rõ đồ sống và đồ chín trong tủ lạnh.
Hạn chế rượu bia; tuyệt đối không sử dụng rượu không nhãn mác, rượu không rõ thành phần.
Rửa tay sạch trước khi chế biến và trước khi ăn.
Lưu ý: Khi có các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, sốt sau khi ăn uống, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.
