Thời tiết lạnh - Lưu ý đột quỵ ở người cao tuổi

Đột quỵ có thể xảy ra ở mọi đối tượng nhưng phổ biến hơn là ở người cao tuổi. Theo Hội Tim mạch Việt Nam, Ở Việt Nam, hàng năm trung bình số bệnh nhân nhập viện vì đột quỵ trong mùa lạnh tăng từ 15-30% so với các thời điểm khác trong năm, đặc biệt khi thời tiết lạnh sâu hoặc rét đậm rét hại thì tỷ lệ này lại càng cao hơn. Không chỉ các ca mới, mà những người có tiền sử đột quỵ, tai biến cũng có nguy cơ tái phát cao hơn.

Bệnh nhân đột quỵ đang được cấp cứu tại bệnh viện đa khoa tỉnh Hưng Yên

Ghi nhận tại khoa Phục hồi chức năng của bệnh viện Y Dược cổ truyền Hưng Yên, nhiều bệnh nhân đang điều trị do tai biến, đa phần là người cao tuổi. Bác sĩ CKI Đoàn Ngọc Sâm, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, bệnh viện Y Dược cổ truyền Hưng Yên cho biết: Hiện khoa đang điều trị có rất nhiều bệnh nhân tai biến, đa phần là người cao tuổi. Vào mùa đông sẽ có rất nhiều bệnh lý liên quan đến đường hô hấp, tim mạch, tai biến, bệnh lý về mạch máu não, khi vào viện điều trị chủ yếu ở Khoa Phục hồi chức năng, các bệnh lý liên quan đến tai biến mạch mãu não, di chứng sau tai biến, ở khoa tỷ lệ bệnh nhân tai biến chiếm đến 80%, kèm theo đó là các bệnh lý về cơ xương khớp, thoái hoá khớp…

Bà Hoàng Thị Thược ở xã Doàn Đào đi chăm chồng là bệnh nhân bị tai biến lần thứ hai, bà chia sẻ: “Mấy năm về trước ông nhà tôi đã bị tai biến một lần, giờ bị lại, hiện giờ bị một bên tay và một bên chân là hơi yếu, tay thì gần như là bị liệt. Từ hôm vào đây điều trị thì đã có sự cải thiện tích cực, ông nhà tôi đã bắt đầu dần dần cử động được”.

Bệnh nhân đang điều trị PHCN sau tai biến tại bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên

Bác sĩ Đoàn Ngọc Sâm cho biết: Đối với bệnh nhân đã bị tai biến rồi, chúng tôi khuyến cáo, bệnh nhân cần được điều trị sớm ở những giờ vàng, tiếp đó là trong giai đoạn sớm tiến hành phục hồi chức năng và vật lý trị liệu, kết hợp các phương pháp điều trị tại viện như vừa điều trị bằng thuốc vừa kết hợp với phương pháp tập luyện, kết hợp các biện pháp vật lý trị liệu, các thủ thuật như nhiệt trị liệu, điện trị liệu, lazer trị liệu hay thuỷ trị liệu… chúng ta kết hợp nhiều phương pháp trị liệu nhằm khôi phục những tổn thương như yếu, liệt cơ hay các biến chứng liên quan đến thương tật, xương khớp ở những bệnh nhân thường gặp như gây ra biến dạng khớp hay cứng khớp, co cơ, teo cơ… khi bệnh nhân giải quyết được vấn đề ngồi, đứng, đi thì xử lý tiếp các vấn đề về rối loạn tiêu hoá, hô hấp…

Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây ra tàn phế và tử vong ở người lớn tuổi tại Việt Nam. Trong tất cả các trường hợp đột quỵ có đến khoảng 70-80% có dấu hiệu báo trước, người bệnh nên nhận biết các dấu hiệu hoặc có biểu hiện bất thường cần gặp bác sĩ để được khám và điều trị sớm.

Bác sĩ Đỗ Thanh Vân - Trưởng khoa Nội tiết, bệnh viện đa khoa Hưng Yên hướng dẫn cách phát hiện và phòng ngừa đột quỵ não ở người cao tuổi:

Thời tiết thay đổi đột ngột, hoặc là đang ấm xong chuyển gió mùa, lạnh đột ngột sẽ khiến người cao không chủ động phòng tránh, là nguyên nhân chính gây tăng tỷ lệ đột quỵ ở người cao tuổi. Chính vì thế chúng ta nên áp dụng quy tắc F.A.S.T rất dễ nhớ như sau:

F là Face (mặt), nếu có biểu hiện méo miệng, cười không đều hai bên, một bên mặt bị xệ xuống.

A là Arm (tay), nếu yếu hoặc liệt tay/chân một bên, không thể nâng cả hai tay cùng lúc.

S là Speech (lời nói), nếu nói khó, nói ngọng, không rõ chữ, không hiểu người khác nói gì.

T là Time (thời gian), nếu có những biểu hiện trên thì gọi gay cấp cứu (115), không chờ đợi, không tự điều trị tại nhà.

Ngoài ra có thể gặp các dấu hiệu khác như: Đau đầu dữ dội đột ngột. Chóng mặt, mất thăng bằng; Mờ mắt, nhìn đôi; Buồn nôn, nôn…

Khi nghi ngờ có các dấu hiệu đột quỵ như trên chúng ta không nên cạo gió, không chích máu đầu ngón tay, không cho người bệnh ăn uống hay dùng thuốc, đặt người bệnh nằm nghiêng, nới lỏng quần áo, gọi cấp cứu và ghi nhớ thời điểm khởi phát các triệu chứng trên.

Phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi chúng ta nên: Kiểm soát bệnh nền (kiểm tra và kiểm soát tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, bệnh tim mạch). Uống thuốc đúng - đủ - đều theo chỉ định của bác sĩ. Chế độ ăn uống lành mạnh (giảm muối, giảm mỡ động vật, ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế đồ chiên rán, thức ăn nhanh, uống đủ nước trừ trường hợp bác sĩ dặn hạn chế). Vận động hợp lý (đi bộ nhẹ nhàng 20-3- phút/ngày, tập dưỡng sinh, yoga, thái cực quyền, tránh vận động gắng sức đột ngột). Lối sống khoa học (không hút thuốc, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc, tránh stress kéo dài). Khám sức khoẻ định kỳ (ít nhất 6 tháng/lần, tầm soát nguy cơ gây đột quỵ sớm)…