Thị lực suy giảm trong thời đại số: Hệ lụy từ thói quen dùng thiết bị điện tử quá nhiều

Trong thời đại công nghệ, điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị điện tử khác đã trở thành vật bất ly thân trong học tập, làm việc và giải trí. Việc tiếp xúc với màn hình điện tử quá nhiều không còn là vấn đề của riêng ai mà đã trở thành một thách thức lớn đối với thị lực cộng đồng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chỉ cần tiếp xúc với màn hình hơn 3 giờ mỗi ngày, mắt đã có nguy cơ suy giảm thị lực tới 90%. Trong khi đó, người Việt hiện dành trung bình khoảng 6 giờ mỗi ngày để sử dụng internet và 2 giờ xem tivi – tức gần gấp 3 lần ngưỡng cảnh báo.

Các chuyên gia nhãn khoa cho biết, khi nhìn màn hình điện tử liên tục, mắt phải điều tiết nhiều hơn, tần suất chớp mắt giảm đáng kể, dẫn đến tình trạng khô mắt, mỏi mắt, nhức mắt và nhìn mờ. Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình có thể gây tổn thương võng mạc nếu tiếp xúc kéo dài, làm tăng nguy cơ cận thị, loạn thị và suy giảm thị lực sớm. Đặc biệt trẻ em và học sinh là nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Việc học trực tuyến, sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử để giải trí khiến thời gian tiếp xúc màn hình kéo dài, trong khi thời gian vận động ngoài trời bị hạn chế. Điều này làm gia tăng nhanh tỷ lệ cận thị học đường, ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thị lực của trẻ.

Đối với người trưởng thành, đặc biệt là nhân viên văn phòng, làm việc nhiều giờ trước máy tính dễ dẫn đến hội chứng thị giác màn hình với các biểu hiện như khô mắt, đau đầu, giảm khả năng tập trung, đau vai gáy, khó chịu, mỏi mệt; Ngoài ra, ánh sáng xanh phát ra từ màn hình thiết bị còn kích thích hệ thần kinh, khiến người dùng khó ngủ, mất ngủ nếu sử dụng điện thoại, máy tính trước khi đi ngủ – đặc biệt là người lớn tuổi.  Nếu không có biện pháp phòng ngừa và chăm sóc mắt hợp lý, tình trạng suy giảm thị lực có thể tiến triển theo thời gian. Để bảo vệ đôi mắt trong thời đại số, ngành Y tế khuyến cáo mỗi người nên xây dựng những thói quen tích cực ngay từ hôm nay

Trước hết, hãy ghi nhớ nguyên tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút làm việc, hãy cho mắt nghỉ ngơi bằng cách nhìn xa khoảng 6 mét trong vòng 20 giây. Đồng thời, hãy chủ động chớp mắt nhiều lần để "tiếp ẩm" tự nhiên cho mắt. Trước khi đi ngủ ít nhất 30 phút đến 1 giờ, hãy tạm biệt mọi thiết bị điện tử để hệ thần kinh được thực sự thư giãn.

Góc làm việc cũng cần được chăm sóc đúng cách. Hãy điều chỉnh màn hình ở độ cao vừa tầm mắt, cách mặt khoảng 50-70 cm và đảm bảo đủ ánh sáng, tránh tình trạng màn hình bị lóa hay quá chói. Một dáng ngồi thẳng lưng, hai chân chạm đất không chỉ tốt cho cột sống mà còn giúp khoảng cách từ mắt đến thiết bị luôn ổn định.

Tăng cường dinh dưỡng cho đôi mắt bằng bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E và Omega-3. Việc tăng cường các hoạt động ngoài trời cũng giúp mắt được thư giãn tuyệt đối dưới ánh sáng tự nhiên.

Lời khuyên từ bác sĩ: Các biện pháp trên chỉ mang tính chất phòng ngừa. Nếu bạn thấy mắt có các dấu hiệu như đau nhức dữ dội, nhìn mờ đột ngột, thấy vật biến dạng hoặc tình trạng mỏi mắt không thuyên giảm sau khi nghỉ ngơi, hãy đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám. Việc khám mắt định kỳ 6 tháng một lần là cách tốt nhất để phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm và bảo vệ thị lực bền vững.

Đoàn Huê TH