MEN GAN TĂNG CAO - NGUY CƠ ÂM THẦM ĐE DỌA SỨC KHỎE

Men gan cao là dấu hiệu cho thấy các tế bào gan đang bị tổn thương, bao gồm tình trạng viêm và hoại tử gan. Khi các tế bào gan bị phá huỷ, một số enzym, còn gọi là men gan được giải phóng vào trong máu. Nếu tình trạng men gan kéo dài và không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến một số chứng nguy hiểm như xơ gan, thậm trí là ung thư gan.

Trong những năm gần đây, các bệnh lý liên quan đến gan có xu hướng gia tăng, trong đó tình trạng men gan tăng cao đang trở thành vấn đề đáng lo ngại trong cộng đồng. Điều đáng nói là nhiều người vẫn còn chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của tình trạng này, dẫn đến việc phát hiện muộn và điều trị không kịp thời.

Theo Bác sĩ CKI. Ngô Ngọc Khoa, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hưng Yên, men gan tăng cao là dấu hiệu cho thấy các tế bào gan đang bị tổn thương, bao gồm tình trạng viêm và hoại tử gan. Khi tế bào gan bị phá hủy, các enzym (men gan) sẽ được giải phóng vào máu, làm tăng chỉ số men gan so với mức bình thường. Đây chính là “tín hiệu cảnh báo” sớm cho thấy gan đang gặp vấn đề. Nếu tình trạng này kéo dài mà không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như xơ gan, thậm chí là ung thư gan.

Men gan là các enzym đóng vai trò xúc tác cho các phản ứng sinh hóa tại gan, giúp gan thực hiện chức năng chuyển hóa các chất trong cơ thể. Ba loại men gan phổ biến bao gồm AST (Enzyme có trong gan, cơ tim và cơ xương, phản ánh tình trạng tổn thương gan, hoại tử tế bào gan), ALT (Enzyme đặc hiệu nhất nằm trong tế bào gan, tăng cao khi gan bị tổn thương, viêm nhiễm), và GGT (Enzyme nằm trên màng tế bào, nhạy cảm với các tổn thương gan do rượu, tắc mật hoặc viêm gan). Tình trạng tăng men gan phản ánh mức độ tổn thương của tế bào gan và thường được chia thành ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng.

Men gan tăng cao do virus gây viêm nhiễm

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng men gan tăng cao. Trước hết là do các loại virus viêm gan như viêm gan A, B, C, E có khả năng gây viêm gan cấp tính và mạn tính, lâu dài có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan...; Việc lạm dụng rượu bia là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh lý về gan như: gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan,… sử dụng rượu bia trong thời gian dài gây tổn thương và suy giảm chức năng gan càng nghiêm trọng, chỉ số men gan cũng cao dần; Men gan cao khá thường gặp ở những bệnh nhân phải điều trị bằng thuốc tân dược liên tục trong nhiều ngày. Đặc biệt là nhóm thuốc tân dược có tác dụng giảm triệu chứng nhanh như: thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, giảm viêm,… Sử dụng thuốc càng nhiều thì lượng độc tố tích tụ trong gan càng tăng, gây tổn thương và khiến men gan cao hơn; Mắc các bệnh lý về đường mật như sỏi mật, nhiễm trùng đường mật, viêm túi mật… cũng có thể dẫn đến tình trạng men gan tăng cao…

Các dấu hiệu nhận biết tình trạng men gan tăng cao thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau bụng vùng hạ sườn phải; buồn nôn; mệt mỏi, sốt nhẹ; rối loạn tiêu hoá; ngứa da, phát ban; nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu… Trường hợp nặng có thể gây tắc mật dẫn đến vàng da, vàng mắt. Nếu  không được phát hiện và điều trị kịp thời, men gan tăng cao kéo dài có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như xơ gan, ung thư gan, suy gan cấp, hôn mê gan, thậm chí tử vong.

Để phòng tránh tình trạng men gan tăng cao, mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh. Chế độ ăn uống khoa học, hợp lý (Tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu folate, chất xơ và cá béo giúp giảm mỡ gan và kháng viêm), hạn chế thực phẩm béo, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, đồ đóng hộp và gia vị cay, uống đủ nước, ít nhất 1,5 lít/ngày để tăng cường giải độc gan); Thói quen sinh hoạt (hạn chế tối đa rượu bia và không hút thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý và tránh béo phì, tập luyện thể thao đều đặn, đi bộ, tập yoga, bơi lội để đốt chát mỡ thừa, ngủ sớm, tránh thức khuya và giảm căng thẳng); Bảo vệ gan (tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau, hạ cholesterol khi chưa có chỉ định, tiêm vắc xin phòng viêm gan  virus A và B, tránh tiếp xúc với hoá chất độc hại, đeo khẩu trang khi cần thiết, kiểm tra sức khoẻ định kỳ, đặc biệt với người bệnh tiểu đường hoặc có tiền sử bệnh gan…).

Tình trạng men gan cao là một vấn đề sức khỏe không thể xem nhẹ. Nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt và chủ động phòng ngừa chính là chìa khóa để bảo vệ lá gan và sức khỏe của mỗi người.