Đột quỵ - Căn bệnh ngày càng gia tăng
Đột quỵ (stroke), hay còn gọi là tai biến mạch máu não. Là tình trạng cấp cứu y tế xảy ra khi máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đột ngột, khiến tế bào não chết do thiếu oxy, dẫn đến các tổn thương thần kinh cấp tính, có thể gây tàn tật vĩnh viễn hoặc tử vong. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng căn bệnh này đang gia tăng nhanh chóng cả về số người mắc và tác động đối với cộng đồng, đòi hỏi mỗi người phải nâng cao nhận thức để phòng ngừa và xử lý kịp thời.
Vấn đề đáng lo ngại hiện nay là đột quỵ không chỉ xuất hiện ở người già. Thống kê từ các bệnh viện lớn ghi nhận tỷ lệ người trẻ dưới 45 tuổi bị đột quỵ có xu hướng tăng, chiếm khoảng 15 % tổng số ca nhập viện vào trung tâm đột quỵ.
Ông Nguyễn Văn Thái, phường Trần Lãm, tỉnh Hưng Yên cho biết, lúc bắt đầu có biểu hiện thì tôi không cầm nắm được đồ vật và mất dần cảm giác ở một bên nửa người, tôi được người nhà đưa vào viện cấp cứu và điều trị. Trong gần một tháng điều trị tại đây, được sự giúp đỡ tận tình của các bác sĩ căn bệnh của tôi đã tiến triển tốt hơn rất nhiều, sức khoẻ dần ổn định.
Ông Bùi Đình Anh, xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên, buổi trưa hôm ấy tôi đang đi vệ sinh, lúc vào thì tôi chóng mặt và đã ngã xuống đất, người nhà đưa vào bệnh viện cấp cứu. Ở đây, tôi được các bác sĩ tập trung cứu chữa, đến nay, vận động, đi lại tôi đã không còn chóng mặt và không bị mệt mỏi như trước nữa.
Bà Lê Thị Vụ, xã Quang Lịch, tỉnh Hưng Yên vừa cười vừa nói, lúc tôi vừa tắm xong đi ra ngoài, tự nhiên tôi thấy khó chịu trong người dần dần và rất yếu, ko bước đi được vì hoàn toàn không cử động được một nửa người, các con tôi phải khiêng lên xe để đi cấp cứu. Sau khi được các bác sĩ cho dùng thuốc tiêu sợi huyết và được trị liệu, đến nay tôi đã tự đi được dần dần.
Tren đây chỉ là số ít trong nhiều trường hợp đột quỵ ở người cao tuổi đang được các bác sĩ của Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đột quỵ Thần kinh Hà Nội - Thái Bình điều trị và vật lý trị liệu phục hồi tích cực. Ngay sau khi vào viện người bệnh đã được các bác sĩ điều trị kịp thời, sức khoẻ đã được cải thiện đáng kể. Do đột quỵ là bệnh lý cấp tính có thể xảy ra bất kì lúc nào không có dấu hiệu báo trước triệu chứng ở người già không nổi bật như người trẻ vì vậy sẽ dẫn đến việc phát hiện chậm và đến viện muộn.
Bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh, phụ trách Khoa Nội - Thần kinh, bệnh viện Đột quỵ Thần kinh Hà Nội - Thái Bình Hưng Yên cho biết: “Đột quỵ diễn ra rất nhanh và có thể để lại di chứng nặng nề trong vài phút nếu không được xử lý kịp thời. Chỗ chúng tôi chú trọng công tác cấp cứu và điều trị dự phòng đột quỵ trong đó ở công tác cấp cứu đột quỵ chúng tôi điều trị được cả hai phương pháp là tiêu sợi huyết và can thiệp nội mạch trong nhồi máu lão cấp. Thời gian vừa qua, chúng tôi cũng đã cấp cứu những bệnh nhân bị đột quỵ nhồi máu não trong 4-5 giờ đầu. Khi bệnh nhân vào viện với chúng tôi với triệu chứng là liệt hoàn toàn một nửa người, sau đó thì bệnh nhân đã được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết ngay vài giờ đầu tiên, sau đó bệnh nhân đã có thể từ từ giơ được cái tay, cái chân lên, rồi vài ngày sau bệnh nhân có thể tự đi lại, tự vận động và tự sinh hoạt được cá nhân bình thường”.
Khi bị đột quỵ nếu càng chậm trễ trong việc điều trị cấp cứu thì hệ thần kinh càng bị tổn hại nặng nề gây nên hậu quả nghiêm trọng, thời gian phục hồi lâu và thậm chí là không thể phục hồi. Hiện nay, tại bệnh viện Đột quỵ Thần kinh Hà Nội - Thái Bình đang áp dụng phương pháp điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết giảm tỉ lệ tàn tật và tăng khả năng phục hồi vận động của bệnh nhân sau đột quỵ não nhanh chóng. Để đạt tác dụng tối ưu, người bệnh cần điều trị thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 0 đến 4-5 giờ đầu kể từ thời điểm xuất hiện các triệu chứng (gọi là giờ vàng trong cấp cứu đột quỵ).
Bác sĩ Tuấn Anh đưa ra lời khuyên: Cần nâng cao nhận thức về các dấu hiệu sớm của đột quỵ như méo miệng, nói khó, tê yếu tay chân; Đột quỵ, đặc biệt nhồi máu não liên hệ mật thiết với các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid mãu, rối loạn mỡ máu, béo phì, hút thuốc lá và một số bệnh tim mạch khác như rung nhĩ… Thay đổi lối sống, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, tăng cường vận động. Đặc biệt trong những ngày rét như hiện nay cần uống đủ nước, giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột. Chúng ta nên đi khám sớm để tầm soát và kiểm soát các yếu tố nguy cơ đó nhằm tránh đột quỵ có thể xảy ra. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế ngay trong “thời gian vàng” 4-5 giờ để cứu sống tế bào não.
Việc tuân thủ các biện pháp dự phòng rất quan trọng đối với người cao tuổi. Khi phát hiện người bệnh có các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần liên hệ ngay với các bệnh viện có chuyên môn cấp cứu đột quỵ để được can thiệp kịp thời, bảo đảm yếu tố giờ vàng trong cấp cứu.
Đột quỵ là kẻ thù im lặng nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh. Nhận biết sớm và hành động đúng chính là chìa khóa bảo vệ bản thân và gia đình!
Đỗ Huế - Hương Giang
