Cách xử trí đúng khi trẻ sốt cao co giật trong mùa nắng nóng cha mẹ cần biết

Sốt cao co giật là một phản ứng thần kinh cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 5 tuổi, xảy ra khi thân nhiệt tăng cao đột ngột từ 39°C trở lên. Hiện tượng này thường xuất hiện phổ biến vào mùa hè khi thời tiết nắng nóng kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho các nguồn bệnh nhiễm vi rút và vi khuẩn phát triển, tiêu biểu như viêm đường hô hấp, tay chân miệng và sốt xuất huyết.

 Theo số liệu giám sát dịch tễ từ Bộ Y tế tính từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận hàng chục nghìn trường hợp mắc các bệnh truyền nhiễm mùa hè ở trẻ nhỏ, trong đó bệnh tay chân miệng ghi nhận hơn 25.000 ca và sốt xuất huyết vượt mốc 31.900 ca, tăng hơn hai lần so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến dịch tễ này trực tiếp làm gia tăng nguy cơ xảy ra cơn co giật ở khoảng 5% tổng số trẻ bị sốt, biểu hiện qua các dấu hiệu lâm sàng điển hình như mắt trợn, tay chân co cứng, tím tái, sùi bọt mép hoặc mất ý thức tạm thời.

Khi đối mặt với tình huống trẻ bị co giật, việc giữ bình tĩnh để thực hiện các bước sơ cứu đúng kỹ thuật tại nhà đóng vai trò quyết định đến an toàn đường thở của trẻ. Trước tiên, người chăm sóc cần nhanh chóng đặt trẻ nằm trên bề mặt bằng phẳng, thoáng khí, tránh xa các vật cứng hoặc sắc nhọn, đồng thời điều chỉnh tư thế nằm nghiêng sang một bên để giải phóng đường hô hấp, giúp đờm dãi hoặc chất nôn thoát ra ngoài tự nhiên, ngăn ngừa tai biến sặc ngược vào phổi gây ngạt thở. Quần áo ở vùng cổ và ngực của trẻ cần được nới lỏng để tối ưu hóa hô hấp, kết hợp áp dụng phương pháp chườm ấm toàn thân để hỗ trợ hạ nhiệt. Ngành Y tế lưu ý phụ huynh tuyệt đối không dùng đá lạnh, nước lạnh hoặc cồn y tế để lau người cho trẻ vì sẽ gây co mạch ngoại vi, khiến nhiệt độ nội tạng càng tăng cao. Trong suốt thời gian diễn ra cơn co giật, không được cố gắng đổ nước, cho uống thuốc hay nhét bất kỳ vật cứng nào vào miệng trẻ nhằm tránh gây chấn thương niêm mạc hoặc tắc nghẽn đường thở; thay vào đó, có thể sử dụng thuốc hạ sốt dạng đặt hậu môn theo đúng chỉ dẫn chuyên môn.

Sau khi trẻ qua cơn co giật, việc theo dõi sát diễn biến lâm sàng (biểu hiện/triệu chứng) tiếp theo là bắt buộc để kịp thời phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm cần can thiệp y tế sâu. Nếu cơn co giật kéo dài trên 5 phút, tái phát nhiều lần trong một đợt sốt, hoặc trẻ có biểu hiện khó thở, tím tái, rơi vào trạng thái li bì, không tỉnh táo sau cơn, người chăm sóc trẻ cần lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.

Để chủ động phòng ngừa nguy cơ sốt cao co giật trong mùa nắng nóng, các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ huynh cần duy trì việc theo dõi thân nhiệt chặt chẽ khi trẻ có dấu hiệu mệt mỏi, bảo đảm bổ sung đủ nước và tăng cường bú mẹ đối với trẻ nhỏ. Đồng thời, cần hạn chế cho trẻ vui chơi ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ, giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng, duy trì thói quen vệ sinh tay bằng xà phòng, làm sạch mũi họng và thực hiện đầy đủ lịch tiêm chủng để xây dựng hệ miễn dịch vững chắc cho trẻ trước các nguồn bệnh truyền nhiễm mùa hè.