3 bí quyết ăn uống đơn giản giúp ngăn ngừa sỏi thận

Sỏi thận là nỗi ám ảnh của nhiều người bởi những cơn đau đớn dữ dội. Tham khảo 3 bí quyết ăn uống đơn giản từ bác sĩ giúp chủ động phòng ngừa căn bệnh này hiệu quả.

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất như canxi và oxalate tích tụ, kết dính lại với nhau trong nước tiểu. Nhiều người mô tả việc đào thải sỏi là nỗi đau tột cùng nhất họ từng trải qua. Tuy nhiên, có thể ngăn ngừa căn bệnh phổ biến này chỉ bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt hàng ngày theo hướng dẫn khoa học.

1. Bản chất của sỏi thận và nguyên nhân hình thành

Sỏi thận thực chất là những khối khoáng chất rắn phổ biến nhất là canxi oxalat tích tụ lại ở một hoặc cả hai bên thận. Kích thước của chúng rất đa dạng, đôi khi chỉ nhỏ như hạt cát nhưng cũng có lúc to bằng viên sỏi hoặc thậm chí lớn hơn.

Khi các khối này di chuyển trong hệ tiết niệu, chúng gây ra hàng loạt triệu chứng nghiêm trọng như:

• Cơn đau quặn thận dữ dội ở vùng lưng và mạn sườn.
• Gây tiểu buốt, tiểu rắt, khó tiểu hoặc tiểu ra máu.
• Tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu.

Trường hợp sỏi quá lớn bị mắc kẹt, người bệnh bắt buộc phải phẫu thuật hoặc can thiệp y tế để loại bỏ nhằm tránh suy thận.

Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp đều có thể phòng tránh được và thay đổi thực đơn hàng ngày là cách giúp tránh xa biến chứng của căn bệnh này.

2. Bí quyết ăn uống giúp phòng ngừa sỏi thận hiệu quả

Để bảo vệ hệ tiết niệu luôn khỏe mạnh, nên áp dụng ngay 3 nguyên tắc dinh dưỡng, dễ thực hiện và có cơ sở khoa học vững chắc:

Giảm lượng muối và tăng cường thực phẩm chứa citrate

Một trong những cách cắt giảm nguy cơ mắc bệnh nhanh nhất là ăn nhạt hơn. Tiêu thụ quá nhiều muối (natri) buộc thận phải bài tiết dư thừa canxi vào nước tiểu, tạo điều kiện lý tưởng cho sỏi hình thành. Hãy cố gắng kiểm soát lượng muối nạp vào cơ thể dưới mức 1 thìa cà phê (khoảng 5 gram) mỗi ngày.

Song song đó, nên tăng cường các loại trái cây họ cam quýt như chanh, cam, chanh ngọt (mosambi) và kiwi. Nhóm quả này rất giàu citrate tự nhiên. Citrate giúp ngăn chặn quá trình chuyển hóa canxi thành các tinh thể cứng. Đồng thời, chúng còn hỗ trợ hòa tan, phá vỡ các mầm sỏi nhỏ trước khi chúng kịp phát triển thành những viên sỏi lớn nguy hiểm.

Kiểm soát thực phẩm giàu oxalate và kết hợp thông minh

Oxalate là chất có khả năng liên kết với canxi trong nước tiểu để tạo thành sỏi canxi oxalat. Để phòng bệnh, nên hạn chế bớt các thực phẩm giàu oxalate cao như: rau bina (cải bó xôi), củ dền, khoai lang, cùng các loại nước ngọt và nước ép trái cây nhiều đường.

Tuy nhiên, không cần phải cắt bỏ hoàn toàn các loại rau củ bổ dưỡng này. Bí quyết là hãy ăn kết hợp thực phẩm chứa oxalate với các món giàu canxi (như sữa chua hoặc sữa) trong cùng một bữa ăn. Khi đó, canxi và oxalate sẽ tự động liên kết với nhau ngay trong đường ruột và đào thải qua phân, thay vì tích tụ tại thận. Ngoài ra, cần tránh xa nước ngọt có gas và thực phẩm chế biến sẵn vì chúng gây mất nước và làm rối loạn chuyển hóa khoáng chất.

Uống ít nhất 2,5 lít nước mỗi ngày

Đây là quy tắc đơn giản nhưng mang lại hiệu quả phòng bệnh cao nhất. Mọi người nên uống ít nhất 2,5 lít (tương đương 8 -10 cốc) chất lỏng mỗi ngày. Nếu làm việc ngoài trời, đổ mồ hôi nhiều hoặc khi thời tiết nắng nóng, lượng nước cần bổ sung phải cao hơn nữa.

Uống đủ nước giữ cho nước tiểu luôn ở trạng thái pha loãng, khiến các khoáng chất không thể kết tụ lại với nhau. Thói quen này duy trì dòng chảy lưu thông tốt trong hệ tiết niệu, liên tục đẩy các cặn bẩn ra ngoài. Nước lọc là lựa chọn tốt nhất nhưng hoàn toàn có thể thay đổi khẩu vị bằng nước chanh hoặc nước dừa để bổ sung thêm nguồn citrate tự nhiên cho cơ thể.

Lời khuyên:

Hãy bắt đầu thay đổi từ những thói quen nhỏ nhất như giảm một chút muối khi nêm nếm, uống thêm một ly nước lọc mỗi giờ và vắt chanh vào nước uống hàng ngày. Chế độ ăn uống lành mạnh, đúng cách giúp ngăn ngừa nỗi đau do sỏi thận gây ra.

BS. Hoàng Tuấn