Sẽ có thêm nhiều thuốc điều trị ung thư mới được BHYT chi trả, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh

Theo dự thảo danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm chi trả bảo hiểm y tế (BHYT), dự kiến bổ sung 84 thuốc. Trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% số lượng thuốc bổ sung mới. Đây là nhóm có số lượng đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc miễn dịch...

Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế, Bộ Y tế đã chia sẻ thông tin này bên lề hội nghị đánh giá công nghệ y tế (HTA) Việt Nam năm 2026: "Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT" do Bộ Y tế tổ chức từ ngày 6-8/5. 

Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Hội nghị có sự tham dự của nhiều chuyên gia chính sách, tài chính y tế, bảo hiểm trong nước và quốc tế đến từ các quốc gia như Anh, Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc), Philippines...

Việc ứng dụng HTA bài bản mang lại nhiều lợi ích cho quỹ BHYT và giảm chi tiền túi của người bệnh

Trong phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nêu rõ, nhìn lại thời gian qua, ngành Y tế đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào, đặc biệt là việc mở rộng tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân đã đạt trên 95% và không ngừng nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, bên cạnh những kết quả đó, chúng ta cũng đang phải đối mặt với một thách thức mang tính toàn cầu đó là chi phí y tế nói chung và chi phí cho các loại thuốc, vật tư, công nghệ y tế mới đang gia tăng. 

"Thực tiễn này đặt ra cho các nhà quản lý một bài toán: Làm thế nào để người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, các công nghệ điều trị, đặc biệt là các công nghệ tiên tiến, hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo sự công bằng và khả năng chi trả bền vững của Quỹ BHYT, bảo vệ quyền lợi an sinh lâu dài cho nhân dân?"- Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà bày tỏ.

Để giải quyết vấn đề này, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho rằng, HTA được xem là một công cụ thiết yếu và hiệu quả, đã được nhiều quốc gia áp dụng. Đánh giá công nghệ y tế cung cấp các bằng chứng khách quan về chi phí - hiệu quả, đồng thời dự báo tác động ngân sách của các công nghệ y tế, qua đó giúp cơ quan quản lý có cơ sở khoa học, minh bạch trong việc ưu tiên nguồn lực, lựa chọn thuốc, vật tư và công nghệ y tế thực sự có giá trị để đưa vào danh mục chi trả BHYT.

"Việc ứng dụng HTA một cách bài bản không chỉ giúp sử dụng hiệu quả Quỹ BHYT mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm chi phí tiền túi cho người dân. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là các bằng chứng khoa học phải bảo đảm chất lượng, độ tin cậy và tính phù hợp với thực tiễn Việt Nam"- Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà khẳng định.

Các chuyên gia, diễn giả phát biểu tại hội nghị.

Sẽ bổ sung nhiều loại thuốc điều trị ung thư trong danh mục mới?

Theo chia sẻ của bà Trần Thị Trang, hiện Bộ Y tế đang đẩy nhanh quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới, trong đó dự kiến sẽ bổ sung nhiều loại thuốc điều trị ung thư, hướng tới giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.

Quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới đang ở giai đoạn các hội đồng chuyên môn đánh giá. Hiện các hội đồng đã hoàn thành được khoảng một nửa với các nhóm thuốc như tim mạch, hô hấp, ung thư, nhiễm khuẩn, chuyển hóa… Mỗi nhóm đều do các chuyên gia đầu ngành thẩm định kỹ lưỡng. 

Bà Trang nhấn mạnh đây là quy trình bắt buộc để bảo đảm tính khoa học và chính xác. Từng hoạt chất, chỉ định, danh pháp và điều kiện sử dụng đều phải được rà soát cẩn trọng. Danh sách bổ sung thuốc, sinh phẩm y tế không có vướng mắc lớn về chuyên môn. 

"Nếu đúng tiến độ, trong tháng 5 sẽ hoàn tất các hội đồng, sau đó chuyển sang bước thẩm định pháp lý. Chúng tôi phấn đấu trong quý II sẽ ban hành"- bà Trang cho hay. 

Có thể mở rộng danh mục bệnh được 'lên thẳng' tuyến trên 

Bên cạnh việc bổ sung danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm, Vụ BHYT cũng đang đánh giá thực hiện Thông tư 01 liên quan danh mục 62 bệnh hiểm nghèo được đến thẳng cơ sở y tế cấp chuyên sâu. Theo đó, Bộ Y tế đang lấy ý kiến từ các bệnh viện, sở y tế địa phương để đánh giá thực tiễn triển khai. Trên cơ sở đó, có thể mở rộng thêm một số bệnh để người bệnh được tiếp cận tuyến trên nhanh hơn. Hoặc điều chỉnh một số bệnh đã điều trị tốt ở tuyến dưới nhằm giảm quá tải tuyến trên, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người bệnh.

Theo bà Trang, với các bệnh ung thư (nhóm mã C), phần lớn bệnh nhân sau khi chẩn đoán đã được chuyển thẳng lên tuyến trên. Điều này giúp tiếp cận điều trị sớm, nhưng cũng gây áp lực lớn cho các bệnh viện chuyên khoa tại Hà Nội, TP.HCM. Bên cạnh đó, không chỉ ung thư, nhiều bệnh hiếm, bệnh lý huyết học phức tạp hiện cũng tập trung điều trị tại các trung tâm lớn. 

"Tới đây, ngoài điều chỉnh chính sách, chúng tôi cũng sẽ tăng cường truyền thông để người dân hiểu quyền lợi của mình. Có trường hợp được lên thẳng nhưng không biết, vẫn đi khám từ tuyến dưới, gây tốn kém thời gian và chi phí", bà Trang thông tin. 

Tại hội thảo, các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ y tế của nhiều quốc gia trong khu vực đã chia sẻ kinh nghiệm về HTA, các phương pháp xây dựng dữ liệu phục vụ cho đấu thầu, phân bổ nguồn lực trong hệ thống y tế.

Vụ trưởng Trần Thị Trang cho hay hiện Việt Nam đã bắt đầu áp dụng HTA nhưng chưa đồng bộ. Nếu làm tốt, HTA sẽ hỗ trợ cập nhật danh mục chi trả BHYT, đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế và tối ưu hóa chi tiêu từ quỹ BHYT. Từ đó, có thể bảo vệ quyền lợi người bệnh tốt hơn.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà yêu cầu tăng cường trao đổi, học tập và đúc rút kinh nghiệm quốc tế trong việc ứng dụng HTA vào quy trình ra quyết định quản lý y tế; nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc các mô hình hiệu quả từ các quốc gia làm cơ sở định hướng xây dựng và phát triển HTA phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Cùng đó tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật và phương pháp luận chuẩn mực về HTA, bảo đảm phù hợp với điều kiện nguồn lực và bối cảnh thực tiễn của Việt Nam; qua đó nâng cao chất lượng, độ tin cậy và giá trị ứng dụng của các nghiên cứu.

Lãnh đạo Bộ Y tế cũng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, đề xuất và từng bước hình thành mô hình tổ chức quản lý, thẩm định chất lượng các nghiên cứu HTA ở cấp quốc gia, bảo đảm quy trình đánh giá khoa học, chặt chẽ, khách quan và minh bạch.

Đồng thời, tăng cường gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn hoạch định chính sách; thúc đẩy phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các đối tác quốc tế, nhằm phát triển hệ sinh thái HTA đồng bộ, bảo đảm các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa kịp thời, hiệu quả vào quá trình xây dựng và điều chỉnh chính sách chi trả BHYT.

Bên cạnh đó, ttừng bước chuẩn hóa và thể chế hóa việc ứng dụng HTA trong quy trình xây dựng danh mục, xác định giá và phương thức chi trả BHYT; đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực HTA có năng lực chuyên môn cao, bảo đảm tính độc lập, khách quan và minh bạch trong công tác đánh giá và ra quyết định.

Thái Bình/ Ảnh: Trần Minh