Bộ trưởng Đào Hồng Lan: Từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất vắc xin trong nước
Kế hoạch hợp tác giữa MSD và VNVC hướng tới chuyển giao kiến thức khoa học, chuyên môn kỹ thuật, quy trình chất lượng và năng lực sản xuất, góp phần nâng cao khả năng tự chủ công nghệ vắc xin và bảo đảm an ninh y tế quốc gia.
Trước sự chứng kiến của Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cùng đại diện các cơ quan chức năng liên quan, sáng 18/11, Tập đoàn MSD và Công ty Cổ phần Vắc xin Việt Nam (VNVC) công bố kế hoạch hợp tác về chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin.
Tham dự buổi lễ có TS. Marc Gailhardou, Chủ tịch Khu vực các Thị trường Liên lục địa của MSD; TS. Andrew Otoo, Chủ tịch MSD khu vực châu Á – Thái Bình Dương; ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc VNVC cùng đại diện các bên liên quan.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, đại diện MSD và VNVC cùng các đại biểu chứng kiến công bố kế hoạch hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin giữa MSD và VNVC. Ảnh: Trần Minh
Sự kiện đánh dấu một mốc quan trọng trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của lãnh đạo cấp cao MSD, đặt nền tảng cho những bước tiếp theo hướng tới chuyển giao dài hạn về kiến thức khoa học, chuyên môn kỹ thuật, quy trình chất lượng và năng lực sản xuất cho VNVC.
Hợp tác quốc tế thúc đẩy năng lực tự chủ vắc xin
Phát biểu tại chương trình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Trong đó, Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân đã tạo định hướng và động lực quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp dược, vắc xin.
Ngành y tế Việt Nam đang tập trung thúc đẩy nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao và từng bước làm chủ các sản phẩm công nghệ vắc xin, có vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực tự chủ và bảo đảm an ninh y tế quốc gia.
Nhìn lại chặng đường phát triển của ngành y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác y tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, đã giữ vai trò quan trọng trong nhiều thập kỷ qua. Từ các chương trình hỗ trợ nhân đạo đến những hiệp định hợp tác cấp Chính phủ về y tế và khoa học y học, Hoa Kỳ đã đồng hành cùng Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu chỉ đạo tại sự kiện. Ảnh: Trần Minh
Trong lĩnh vực an ninh y tế và phòng, chống dịch bệnh, Việt Nam là một trong hai quốc gia đầu tiên tại châu Á tham gia Chương trình An ninh Y tế Toàn cầu (GHS) do Hoa Kỳ khởi xướng. Việt Nam cũng nhận được sự hỗ trợ hiệu quả từ Chương trình PEPFAR trong phòng, chống HIV/AIDS và sự hợp tác chặt chẽ của Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Bệnh tật Hoa Kỳ (US CDC) trong thiết lập hệ thống Văn phòng đáp ứng khẩn cấp (EOC), nâng cao năng lực xét nghiệm, giải trình tự gen, đồng thời đặt Văn phòng khu vực Đông Nam Á của CDC Hoa Kỳ tại Hà Nội.
Đặc biệt, trong giai đoạn đại dịch COVID-19, sự hỗ trợ kịp thời của Hoa Kỳ với hàng chục triệu liều vắc xin cùng trang thiết bị y tế thiết yếu đã góp phần giúp Việt Nam kiểm soát dịch bệnh và phục hồi phát triển.
Hai bên cũng triển khai nhiều dự án nâng cao năng lực hệ thống y tế, đổi mới đào tạo nhân lực y khoa chất lượng cao. Thông qua các cơ chế như Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ – ASEAN (USABC), hợp tác giữa hai nước tiếp tục thúc đẩy các tập đoàn dược phẩm, công nghệ y tế hàng đầu của Hoa Kỳ đầu tư, hợp tác tại Việt Nam.
Trên nền tảng hợp tác đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đánh giá việc công bố kế hoạch hợp tác giữa VNVC và MSD có ý nghĩa thiết thực và tầm chiến lược. MSD là tập đoàn dược phẩm sinh học hàng đầu thế giới, có hơn 130 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và phát triển thuốc, vắc xin tiên tiến. Trong khi đó, VNVC là đơn vị tiên phong tại Việt Nam trong mở rộng khả năng tiếp cận vắc xin chất lượng cao cho người dân, đồng thời đang đầu tư bài bản để xây dựng năng lực sản xuất vắc xin trong nước.
Theo Bộ trưởng, kế hoạch hợp tác không chỉ đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ giữa hai doanh nghiệp mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến, phát triển nguồn nhân lực và từng bước nâng cao năng lực sản xuất vắc xin trong nước. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu tự chủ công nghệ, bảo đảm an ninh y tế quốc gia.
Về phía Bộ Y tế, với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về y tế, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao, Bộ sẽ tiếp tục tham mưu, hoàn thiện và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách về phòng bệnh, tiêm chủng và phát triển công nghiệp dược, vắc xin; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường quản lý chất lượng, an toàn và hiệu quả của vắc xin, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
Bộ Y tế cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao cùng các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; tạo môi trường đầu tư, hợp tác thuận lợi, minh bạch, đúng quy định pháp luật. Qua đó, khuyến khích các doanh nghiệp có năng lực tham gia nghiên cứu, đầu tư, hợp tác quốc tế, tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin tiên tiến tại Việt Nam.
Thay mặt lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan ghi nhận và chúc mừng VNVC và MSD về dấu mốc hợp tác quan trọng; đồng thời bày tỏ mong muốn quan hệ hợp tác giữa hai bên được triển khai thành công, thực chất và bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành công nghiệp vắc xin Việt Nam, sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân và quan hệ hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ.
Hoàn thiện nền tảng khoa học, công nghệ cho sản xuất vắc xin trong nước
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu. Ảnh: Trần Minh
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đánh giá cao sự chủ động, bứt phá của VNVC – doanh nghiệp tư nhân tiên phong trong lĩnh vực vắc xin và công nghệ y sinh tại Việt Nam. Từ việc xây dựng hệ thống tiêm chủng quy mô, hiện đại, VNVC đang chuyển mình mạnh mẽ sang lĩnh vực nghiên cứu và sản xuất vắc xin chất lượng quốc tế.
Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 72 về các giải pháp đột phá bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, ngành Y tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng. Trong đó, công tác y tế dự phòng, nâng cao năng lực tự chủ về vắc xin, sinh phẩm và thiết bị y tế hiện đại tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm an ninh y tế quốc gia.
Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh, việc VNVC và MSD công bố kế hoạch hợp tác là kết quả cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược và sự năng động của doanh nghiệp Việt Nam trong hội nhập quốc tế, chủ động tiếp cận công nghệ tiên tiến trên thế giới.
Dưới góc độ quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá cao kết quả hợp tác này, đồng thời cho rằng đây là hoạt động phù hợp với định hướng của Chính phủ tại Quyết định số 21 năm 2026 ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, cũng như Quyết định số 808 của Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược cho các bộ, ngành.
Kế hoạch hợp tác giữa VNVC, MSD và các đối tác quốc tế tạo tiền đề để Việt Nam tiếp nhận chuyển giao quy trình công nghệ tiên tiến, từng bước tự chủ và nội địa hóa sản xuất các dòng vắc xin quan trọng. Việc tiếp nhận công nghệ được kỳ vọng giúp nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa hóa, giảm giá thành vắc xin so với nhập khẩu, chủ động nguồn cung trong nước và mở ra cơ hội đưa vắc xin "Make in Viet Nam" vươn tầm xuất khẩu.
Để hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết số 57, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị đẩy mạnh mô hình liên kết ba nhà: Nhà nước định hướng cơ chế; nhà trường, viện nghiên cứu làm chủ hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D); doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sản xuất và thương mại hóa. Qua đó, đẩy nhanh tiến độ tiếp nhận chuyển giao công nghệ, vận hành hiệu quả các dây chuyền sản xuất sản phẩm công nghệ vắc xin đạt chuẩn quốc tế, bảo đảm an toàn sinh học và an ninh mạng.
Thứ trưởng cũng đề nghị các bên tích cực đồng hành cùng ngành khoa học và công nghệ trong triển khai các quyết định của Thủ tướng Chính phủ, tập trung nghiên cứu, từng bước làm chủ các công nghệ lõi hiện đại như nền tảng mRNA, tổng hợp nanolipid, hướng tới sản xuất vắc xin phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và vắc xin điều trị ung thư tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ trong xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho các dòng sản phẩm công nghệ vắc xin, xác lập và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tạo dựng tài sản trí tuệ nội địa bền vững cho ngành y sinh Việt Nam.
Với chức năng quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành, hỗ trợ về cơ chế, chính sách và thủ tục pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi để Bộ Y tế, VNVC cùng các đối tác quốc tế như MSD triển khai thành công kế hoạch hợp tác, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân.
TS Marc Gailhardou, Chủ tịch Khu vực các Thị trường Liên lục địa của MSD phát biểu. Ảnh: Trần Minh
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc VNVC phát biểu. Ảnh: Trần Minh
MSD và VNVC kỳ vọng tạo giá trị bền vững cho sức khỏe người Việt
"Với hơn 130 năm kinh nghiệm và chuyên môn trên toàn cầu, MSD kỳ vọng sẽ đóng góp những thế mạnh của công ty vào mối quan hệ hợp tác dự kiến này. Chúng tôi đồng thời đánh giá cao vai trò dẫn dắt tại thị trường trong nước, cam kết đầu tư và tầm nhìn dài hạn của VNVC. Thông qua việc kết hợp thế mạnh của hai bên, chúng tôi hy vọng sẽ góp phần thúc đẩy các nỗ lực phòng ngừa bệnh tật và tạo ra những giá trị bền vững cho sức khỏe người dân Việt Nam"-TS Marc Gailhardou, Chủ tịch Khu vực các Thị trường Liên lục địa của MSD, chia sẻ tại chương trình.
Về phía VNVC, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc VNVC, cho biết nhiều năm qua, VNVC đã hợp tác chặt chẽ với MSD, đưa hàng triệu liều vắc xin mỗi năm đến với người dân Việt Nam. Tiếp nối thành công đó, hai bên hướng tới kế hoạch hợp tác về chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin, góp phần hiện thực hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ và tự chủ y tế của Việt Nam.
"VNVC xác định sản xuất vắc xin công nghệ cao là chiến lược dài hạn, đòi hỏi đầu tư lớn về công nghệ, nhân lực và quản trị chất lượng. Để sẵn sàng tiếp nhận công nghệ sản xuất vắc xin tiên tiến, VNVC đã đầu tư xây dựng nhà máy hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế tại tỉnh Tây Ninh, giai đoạn 1 dự kiến đầu tư gần 3.000 tỷ đồng, đi vào sản xuất vắc xin từ 2028 để có sản phẩm thương mại hoá từ 2029.
Kế hoạch hợp tác với MSD là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ sản xuất vắc xin hàng đầu thế giới, hướng tới chủ động nguồn cung, mở rộng tiếp cận vắc xin và nâng cao vị thế Việt Nam trong ngành công nghiệp vắc xin toàn cầu", ông Ngô Chí Dũng nhấn mạnh.
Thái Bình/ Ảnh: Trần Minh







