Bộ Y tế đề xuất sửa đổi Luật Người cao tuổi, thúc đẩy kinh tế bạc
Bộ Y tế dự kiến trình sửa đổi Luật Người cao tuổi vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, thúc đẩy phát triển kinh tế bạc.
Ngày 16/11, tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh yêu cầu chủ động ứng phó với già hóa dân số, đồng thời xây dựng các chính sách để người cao tuổi tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội.
Toàn cảnh Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc. Ảnh: VGP/Thu Giang
Già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 16,5 triệu người cao tuổi, chiếm 16% tổng dân số. Dự kiến đến năm 2036, nước ta chính thức bước vào giai đoạn dân số già và đến năm 2050, người cao tuổi có thể chiếm tới 25% dân số, tức cứ 4 người dân thì có 1 người cao tuổi.
Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh hàng đầu thế giới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy tiềm năng, vai trò của người cao tuổi.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, già hóa dân số không chỉ tạo áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội, đặc biệt là y tế, mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy hệ sinh thái kinh tế bạc. Người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là nguồn lực quý báu với tri thức, kinh nghiệm, có thể tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội nếu có cơ chế phù hợp.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang
Thời gian qua, nhiều chính sách chăm sóc người cao tuổi đã được triển khai. Trong đó, người cao tuổi được nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi; người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng được hưởng mức này.
Người cao tuổi đồng thời là đối tượng ưu tiên để địa phương bố trí nguồn lực khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và cập nhật dữ liệu sức khỏe lên hệ thống VNeID. Hiện có khoảng 14,1 triệu người cao tuổi tham gia bảo hiểm y tế; mạng lưới chuyên khoa lão đã mở rộng đến hơn 100 bệnh viện. Khoảng 4,5 triệu người cao tuổi đang hưởng bảo hiểm xã hội và trợ cấp xã hội định kỳ hằng tháng.
Sửa đổi Luật Người cao tuổi, tháo gỡ điểm nghẽn phát triển kinh tế bạc
Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng vẫn còn nhiều thách thức trong thực hiện chính sách đối với người cao tuổi. Bộ Y tế sẽ đẩy nhanh tiến độ để sau khi Đề án phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc được Bộ Chính trị thông qua, dự kiến cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, trình Chính phủ báo cáo Quốc hội sửa đổi Luật Người cao tuổi, thể chế hóa các chính sách của Đề án.
Các nhóm giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện chính sách an sinh xã hội toàn diện; phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi; thúc đẩy dịch vụ, sản phẩm, công nghệ phục vụ người cao tuổi; tạo việc làm, chuyển đổi số, xây dựng môi trường sống an toàn và phát huy vai trò chủ động của người cao tuổi trong phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Y tế cũng xác định cần phát triển mạng lưới y tế cơ sở gắn với chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, nâng cao năng lực các bệnh viện lão khoa và phối hợp với Hội Người cao tuổi để tổ chức chăm sóc ngay tại khu dân cư.
Đáng chú ý, Bộ trưởng Đào Hồng Lan chỉ ra một số điểm nghẽn cần tháo gỡ, trong đó có cơ chế đặt hàng ổn định để Hội Người cao tuổi và các tổ chức đại diện phát huy trí tuệ, kinh nghiệm; chính sách đất đai và vay vốn cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực dưỡng lão.
Mặc dù Nghị quyết 72-NQ/TW đã đề cập ưu tiên đất sạch phát triển y tế, trong đó có hệ thống dưỡng lão, nhưng thực tế doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và tiếp cận quỹ đất. Chính sách vay vốn cũng chưa có ưu đãi riêng cho lĩnh vực này.
Bộ trưởng Bộ Y tế kiến nghị đưa những vấn đề trên vào Đề án phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, đồng thời xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và sản phẩm đầu ra của từng bộ, ngành, địa phương, hội và cộng đồng doanh nghiệp để các mục tiêu đề ra có thể triển khai hiệu quả trong thực tiễn.
Lê Bảo




