Vắc xin bcg – lá chắn quan trọng bảo vệ trẻ trước bệnh lao
Trong những năm đầu đời, trẻ nhỏ cần được bảo vệ trước nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Một trong những bệnh cần đặc biệt quan tâm là bệnh lao. Đây là bệnh truyền nhiễm có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, nhất là đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Để chủ động phòng bệnh lao cho trẻ, ngành Y tế đã triển khai tiêm vắc xin BCG trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia. Đây là loại vắc xin được sử dụng rộng rãi trong phòng bệnh lao, đặc biệt nhằm giảm nguy cơ mắc các thể lao nặng ở trẻ nhỏ.
Vậy vắc xin BCG là gì? Vì sao trẻ cần được tiêm sớm sau sinh?
BCG là vắc xin phòng bệnh lao, được sản xuất từ chủng vi khuẩn lao đã được làm giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch. Vắc xin giúp hệ miễn dịch của trẻ nhận diện tác nhân gây bệnh và góp phần bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc bệnh lao.
Cần hiểu đúng rằng vắc xin BCG không có nghĩa là trẻ sẽ được bảo vệ tuyệt đối trước mọi nguy cơ nhiễm vi khuẩn lao. Vắc xin không thay thế các biện pháp phòng, chống lây nhiễm trong gia đình và cộng đồng, cũng không phải là thuốc điều trị bệnh lao. Tuy nhiên, tiêm BCG có vai trò quan trọng trong việc phòng bệnh, đặc biệt là giảm nguy cơ mắc các thể lao nặng, nguy hiểm ở trẻ nhỏ.
Theo hướng dẫn lịch tiêm chủng của ngành y tế, vắc xin BCG được sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới một tuổi chưa được tiêm, khi đủ điều kiện tiêm chủng. Thời điểm tiêm cần được thực hiện sớm sau sinh, trong tháng đầu đời theo kế hoạch và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
Việc tiêm sớm có ý nghĩa quan trọng bởi trẻ sơ sinh là nhóm có sức đề kháng còn non yếu. Nếu tiếp xúc với nguồn lây bệnh lao, trẻ có nguy cơ gặp những hậu quả nghiêm trọng. Do đó, không nên chờ đến khi trẻ lớn hơn mới đưa đi tiêm nếu trẻ đã đủ điều kiện tiêm chủng.
Một số gia đình thường có tâm lý kiêng đưa trẻ sơ sinh ra khỏi nhà trong tháng đầu tiên. Một số cha mẹ lại cho rằng trẻ mới sinh còn yếu, cần chờ trẻ cứng cáp hơn mới tiêm vắc xin. Theo khuyến cáo của ngành y tế, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám sàng lọc, đánh giá tình trạng sức khỏe và chỉ định tiêm chủng đúng thời điểm là cần thiết.
Đối với trẻ sinh tại bệnh viện có phòng sinh, nếu đủ điều kiện tiêm chủng, trẻ sẽ được tiêm BCG trước khi xuất viện theo kế hoạch triển khai của ngành Y tế tỉnh Hưng Yên. Việc tổ chức tiêm ngay tại bệnh viện giúp gia đình tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời tạo điều kiện để trẻ được tiếp cận dịch vụ tiêm chủng sớm hơn.
Đặc biệt, các bậc cha mẹ cần hiểu rằng không phải tất cả trẻ sơ sinh đều được chỉ định tiêm ngay tại cùng một thời điểm. Trước khi tiêm, trẻ phải được nhân viên y tế khám sàng lọc và đánh giá theo hướng dẫn chuyên môn. Những trường hợp có vấn đề về sức khỏe cần được bác sĩ đánh giá cụ thể để quyết định tiêm, tạm hoãn hoặc có hướng xử trí phù hợp.
Nếu trẻ chưa đủ điều kiện tiêm trong thời gian nằm viện, gia đình cần thực hiện đúng hướng dẫn của bệnh viện. Tùy tình trạng sức khỏe của trẻ và điều kiện gia đình, cơ sở y tế sẽ hẹn thời gian quay lại tiêm hoặc hướng dẫn liên hệ với trạm y tế xã, phường hay cơ sở tiêm chủng phù hợp để trẻ được tiêm sớm nhất khi đủ điều kiện. Cha mẹ không nên tự ý bỏ qua mũi tiêm hoặc chờ đến khi trẻ gần một tuổi mới tìm hiểu lịch tiêm.
Ngoài việc tiêm chủng, gia đình cần chủ động phòng bệnh lao bằng cách hạn chế để trẻ tiếp xúc với nguồn lây. Nếu trong nhà có người mắc lao, cần thông báo với cơ sở y tế, tuân thủ hướng dẫn điều trị và phòng lây nhiễm. Không để người đang có nguy cơ lây bệnh tiếp xúc gần với trẻ khi chưa được tư vấn và hướng dẫn phù hợp.
