Ngày an toàn người bệnh thế giới 17/9: Chăm sóc an toàn các bệnh không lây nhiễm vì cuộc sống khỏe mạnh
Hằng năm, ngày 17/9 được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn làm Ngày An toàn người bệnh Thế giới nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về việc phòng ngừa các sự cố y khoa và giảm thiểu tổn hại có thể tránh được trong quá trình khám chữa bệnh. Năm 2026, chiến dịch hướng trọng tâm vào chủ đề “Chăm sóc an toàn cho các bệnh không lây nhiễm” cùng thông điệp hành động “Chăm sóc an toàn cho cuộc sống”. Đây là lời kêu gọi kịp thời gửi tới các nhà hoạch định chính sách, cơ sở y tế và toàn xã hội trong bối cảnh các bệnh lý mạn tính đang chiếm tỷ trọng áp đảo trong mô hình bệnh tật, đòi hỏi một quy trình chăm sóc liên tục, chuẩn mực và thực sự lấy người bệnh làm trung tâm.
Theo Bộ Y tế, ngày 17/9 hàng năm đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn là "Ngày An toàn người bệnh thế giới".
Khác với các bệnh truyền nhiễm cấp tính, các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, hen phế quản hay ung thư đòi hỏi quá trình theo dõi và điều trị kéo dài suốt đời. Chính tính chất phức tạp và dai dẳng này khiến người bệnh thường xuyên phải đối mặt với nhiều nguy cơ tổn hại sức khỏe có thể phòng ngừa được. Những khoảng trống an toàn dễ phát sinh nhất hiện nay là việc chậm trễ trong phát hiện sớm, sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các tuyến điều trị và đặc biệt là các sai sót liên quan đến sử dụng thuốc. Người mắc bệnh mạn tính thường phải phối hợp nhiều loại thuốc cùng lúc, nếu thiếu sự hướng dẫn kỹ lưỡng hoặc thiếu kiểm soát định kỳ, tình trạng dùng nhầm liều, tương tác thuốc bất lợi hoặc tự ý bỏ thuốc giữa chừng sẽ dẫn đến những biến chứng cấp tính nguy hiểm đe dọa tính mạng.
Để bịt kín các kẽ hở nguy cơ, hệ thống y tế cần đặt mục tiêu an toàn người bệnh lên hàng đầu trong từng khâu chuyên môn, đặc biệt là củng cố năng lực cho tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu. Các Trạm Y tế xã, phường và trung tâm y tế cơ sở giữ vai trò then chốt trong việc quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, chẩn đoán sớm, cấp phát thuốc đúng quy chuẩn và tư vấn cụ thể lộ trình tái khám định kỳ cho từng người bệnh. Việc bảo đảm sự liên thông dữ liệu điều trị giữa tuyến y tế chuyên sâu và y tế cơ sở sẽ giúp các bác sĩ theo dõi sát sao tiền sử dùng thuốc, kịp thời phát hiện các dấu hiệu suy giảm chức năng gan, thận hoặc dị ứng thuốc, ngăn ngừa nguy cơ đứt quãng phác đồ khi người bệnh chuyển tuyến.
Song song với trách nhiệm của đội ngũ thầy thuốc, thông điệp cốt lõi của chiến dịch năm nay là trao quyền và coi người bệnh cùng gia đình là “đối tác tích cực” trong hành trình trị liệu. Người mắc bệnh mạn tính cần chủ động thông báo đầy đủ với bác sĩ về tất cả các loại thuốc hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe đang dùng, tuân thủ nghiêm ngặt đơn thuốc, kiên trì tái khám đúng hẹn và lắng nghe những thay đổi của cơ thể để báo ngay cho nhân viên y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh Thế giới không dừng lại ở một ngày kỷ niệm mang tính phong trào, mà phải trở thành thói quen kiểm soát an toàn hằng ngày, tạo dựng niềm tin bền vững giữa thầy thuốc và người dân, vì một cuộc sống an lành, khỏe mạnh và hạnh phúc dài lâu
