Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3: Chung tay xóa bỏ kỳ thị, quyết tâm chấm dứt bệnh lao
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao (24/3), chúng ta cùng nhìn lại hành trình lịch sử kể từ khi bác sĩ Robert Koch tìm ra vi khuẩn lao vào năm 1882. Phát hiện vĩ đại này đã mở ra hy vọng cho nhân loại trong việc kiểm soát căn bệnh từng bị coi là "tứ chứng nan y". Năm nay, với chủ đề toàn cầu "Đúng vậy! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao!" và thông điệp hành động riêng tại Việt Nam là "Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân", ngành y tế đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng để bảo vệ lá phổi người Việt, hướng tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn căn bệnh này vào năm 2030.
Dù y học đã có nhiều tiến bộ, bệnh lao vẫn đang là một thách thức khổng lồ đối với sức khỏe cộng đồng. Tại nước ta, ước tính mỗi năm vẫn ghi nhận khoảng 184.000 ca mắc mới và đau lòng hơn là có tới 12.000 người tử vong. Con số này thậm chí còn cao hơn số người thiệt mạng do tai nạn giao thông hằng năm. Điều đáng lo ngại nhất là trong năm 2025 vừa qua, vẫn còn khoảng 40% người mắc bệnh lẩn khuất trong cộng đồng chưa được phát hiện. Họ vô tình trở thành nguồn lây lan thầm lặng chỉ vì tâm lý chủ quan hoặc e ngại đi khám khi có triệu chứng.
Lao là căn bệnh truyền nhiễm lây trực tiếp qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một người mắc lao nếu không được điều trị có thể lây cho 10 đến 15 người khác mỗi năm qua tiếp xúc gần. Bệnh thường bắt đầu rất âm thầm và kéo dài nhiều tháng với các dấu hiệu như ho lâu ngày không khỏi, sốt nhẹ về chiều, sụt cân bất thường, người mệt mỏi, đau tức ngực hoặc ho ra máu. Chính sự âm thầm này khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội "vàng" để chữa trị sớm, vô tình gieo rắc mầm bệnh cho gia đình và xã hội.
Để chủ động phòng bệnh, mỗi người dân nên đi tầm soát lao ít nhất mỗi năm một lần và đảm bảo tiêm phòng vắc-xin BCG đầy đủ cho trẻ ngay từ lúc sơ sinh. Trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta chỉ cần duy trì những thói quen đơn giản như giữ nhà cửa luôn thông thoáng, mở cửa đón ánh nắng mặt trời và nhớ che miệng khi ho, hắt hơi là đã hạn chế được rất nhiều sự sinh sôi của vi khuẩn. Đặc biệt, ngay khi thấy bản thân có dấu hiệu ho kéo dài trên hai tuần, sốt nhẹ về chiều hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, bà con cần đến ngay cơ sở y tế tuyến xã hoặc tuyến tỉnh để được xét nghiệm và can thiệp điều trị kịp thời.
Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất trong cuộc chiến chống lao hiện nay đôi khi không nằm ở phác đồ điều trị mà lại đến từ sự kỳ thị của xã hội, khiến người bệnh mặc cảm, giấu giếm tình trạng của mình. Chúng ta cần hiểu rõ rằng, bệnh lao ngày nay hoàn toàn có thể chữa khỏi dứt điểm nếu người bệnh tuân thủ đúng chỉ định điều trị và hướng dẫn của bác sĩ, và toàn bộ chi phí thuốc men điều trị cũng đã được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả. Thay vì xa lánh, sự thấu hiểu và động viên từ gia đình, cộng đồng sẽ là liều thuốc tinh thần vững chắc nhất giúp người bệnh tự tin chữa trị. Hãy cùng chung tay hành động vì một cộng đồng khỏe mạnh, để không còn ai bị bỏ lại phía sau vì căn bệnh này.
Hồng Nhung T.H
