Hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng theo hướng minh bạch, thực chất
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Đảng và Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh việc hoàn thiện hệ thống hành lang pháp lý nhằm bảo đảm tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần cho các đối tượng chính sách. Chiều ngày 08/7/2026, với 100% thành viên có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua về mặt nguyên tắc dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, chuẩn bị trình Chủ tịch Quốc hội ký ban hành trước ngày 27/7. Việc ban hành văn phạm pháp lý này đúng vào dịp kỷ niệm có ý nghĩa chính trị sâu sắc, vừa thể hiện đạo lý truyền thống của dân tộc, vừa kịp thời cụ thể hóa các chính sách ưu đãi theo hướng công bằng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn khách quan.
Điểm đổi mới căn bản trong dự thảo lần này là việc bổ sung và làm rõ khái niệm “người có công với cách mạng”, định danh chính xác những cá nhân có cống hiến trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận. Trên cơ sở đó, dự thảo mở rộng điều kiện công nhận liệt sĩ và thương binh đối với những người thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có tính chất đặc thù, khó khăn, nguy hiểm; đồng thời bổ sung các trường hợp hy sinh, bị thương của lực lượng chức năng trong quá trình đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Đáng chú ý, diện đối tượng thụ hưởng cũng được mở rộng đối với những người làm nhiệm vụ tại khu vực biên giới, hải đảo hoặc thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công. Ngoài ra, chính sách mới cũng bổ sung chế độ trợ cấp đối với người phục vụ các đồng chí hoạt động cách mạng trước ngày 01/1/1945 và từ ngày 01/1/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
Đặc biệt, nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn áp dụng, dự thảo Pháp lệnh đã mạnh dạn lược bỏ các quy định mang tính định tính, không thể lượng hóa thành tiêu chí cụ thể như cụm từ “đặc biệt dũng cảm” khi xem xét công nhận liệt sĩ, thương binh. Thay vào đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất quy định mang tính thực chất: trường hợp thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên khi qua đời sẽ được xem xét công nhận là liệt sĩ mà không cần bắt buộc xác định nguyên nhân tử vong có phải do vết thương cũ tái phát hay không. Đối với nhóm thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 61% đến 80%, điều kiện chết do vết thương tái phát vẫn được duy trì làm căn cứ phân loại chuyên môn.
Để bảo đảm tính bao phủ và không bỏ sót các trường hợp đủ điều kiện thụ hưởng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ các chính sách phụ trợ về điều dưỡng định kỳ hằng năm, chế độ người phục vụ, bảo hiểm y tế và các quyền lợi liên quan dành cho thân nhân người có công. Những sửa đổi, bổ sung mang tính đột phá của Pháp lệnh lần này là minh chứng cụ thể cho tiến trình hiện đại hóa chính sách an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho các gia đình chính sách, đồng thời củng cố nền tảng giáo dục truyền thống yêu nước và trách nhiệm của các thế hệ hôm nay đối với những người đã cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
