Sau hợp nhất hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình từ ngày 1/7/2025, tỉnh Hưng Yên bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô khoảng 3,467 triệu người, diện tích trên 2.500 km² và 104 đơn vị hành chính cấp xã, phường. Không gian phát triển được mở rộng, tiềm năng, lợi thế được cộng hưởng, tạo điều kiện để tỉnh trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên, cùng với những thời cơ mới cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực - nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của địa phương.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định phát triển con người là trung tâm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, công tác dân số cần tiếp tục được đổi mới theo hướng "Dân số và phát triển", lấy nâng cao chất lượng dân số làm trọng tâm, gắn chặt với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Truyền thông chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên tại xã Tây Thái Ninh tỉnh Hưng Yên

Thực tiễn cho thấy, quy mô dân số lớn chỉ thực sự trở thành lợi thế khi đi cùng chất lượng dân số cao. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nguồn nhân lực không chỉ cần khỏe mạnh mà còn phải có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ. Chất lượng dân số vì thế chính là nền móng của chất lượng nguồn nhân lực, là yếu tố quyết định năng suất lao động và sức cạnh tranh của địa phương.

  Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, ngày 19/6/2026, UBND tỉnh Hưng Yên đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 với nhiều chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, tỉnh phấn đấu duy trì mức sinh thay thế khoảng 2,1 con/phụ nữ, trên 95% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được tiếp cận các biện pháp tránh thai hiện đại, giảm 70% số trường hợp mang thai ngoài ý muốn ở vị thành niên, thanh niên; 90% nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn; 90% phụ nữ mang thai được sàng lọc ít nhất 4 bệnh bẩm sinh phổ biến; 100% trẻ sơ sinh được sàng lọc ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến; từng bước giảm tỷ số giới tính khi sinh xuống 116,2 bé trai/100 bé gái vào năm 2030; tuổi thọ bình quân đạt 76,8 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu 70 tuổi; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,79.

Báo cáo viên Chi cục Dân số và Trẻ em trao đổi với học sinh trường THCS Vũ Thư

Những năm qua, công tác dân số trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực. Mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục được củng cố; chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản từng bước được nâng lên; các hoạt động truyền thông, tư vấn tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh và sơ sinh được triển khai thường xuyên. Đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số luôn bám sát cơ sở, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe, bình đẳng giới và xây dựng gia đình hạnh phúc.

Tuy nhiên, công tác dân số vẫn đứng trước nhiều thách thức. Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, khoảng 118 bé trai/100 bé gái, cao hơn nhiều so với mức cân bằng sinh học tự nhiên. Bên cạnh đó, tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh, số người cao tuổi ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn và bảo đảm an sinh xã hội ngày càng lớn. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và dịch chuyển lao động cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sức khỏe nghề nghiệp và khả năng thích ứng của người lao động.

Theo ông Phạm Văn Khởi, Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh Hưng Yên, sau hợp nhất, quy mô dân số của tỉnh tăng lên đáng kể, vì vậy yêu cầu đặt ra không chỉ là quản lý tốt biến động dân số mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn đầu đời. Ông nhấn mạnh: "Đầu tư cho sàng lọc trước sinh, sơ sinh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và khám sức khỏe trước hôn nhân chính là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai." Đây cũng là giải pháp mang tính căn cơ nhằm giảm thiểu các bệnh, tật bẩm sinh, nâng cao chất lượng giống nòi và góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh nhà.

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Ngành y tế tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, toàn ngành y tế thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ; ứng dụng hồ sơ sức khoẻ điện tử được phổ cập, mỗi người dân quản lý qua mã định danh cá nhân….; mở rộng các chương trình sàng lọc trước sinh, sơ sinh; tăng cường quản lý sức khỏe người dân theo hướng toàn diện. Các cấp, các ngành cần lồng ghép mục tiêu dân số vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh truyền thông về bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe vị thành niên và người cao tuổi…

Tập huấn chuyên sâu về bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho cán bộ cơ sở

Mỗi gia đình cũng cần chủ động chăm sóc sức khỏe cho các thành viên từ trước khi kết hôn, trước khi mang thai và trong những năm đầu đời của trẻ; thực hiện khám sức khỏe trước hôn nhân, sàng lọc trước sinh, sơ sinh; xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc; quan tâm giáo dục, dinh dưỡng và rèn luyện thể chất cho con em. Đó không chỉ là trách nhiệm đối với gia đình mà còn là trách nhiệm đối với tương lai của địa phương.

Sau hợp nhất, Hưng Yên đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước. Muốn vậy, cùng với đầu tư hạ tầng, thu hút đầu tư, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, việc chăm lo nâng cao chất lượng dân số cần được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Mỗi người dân khỏe mạnh hơn, mỗi gia đình hạnh phúc hơn, mỗi trẻ em được phát triển toàn diện sẽ góp phần tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao - nền tảng để Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.