Đoàn kết chung tay – Hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS
uoDDOanfTrong 35 năm qua, kể từ khi Việt Nam phát hiện ca nhiễm HIV đầu tiên tại thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1990, tính đến nay ước tính nước ta có khoảng 267.455 người nhiễm HIV trong đó có 250.496 người còn sống và mỗi năm có khoảng hơn 13 nghìn người nhiễm HIV mới được phát hiện trên toàn quốc. Điều đáng lo ngại là dịch HIV đang dần có xu hướng dịch chuyển sang nhóm thanh niên trẻ, đặc biệt là thanh niên trong độ tuổi lao động và phần lớn trong số họ thuộc nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới. Điều này là do sự thiếu hiểu biết của giới trẻ về đường lây, cách phòng tránh và hậu quả của các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong đó có HIV. Họ cũng ngại ngần khi tiếp cận với các dịch vụ phòng chống HIV/AIDS do lo sợ sự kỳ thị của cộng đồng về giới tính, xu hướng tính dục của mình. Cùng với đó là hành vi quan hệ tình dục thiếu kiểm soát như sử dụng các chất kích thích khách khi quan hệ, quan hệ với nhiều người thông qua các ứng dụng kết bạn online mà không tìm hiểu về nguy cơ mắc HIV/AIDS của họ và không muốn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục...
Nhằm tiếp cận tối đa và hiệu quả với các nhóm nguy cơ trong cộng đồng, các dịch vụ dự phòng, điều trị HIV/AIDS đã được triển khai mở rộng tại nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc và đa dạng hóa các mô hình tiếp cận. Theo báo cáo của Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế, tính đến hết tháng 6 năm 2025, toàn quốc có 536 cơ sở điều trị HIV với 522 cơ sở khám chữa bệnh Bảo hiểm Y tế và đã điều trị cho 185.612 bệnh nhân HIV/AIDS bao gồm 183.474 người lớn và 2.138 trẻ em. Số người nhiễm được điều trị thuốc ARV tăng qua các năm. Người bệnh không chỉ được chăm sóc và hỗ trợ điều trị không chỉ HIV/AIDS mà còn điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội và những bệnh đồng nhiễm khác như Lao, Viêm gan C... Các hoạt động can thiệp dự phòng lây nhiễm như cung cấp vật phẩm can thiệp, test tự xét nghiệm HIV hay điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV cũng được chú trọng mở rộng. Hiện nay toàn quốc có 24/34 tỉnh, thành phố sau khi sáp nhập đang triển khai cung cấp dịch vụ dự phòng trước phơi nhiễm với HIV với 221 cơ sơ điều trị. Việt Nam là nước dẫn đầu khu vực Châu Á Thái Bình Dương về điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV.
Mặc dù các dịch vụ về phòng chống HIV/AIDS đã được mở rộng nhưng vẫn còn những khó khăn thách thức đối với ngành Y tế để hướng tới Chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 như việc cung ứng, mua sắm thuốc ARV cho hoạt động điều trị HIV còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong thời kỳ sáp nhập hay tỷ lệ người bệnh còn lo ngại khi tiếp cận điều trị còn khá cao. Cùng với đó là thông tin về các dịch vụ dự phòng lây nhiễm với HIV còn hạn chế, chi phí dịch vụ còn cao, khách hàng khó có thể tự chi trả cho chi phí điều trị của mình, đặc biệt trong bối cảnh các nguồn hỗ trợ đang dần cắt giảm như hiện nay cũng là một thách thức mà ngành y tế đang gặp phải. Điều này cho thấy cần phải có sự đoàn kết, chung tay của các ban ngành, đoàn thể và cả cộng đồng nhằm tiếp tục mở rộng các hoạt động dịch vụ phòng chống HIV/AIDS cũng như nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng tránh, cung cấp thông tin về dịch vụ cho người dân trong cộng đồng, giúp họ tự tin tiếp cận các hoạt động một cách thuận tiện, dễ dàng nhất, từ đó hướng tới mục tiêu Chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 đúng như chủ đề của Kế hoạch “35 năm Việt Nam ứng phó với HIV/AIDS, Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2025 và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS (01/12)” đó là "Đoàn kết là sức mạnh, chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS".
