CDC Hưng Yên khuyến cáo chủ động bảo vệ sức khỏe người cao tuổi trong cao điểm nắng nóng gay gắt
Diễn biến nắng nóng kéo dài với nền nhiệt cao đang gây ra những áp lực sinh học nặng nề lên sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là nhóm đối tượng tổn thương cao gồm người cao tuổi và người có bệnh lý nền mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, bệnh lý phổi và thận. Do cơ chế điều hòa thân nhiệt và khả năng thích nghi suy giảm mạnh theo tuổi tác, người cao tuổi rất dễ đối mặt với các hội chứng mất nước, rối loạn điện giải, kiệt sức do nhiệt, sốc nhiệt và đặc biệt là nguy cơ đột quỵ cấp tính.
Theo cảnh báo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nắng nóng cực đoan là một trong những tác nhân khí hậu gây tử vong hàng đầu. Dữ liệu từ Hệ thống giám sát tử vong châu Âu (EuroMOMO) ghi nhận số ca tử vong do nhiệt ở nhóm trên 65 tuổi liên tục gia tăng; đơn cử như tại Tây Ban Nha, chỉ riêng tháng 5/2025 đã ghi nhận 101 trường hợp tử vong do nắng nóng, gấp 3,6 lần mức trung bình thập kỷ. Tại Việt Nam, thống kê lâm sàng cho thấy mỗi năm có khoảng 200.000 ca đột quỵ, và trong các đợt nắng nóng đỉnh điểm, tỷ lệ nhập viện do tai biến mạch máu não và tim mạch tại các cơ sở y tế thường tăng từ 20% đến 30% so với bình thường.
Trước thực trạng dịch tễ đáng báo động đó, CDC Hưng Yên khuyến cáo các gia đình cần chủ động thiết lập các biện pháp phòng chống sốc nhiệt toàn diện cho người cao tuổi tại gia đình. Nguyên tắc cốt lõi là bảo đảm bổ sung đủ nước hằng ngày, chia nhỏ lượng nước uống ngay cả khi chưa xuất hiện cảm giác khát để duy trì thể tích tuần hoàn ổn định. Người cao tuổi cần hạn chế tối đa việc di chuyển, làm việc ngoài trời trong khung giờ cao điểm từ 10 giờ đến 16 giờ. Trong trường hợp bắt buộc phải ra ngoài, cần sử dụng các biện pháp che chắn cơ học như đội mũ rộng vành, đeo kính râm, mặc trang phục rộng rãi, sáng màu và có độ thông thoáng tốt. Song song với đó, môi trường sống trong nhà phải luôn được giữ sạch sẽ, thông thoáng, kết hợp vận hành hệ thống quạt thông gió hoặc điều hòa nhiệt độ ở mức hợp lý để cân bằng nhiệt độ môi trường, tránh hiện tượng thay đổi nhiệt độ đột ngột gây co mạch ngoại vi.
Chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi trong mùa nắng gắt còn đòi hỏi một chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận hành thể lực khoa học và tuân thủ y tế nghiêm ngặt. Chế độ ăn uống hằng ngày cần tăng cường các loại rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin và chất khoáng, giảm thiểu thực phẩm nhiều dầu mỡ gây áp lực lên hệ tiêu hóa. Đối với những trường hợp có bệnh lý nền mạn tính, việc tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ tại các cơ sở y tế là bắt buộc để kiểm soát tốt các chỉ số huyết áp và đường huyết. Hoạt động thể lực cần điều chỉnh giảm cường độ, ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh hoặc yoga vào thời điểm mát mẻ như sáng sớm hoặc chiều muộn. Gia đình cần thường xuyên giám sát, nếu phát hiện người cao tuổi có các triệu chứng thần kinh và thể chất cấp tính như đau đầu dữ dội, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả, khó thở, rối loạn ý thức hoặc ngất xỉu, phải lập tức sơ cứu hạ nhiệt và đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để can thiệp cấp cứu kịp thời, tránh các di chứng nguy hiểm, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.
