Bước tiến mới trong điều trị ung thư xương trẻ em: Thay khớp tăng trưởng nhân tạo cho bệnh nhi 6 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện K vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật cắt đoạn xương đùi kết hợp thay khớp tăng trưởng nhân tạo cho bệnh nhi 6 tuổi mắc ung thư xương ác tính. Đây là bệnh nhi nhỏ tuổi nhất được thực hiện kỹ thuật này tại Bệnh viện K, đánh dấu bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư xương ở trẻ...

Phát hiện ung thư xương từ dấu hiệu sưng đau khớp gối

Tháng 2/2026, gia đình đưa bé T.A.T ở Bắc Ninh đến khám vì xuất hiện tình trạng sưng đau vùng khớp gối phải kéo dài. Sau khi thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu tại Bệnh viện K, kết quả sinh thiết xác định bệnh nhi mắc sarcoma xương (osteosarcoma) – một trong những loại ung thư xương ác tính thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Các kết quả chẩn đoán hình ảnh tiếp theo cho thấy khối u nằm ở đầu dưới xương đùi phải, kích thước lên tới 4x5x13cm. Tổn thương đã phá vỡ vỏ xương và xâm lấn ra các mô mềm xung quanh. Xạ hình xương ghi nhận tình trạng tăng hấp thu phóng xạ bất thường tại khu vực tổn thương.

May mắn là kết quả chụp CT ngực chưa phát hiện dấu hiệu di căn phổi – vị trí di căn thường gặp nhất của sarcoma xương.

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc ung thư đầu dưới xương đùi phải giai đoạn IIB – giai đoạn bệnh đã tiến triển tại chỗ nhưng chưa di căn xa.

Để tăng khả năng bảo tồn chi và nâng cao hiệu quả điều trị, bệnh nhi được chuyển đến Khoa Nhi điều trị hóa chất tiền phẫu theo phác đồ MAP – phác đồ tiêu chuẩn trong điều trị sarcoma xương.

Sau 4 tuần hóa trị, triệu chứng đau giảm đáng kể, khả năng vận động được cải thiện. Tuy nhiên, khối u vẫn có xu hướng phát triển về kích thước, đặt ra yêu cầu phải can thiệp phẫu thuật triệt căn trong thời gian sớm nhất.

Bài toán khó với bệnh nhi chưa tròn 7 tuổi

Theo các bác sĩ, điều trị ung thư xương ở trẻ em luôn là một trong những thách thức lớn nhất của ngoại khoa ung bướu.

Nếu ở người trưởng thành, việc cắt bỏ đoạn xương chứa khối u và thay thế bằng khớp nhân tạo tương đối phổ biến, thì với trẻ nhỏ, câu chuyện phức tạp hơn rất nhiều.

Ở tuổi lên 6, hệ xương của bé T. vẫn đang trong giai đoạn phát triển mạnh. Nếu sử dụng khớp nhân tạo thông thường, sau vài năm, chân được phẫu thuật sẽ không thể phát triển tương ứng với chân lành bên đối diện. Điều này dẫn đến chênh lệch chiều dài chi nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động, dáng đi và chất lượng cuộc sống lâu dài của trẻ.

Trước thực tế đó, một cuộc hội chẩn chuyên sâu đã được tổ chức dưới sự chủ trì của ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh – Trưởng khoa Ngoại Xương – Phần mềm cùng các chuyên gia trong lĩnh vực phẫu thuật ung thư xương.

Mục tiêu không chỉ là loại bỏ hoàn toàn khối u mà còn phải bảo tồn tối đa chức năng vận động và bảo đảm sự phát triển của chi thể trong tương lai.

Quyết định thực hiện kỹ thuật hiện đại nhất hiện nay

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các bác sĩ quyết định lựa chọn phương án phẫu thuật cắt đoạn xương đùi chứa khối u kết hợp thay khớp tăng trưởng nhân tạo – kỹ thuật hiện đại hàng đầu hiện nay trong điều trị ung thư xương trẻ em.

Theo ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh, khớp tăng trưởng nhân tạo là một thành tựu đặc biệt của chuyên ngành chấn thương chỉnh hình và ung thư xương.

Khác với các loại khớp nhân tạo thông thường, hệ thống này có khả năng được kéo dài theo quá trình phát triển của trẻ, giúp hạn chế tối đa tình trạng chênh lệch chiều dài hai chân khi trưởng thành.

"Khớp tăng trưởng nhân tạo được thiết kế để có thể điều chỉnh theo sự phát triển của cơ thể. Đây là giải pháp tối ưu cho các bệnh nhi còn nhỏ tuổi, giúp các em có cơ hội phát triển gần như bình thường sau điều trị ung thư", ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh cho biết.

Tuy nhiên, đây cũng là một trong những kỹ thuật khó nhất trong ngoại khoa ung thư xương.

Việc cố định chuôi khớp vào lòng ống tủy rất nhỏ của trẻ em, đồng thời bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu, thần kinh, dây chằng và các cấu trúc phần mềm xung quanh đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối.

Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn tới gãy xương, tổn thương thần kinh hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển chi thể về sau.

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi ekip chuyên gia Khoa Ngoại Xương – Phần mềm gồm ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh và BS Hoàng Lê Minh Minh cùng các cộng sự. Trong nhiều giờ liên tục, ekip đã tiến hành cắt bỏ hoàn toàn đoạn đầu dưới xương đùi chứa khối u với diện cắt an toàn theo nguyên tắc điều trị ung thư.

Sau đó, hệ thống khớp tăng trưởng nhân tạo được đặt thay thế chính xác vị trí xương đã cắt bỏ.

Ca mổ diễn ra thuận lợi, bảo đảm cả hai mục tiêu quan trọng: loại bỏ triệt để tổ chức ung thư và bảo tồn tối đa chức năng vận động của chi thể.

Đây cũng là bệnh nhi nhỏ tuổi nhất từng được thực hiện kỹ thuật thay khớp tăng trưởng nhân tạo tại Bệnh viện K.

Theo các bác sĩ, thành công của ca phẫu thuật là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa từ chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, hóa trị, gây mê hồi sức đến ngoại khoa ung bướu.

Mở ra tương lai mới cho trẻ mắc ung thư xương

Nếu như trước đây nhiều trường hợp ung thư xương ở trẻ em buộc phải cắt cụt chi để bảo đảm tính mạng thì hiện nay, nhờ sự phát triển của y học hiện đại, nhiều bệnh nhi đã có cơ hội được bảo tồn chi thể và duy trì cuộc sống gần như bình thường.

Đối với bé T.A.T., thành công của ca mổ không chỉ mang ý nghĩa loại bỏ căn bệnh ung thư nguy hiểm mà còn mở ra cơ hội tiếp tục phát triển, học tập và vui chơi như những đứa trẻ cùng trang lứa.

Khớp tăng trưởng nhân tạo được cấy ghép sẽ giúp duy trì khả năng vận động ổn định ngay từ giai đoạn đầu sau phẫu thuật, đồng thời có thể được điều chỉnh để phù hợp với sự phát triển chiều cao của trẻ trong những năm tới.

Theo các chuyên gia, đây là minh chứng rõ nét cho bước tiến vượt bậc của ngoại khoa ung thư xương tại Việt Nam, đồng thời khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại của đội ngũ bác sĩ Bệnh viện K.

Không chỉ mang lại cơ hội sống cho người bệnh, những thành tựu như vậy còn góp phần nâng cao chất lượng sống, gìn giữ tương lai và hy vọng cho các bệnh nhi ung thư.

Trong cuộc chiến chống ung thư, việc cứu sống người bệnh luôn là mục tiêu cao nhất. Nhưng với những tiến bộ của y học ngày nay, mục tiêu ấy không dừng lại ở việc kéo dài sự sống mà còn hướng tới bảo tồn chức năng, bảo đảm chất lượng sống và tương lai phát triển lâu dài cho người bệnh, đặc biệt là trẻ em.

Và ca phẫu thuật thay khớp tăng trưởng nhân tạo cho bệnh nhi 6 tuổi tại Bệnh viện K chính là một minh chứng đầy ý nghĩa cho điều đó.

Thái Bình/ Ảnh: Hà Trần