Bệnh chốc mùa hè: Nhận biết sớm để tránh biến chứng

Bệnh chốc là bệnh nhiễm khuẩn da thường gặp vào mùa hè, dễ lây lan và dễ nhầm với rôm sảy. Nếu không phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây tổn thương lan rộng và biến chứng.

Mùa hè với thời tiết nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để nhiều bệnh ngoài da phát triển. Trong đó, bệnh chốc là một trong những bệnh nhiễm khuẩn da thường gặp nhất. Dù không quá nguy hiểm nhưng bệnh có khả năng lây lan nhanh, dễ tái phát và có thể gây biến chứng nếu không được điều trị đúng cách.

Nhiều người thường nhầm lẫn bệnh chốc với rôm sảy hoặc dị ứng da thông thường, khiến việc điều trị chậm trễ, làm tổn thương lan rộng và kéo dài.

Những yếu tố thuận lợi gây bệnh chốc

Bệnh chốc thường xuất hiện nhiều hơn vào mùa hè do thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trên da. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Những dấu hiệu nhận biết bệnh chốc

Chốc là bệnh nhiễm khuẩn ngoài da do vi khuẩn gây ra, chủ yếu là tụ cầu vàng hoặc liên cầu khuẩn. Bệnh thường gặp ở trẻ em nhiều hơn người lớn vì làn da trẻ mỏng, sức đề kháng còn yếu và trẻ có thói quen gãi, cào lên vùng tổn thương.

Bệnh đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mụn nước hoặc bọng nước nông trên da, kích thước khoảng 0,5 - 1 cm. Các tổn thương này nhanh chóng hóa mủ, vỡ ra rồi đóng thành vảy tiết màu vàng hoặc nâu nhạt giống màu sáp ong.

Tổn thương thường xuất hiện ở vùng mặt, đặc biệt quanh mũi và miệng. Ngoài ra, bệnh có thể lan ra thân mình, tay chân hoặc các vùng da khác nếu không giữ vệ sinh tốt.

Chốc không bọng nước

Đây là thể bệnh phổ biến nhất. Ban đầu, trên da xuất hiện các dát đỏ nhỏ, thường ở quanh mũi hoặc miệng. Sau đó, tổn thương nhanh chóng chảy dịch hoặc mủ và tạo thành lớp vảy màu vàng mật ong đặc trưng.

Khi lớp vảy bong ra sẽ để lại vùng da đỏ hồng nhưng thường không để lại sẹo nếu được chăm sóc đúng cách. Do bệnh rất dễ tự lây lan nên khi gãi hoặc chạm tay vào vùng tổn thương rồi sờ lên vùng da khác, vi khuẩn có thể lan rộng khiến bệnh tiến triển nhanh hơn.

Chốc bọng nước

Thể bệnh này thường khởi phát bằng các dát đỏ nhỏ có kích thước từ 0,5 - 1 cm, sau đó nhanh chóng hình thành các bọng nước mềm, nhăn nheo, xung quanh có quầng đỏ. Sau vài giờ, dịch bên trong chuyển đục thành mủ. Các bọng nước dễ vỡ, để lại vùng trợt đỏ và đóng vảy tiết màu vàng.

Thông thường, sau khoảng 7 - 10 ngày, vảy bong ra và vùng da tổn thương sẽ lành dần.

Đa số trường hợp bệnh chốc không gây triệu chứng toàn thân nghiêm trọng. Người bệnh thường không sốt hoặc chỉ sốt nhẹ. Một số trường hợp có thể nổi hạch viêm do phản ứng của cơ thể với tình trạng nhiễm khuẩn.

Triệu chứng thường gặp nhất là ngứa. Khi ngứa nhiều nên thường gãi liên tục, làm vỡ tổn thương và khiến bệnh lan rộng nhanh chóng.

Bệnh chốc có nguy hiểm không?

Bệnh chốc thường không quá nguy hiểm và có thể khỏi sau 1 - 2 tuần nếu được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu chủ quan hoặc vệ sinh không tốt, bệnh có thể kéo dài dai dẳng do hiện tượng tự lây lan từ vùng da này sang vùng da khác.

Ngoài ra, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như:

• Nhiễm trùng da lan rộng
• Viêm mô tế bào
• Áp xe da
• Sẹo sau nhiễm trùng
• Viêm cầu thận cấp sau nhiễm liên cầu khuẩn

Đặc biệt việc gãi nhiều có thể khiến da trợt loét, bội nhiễm và gây đau rát kéo dài.

Điều trị bệnh chốc như thế nào?

Khi phát hiện có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh chốc, người bệnh nên đi khám chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Thông thường, bác sĩ sẽ làm sạch vùng tổn thương bằng dung dịch sát khuẩn nhẹ, bôi thuốc kháng sinh tại chỗ hoặc dùng kháng sinh đường uống nếu tổn thương lan rộng hay có dấu hiệu nhiễm trùng nặng. Ngoài ra, có thể kết hợp thuốc giảm ngứa khi cần thiết.

Trong quá trình điều trị, cần hạn chế gãi hoặc chà xát lên vùng da tổn thương.

Cách phòng bệnh chốc mùa hè

Để phòng ngừa bệnh chốc, đặc biệt trong mùa nóng, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chú ý giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống.

Giữ da sạch sẽ

Tắm rửa hằng ngày, đặc biệt sau khi ra nhiều mồ hôi. Cần lau khô các vùng nếp gấp trên cơ thể để hạn chế vi khuẩn phát triển.

Cắt tóc, cắt móng tay

Móng tay dài dễ chứa vi khuẩn và làm tổn thương da khi gãi ngứa. Vì vậy, nên cắt móng tay thường xuyên và giữ tay sạch sẽ.

Tránh môi trường ẩm thấp

Không nên ở lâu trong môi trường nóng ẩm, thiếu ánh sáng hoặc vệ sinh kém vì đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển.

Điều trị sớm các bệnh ngoài da

Các bệnh như ghẻ, viêm da cơ địa, côn trùng cắn hoặc nấm da cần được điều trị sớm để tránh tạo điều kiện cho vi khuẩn gây chốc xâm nhập.

Không dùng chung đồ cá nhân

Khăn mặt, quần áo, chăn gối của người bệnh cần được giặt sạch và phơi nắng thường xuyên để hạn chế lây lan.

Khi nào cần đi khám?

Nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Tổn thương lan rộng nhanh
• Chảy nhiều mủ
• Sốt cao
• Đau nhiều
• Điều trị tại nhà không cải thiện

Tóm lại: Bệnh chốc là bệnh ngoài da phổ biến nhưng rất dễ lây lan trong cộng đồng, đặc biệt vào mùa hè. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và giữ vệ sinh tốt sẽ giúp bệnh nhanh hồi phục, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa tái phát.

BS Trần Thu Hương