Rối loạn chức năng gan có nguy hiểm không?

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể, đảm nhiệm hơn 500 chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, tổng hợp protein, dự trữ năng lượng, sản xuất mật và đặc biệt là thải độc. Khi chức năng gan bị rối loạn, hàng loạt hoạt động sống của cơ thể sẽ bị ảnh hưởng.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Rối loạn chức năng gan là tình trạng gan không còn thực hiện hiệu quả các chức năng vốn có do bị tổn thương bởi nhiều nguyên nhân như viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, lạm dụng rượu bia, sử dụng thuốc kéo dài, nhiễm độc hóa chất hoặc các bệnh lý chuyển hóa.

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường diễn tiến âm thầm với những biểu hiện không đặc hiệu như mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng, khó tiêu hoặc giảm khả năng tập trung. Chính vì vậy, nhiều người dễ bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm, khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

1. Rối loạn chức năng gan nguy hại như thế nào?

Theo các chuyên gia, rối loạn chức năng gan là tình trạng không nên chủ quan. Khi gan không còn hoạt động hiệu quả, độc tố sẽ tích tụ trong cơ thể, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm.

1.1. Ảnh hưởng đến sức khỏe làn da

Gan là cơ quan tham gia đào thải độc tố ra khỏi cơ thể. Khi chức năng gan suy giảm, các chất độc không được loại bỏ hoàn toàn sẽ tích tụ trong máu và biểu hiện ra ngoài da.

Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như nổi mụn, ngứa da kéo dài, sạm da, nám, vàng da hoặc phát ban. Một số trường hợp còn xuất hiện mề đay hoặc cảm giác ngứa dữ dội do sự tích tụ của bilirubin và acid mật trong máu.

1.2. Tích tụ độc tố, làm suy giảm hệ miễn dịch

Khi gan hoạt động kém, quá trình lọc và chuyển hóa các chất độc bị ảnh hưởng, khiến cơ thể phải đối mặt với tình trạng tích tụ độc tố kéo dài. Điều này làm hệ miễn dịch suy yếu, khiến người bệnh dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn, đồng thời thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, suy nhược, giảm cân không rõ nguyên nhân và giảm khả năng lao động.

1.3. Tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan và bệnh tim mạch

Gan giữ vai trò quan trọng trong chuyển hóa chất béo. Khi chức năng gan bị rối loạn, quá trình chuyển hóa và đào thải mỡ không còn hiệu quả, dẫn đến sự tích tụ chất béo trong tế bào gan.

Tình trạng này kéo dài có thể gây gan nhiễm mỡ, viêm gan mạn tính, xơ gan và làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư gan. Không chỉ vậy, mỡ dư thừa còn có thể đi vào máu, làm tăng cholesterol xấu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

1.4. Nguy cơ bệnh não gan và hôn mê

Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của suy giảm chức năng gan là bệnh não gan. Khi gan không thể chuyển hóa và đào thải các chất độc như amoniac, các chất này sẽ tích tụ trong máu và tác động trực tiếp đến não bộ.

Ban đầu, người bệnh có thể xuất hiện giảm khả năng tập trung, rối loạn giấc ngủ, thay đổi tính cách hoặc giảm trí nhớ. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng có thể tiến triển thành lú lẫn, hôn mê gan và đe dọa tính mạng.

1.5. Ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể

Gan có mối liên hệ chặt chẽ với hầu hết các cơ quan khác. Khi chức năng gan suy giảm, quá trình tổng hợp protein, yếu tố đông máu, chuyển hóa đường, mỡ và vitamin đều bị ảnh hưởng.

Điều này có thể dẫn đến:

• Rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, chán ăn.
• Rối loạn đông máu, dễ chảy máu hoặc bầm tím.
• Thiếu máu do giảm tổng hợp protein.
• Rối loạn chuyển hóa đường huyết.
• Ảnh hưởng đến chức năng thận và tim mạch.
• Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể xuất hiện phù chân, cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa hoặc suy đa cơ quan.

2. Làm thế nào để bảo vệ chức năng gan?

Các chuyên gia khuyến cáo, việc xây dựng lối sống lành mạnh có vai trò quan trọng trong phòng ngừa các bệnh lý về gan.

Mỗi người nên:

• Hạn chế sử dụng rượu bia và đồ uống có cồn.
• Duy trì cân nặng hợp lý, phòng ngừa gan nhiễm mỡ.
• Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chế biến sẵn.
• Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
• Không tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Tiêm vaccine phòng viêm gan B đầy đủ.
• Thực hiện xét nghiệm chức năng gan và khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như người mắc viêm gan virus, béo phì, đái tháo đường hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia.

3. Chủ động phát hiện sớm để phòng biến chứng

Rối loạn chức năng gan là tình trạng có thể kiểm soát nếu được phát hiện từ sớm. Ngược lại, nếu chủ quan hoặc điều trị muộn, bệnh có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan với tiên lượng rất nặng.

Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu hoặc đau tức vùng hạ sườn phải, người dân nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra chức năng gan. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời không chỉ giúp bảo vệ lá gan mà còn góp phần duy trì sức khỏe lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS. Nguyễn Huy Hoàng