Đau vùng chậu mạn tính do đâu?

Đau vùng chậu kéo dài trên 6 tháng có thể liên quan đến bệnh lý phụ khoa, tiết niệu, tiêu hóa hoặc thần kinh. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị hiệu quả.

Đau vùng chậu mạn tính là tình trạng đau kéo dài ở vùng bụng dưới hoặc khung chậu trong hơn 6 tháng. Đây là vấn đề sức khỏe khá phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Mặc dù phần lớn trường hợp không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng những cơn đau kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, tinh thần, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Khi xuất hiện tình trạng đau vùng chậu kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh cần chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng không mong muốn.

Nguyên nhân gây đau vùng chậu mạn tính rất đa dạng

Đau vùng chậu mạn tính không phải là một bệnh lý riêng biệt mà là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau. Nguyên nhân có thể xuất phát từ hệ sinh sản, hệ tiết niệu, hệ tiêu hóa, hệ cơ xương khớp hoặc thậm chí liên quan đến các yếu tố tâm lý.

Lạc nội mạc tử cung

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất ở phụ nữ. Bệnh xảy ra khi các mô tương tự nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung, như tại buồng trứng, vòi trứng hoặc phúc mạc vùng chậu. Các tổn thương này gây viêm mạn tính, hình thành mô sẹo và dính vùng chậu, từ đó dẫn đến các cơn đau kéo dài. Người bệnh thường đau nhiều hơn trong kỳ kinh nguyệt, khi quan hệ tình dục hoặc khi đi vệ sinh.

Viêm vùng chậu

Viêm vùng chậu là hậu quả của tình trạng nhiễm khuẩn đường sinh dục, thường liên quan đến các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nếu không được điều trị đầy đủ, bệnh có thể gây tổn thương vòi trứng, hình thành sẹo và dính vùng chậu, dẫn đến các cơn đau dai dẳng.

Dính vùng chậu

Dính vùng chậu có thể xảy ra sau phẫu thuật ổ bụng, phẫu thuật phụ khoa hoặc các đợt viêm nhiễm kéo dài. Các mô sẹo hình thành khiến các cơ quan trong vùng chậu dính vào nhau, gây đau khi vận động hoặc thay đổi tư thế.

Sa các cơ quan vùng chậu

Sa tử cung, sa bàng quang hoặc sa trực tràng là những tình trạng thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi hoặc đã sinh nhiều lần. Người bệnh thường cảm thấy đau tức vùng chậu, nặng bụng dưới và khó chịu khi đứng hoặc đi lại trong thời gian dài.

Những nguyên nhân ngoài phụ khoa cần lưu ý

Không phải mọi trường hợp đau vùng chậu đều liên quan đến cơ quan sinh sản. Nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây ra tình trạng đau kéo dài.

Viêm bàng quang kẽ

Đây là bệnh lý viêm mạn tính của bàng quang, gây cảm giác đau tức vùng chậu, tiểu nhiều lần và nóng rát khi đi tiểu. Bệnh thường kéo dài nhiều năm và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.

Hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một rối loạn chức năng tiêu hóa phổ biến. Người bệnh thường có biểu hiện đau âm ỉ vùng bụng dưới, đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài. Các triệu chứng có thể tái phát nhiều lần và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý phụ khoa.

Tổn thương thần kinh vùng chậu

Các dây thần kinh vùng chậu có thể bị tổn thương hoặc chèn ép sau sinh khó, phẫu thuật hoặc chấn thương. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện các cơn đau lan tỏa, khó xác định chính xác vị trí, đôi khi kèm theo cảm giác tê hoặc bỏng rát.

Yếu tố tâm lý

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên quan giữa đau vùng chậu mạn tính với các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm hoặc căng thẳng kéo dài. Đặc biệt, ở phụ nữ sau sinh, các vấn đề tâm lý có thể làm gia tăng cảm nhận đau và khiến tình trạng này kéo dài hơn.

Chẩn đoán đau vùng chậu mạn tính như thế nào?

Để xác định nguyên nhân gây đau, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh, thời gian xuất hiện cơn đau, vị trí, mức độ đau và các triệu chứng đi kèm.

Sau đó, người bệnh có thể được chỉ định một số xét nghiệm và thăm dò như:

• Xét nghiệm máu nhằm phát hiện tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng.
• Xét nghiệm nước tiểu để loại trừ các bệnh lý tiết niệu.
• Xét nghiệm dịch âm đạo nhằm phát hiện vi khuẩn hoặc nấm gây bệnh.
• Siêu âm vùng chậu qua ngả âm đạo để đánh giá tử cung, buồng trứng và phần phụ.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng chậu trong những trường hợp cần khảo sát chi tiết hơn.
• Nội soi ổ bụng nếu nghi ngờ lạc nội mạc tử cung hoặc dính vùng chậu.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm nội soi bàng quang hoặc nội soi đại tràng nếu nghi ngờ nguyên nhân xuất phát từ hệ tiết niệu hoặc hệ tiêu hóa.

Điều trị đau vùng chậu mạn tính

Mục tiêu điều trị không chỉ là giảm đau mà còn phải giải quyết nguyên nhân gây bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Đối với những trường hợp xác định được nguyên nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh lý, như sử dụng kháng sinh trong viêm vùng chậu; điều trị nội tiết hoặc phẫu thuật đối với lạc nội mạc tử cung; can thiệp ngoại khoa khi có dính vùng chậu hoặc bị sa các cơ quan vùng chậu.

Ngoài ra, người bệnh có thể được chỉ định thuốc giảm đau, thuốc điều hòa nội tiết, vật lý trị liệu cơ sàn chậu hoặc các liệu pháp hỗ trợ tâm lý nếu có kèm theo rối loạn lo âu, trầm cảm.

Bên cạnh điều trị y tế, việc duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng. Người bệnh nên tập luyện thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc bơi lội; ngủ đủ giấc; hạn chế căng thẳng; đồng thời xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, giàu rau xanh, vitamin và acid béo Omega - 3.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện tình trạng đau vùng chậu kéo dài trên 6 tháng hoặc đau kèm các dấu hiệu bất thường như rối loạn kinh nguyệt, đau khi quan hệ tình dục, tiểu buốt, tiểu nhiều lần, táo bón kéo dài hoặc khó mang thai.

Việc thăm khám sớm giúp phát hiện đúng nguyên nhân, điều trị hiệu quả và hạn chế các biến chứng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống về lâu dài.

BS. Nguyễn Thu Phương