Tiêm nhắc lại vắc xin: Chìa khóa duy trì miễn dịch bền vững cho trẻ nhỏ

Tiêm chủng là một trong những biện pháp y tế dự phòng hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ nhỏ trước nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tuy nhiên, không ít phụ huynh chỉ quan tâm đến các mũi tiêm cơ bản ban đầu mà quên rằng tiêm nhắc lại (tiêm tăng cường) mới là yếu tố quyết định giúp duy trì và củng cố miễn dịch theo thời gian. Nếu ví vắc xin như một “lá chắn”, thì mũi tiêm cơ bản giúp hình thành hàng rào bảo vệ, còn mũi nhắc lại giúp hàng rào đó luôn bền vững, không suy yếu khi trẻ lớn lên.

1) Vì sao trẻ cần tiêm nhắc lại?

Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ đang trong giai đoạn hoàn thiện. Sau khi tiêm, cơ thể sẽ tạo ra kháng thể để chống lại tác nhân gây bệnh. Nhưng theo thời gian, nồng độ kháng thể có thể giảm dần, khiến khả năng bảo vệ yếu đi. Tiêm nhắc lại giúp:

Sau mỗi mũi tiêm, cơ thể trẻ sẽ tạo ra kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, theo thời gian, lượng kháng thể có thể giảm dần. Nếu không được tiêm nhắc lại, khả năng bảo vệ sẽ suy giảm và xuất hiện “khoảng trống miễn dịch”. Mũi tiêm tăng cường giúp nâng nồng độ kháng thể lên mức bảo vệ tối ưu, kéo dài thời gian miễn dịch và giúp hệ miễn dịch ghi nhớ tác nhân gây bệnh tốt hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi trẻ bắt đầu đi nhà trẻ, mẫu giáo – môi trường đông người, nguy cơ lây nhiễm cao.

2) Tiêm nhắc lại giúp phòng bệnh hiệu quả hơn, giảm nguy cơ biến chứng

Tiêm nhắc lại đúng lịch không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn làm giảm mức độ nặng nếu trẻ không may nhiễm bệnh. Nhiều bệnh truyền nhiễm ở trẻ có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não, suy hô hấp, thậm chí tử vong. Khi miễn dịch được duy trì đầy đủ, nguy cơ nhập viện và biến chứng nặng sẽ giảm đáng kể.

3) Tiêm nhắc lại góp phần bảo vệ cộng đồng, đặc biệt là trẻ yếu thế

Bên cạnh lợi ích cho từng cá nhân, tiêm nhắc lại còn góp phần bảo vệ cộng đồng. Khi đa số trẻ được tiêm đủ và đúng lịch, “miễn dịch cộng đồng” được củng cố, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong trường học và khu dân cư. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với trẻ sơ sinh, trẻ mắc bệnh nền hoặc những trẻ chưa đủ điều kiện tiêm chủng – nhóm dễ tổn thương nhất.

4) “Lỡ quên lịch” có sao không?

Trong trường hợp lỡ quên lịch tiêm, phụ huynh không nên quá lo lắng nhưng cũng không được chủ quan. Cần kiểm tra lại sổ tiêm chủng và liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn tiêm bù phù hợp. Việc trì hoãn kéo dài có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ.

5) Bí quyết giúp phụ huynh nhớ lịch tiêm nhắc lại

Để không bỏ sót mũi tiêm quan trọng, phụ huynh nên chủ động lưu lịch tiêm vào điện thoại, đặt nhắc trước vài tuần hoặc đăng ký dịch vụ nhắc lịch tại cơ sở tiêm chủng. Một thao tác nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe của trẻ.

Những năm đầu đời là giai đoạn hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu. Tiêm chủng đầy đủ và tiêm nhắc lại đúng lịch chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ con trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và an toàn.