Ngày Toàn dân mua và sử dụng muối i-ốt (2/11): Sử dụng muối i-ốt đúng cách - Bảo vệ sức khoẻ mỗi gia đình

Muối i-ốt là nguồn bổ sung vi chất đơn giản, thiết thực trong bữa ăn hằng ngày, góp phần phòng ngừa các rối loạn do thiếu i-ốt. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, người dân không chỉ cần lựa chọn đúng sản phẩm mà còn phải chú ý cách bảo quản và sử dụng trong chế biến thực phẩm. Hưởng ứng Ngày Toàn dân mua và sử dụng muối i-ốt (2/11) với chủ đề “Sử dụng muối i-ốt đúng cách, bảo vệ sức khoẻ mỗi gia đình”, ngành Y tế Hưng Yên khuyến cáo mỗi gia đình duy trì thói quen sử dụng muối i-ốt hợp lý, đúng cách, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Lựa chọn đúng sản phẩm, bảo đảm nguồn bổ sung i-ốt

I-ốt là vi chất dinh dưỡng thiết yếu, tham gia vào quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp, có vai trò điều hòa chuyển hóa và hỗ trợ phát triển thể chất, trí tuệ. Thiếu i-ốt có thể gây bướu cổ, suy giảm chức năng tuyến giáp; đặc biệt ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi, trẻ nhỏ.

Ảnh minh họa (AI)

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tăng cường i-ốt vào muối ăn là biện pháp hiệu quả, an toàn và có tính bền vững trong phòng, chống các rối loạn do thiếu i-ốt. Việc sử dụng muối i-ốt thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày giúp bổ sung vi chất cho cơ thể, góp phần duy trì tình trạng dinh dưỡng i-ốt trong cộng đồng.

Việc nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen sử dụng muối i-ốt trong mỗi gia đình có ý nghĩa quan trọng. Khi mua sản phẩm, người dân cần lựa chọn loại muối có ghi rõ thành phần i-ốt trên bao bì, nhãn mác đầy đủ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng và bao bì nguyên vẹn. Không nên mặc định các loại muối biển, muối hạt, muối tự nhiên hay muối tinh đều có chứa đủ lượng i-ốt cần thiết nếu sản phẩm không ghi rõ được bổ sung i-ốt.

Bảo quản, chế biến đúng cách để hạn chế hao hụt i-ốt

Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả bổ sung i-ốt là cách bảo quản và sử dụng muối trong quá trình chế biến thực phẩm. I-ốt trong muối có thể bị hao hụt dưới tác động của độ ẩm, nhiệt độ cao và ánh sáng, nhất là khi muối được bảo quản không đúng cách trong thời gian dài.

Để hạn chế tình trạng này, người dân cần lưu ý một số nguyên tắc sau:

Bảo quản kín: Sau khi mở bao bì, nên cho muối vào lọ hoặc hộp có nắp đậy kín, tránh để muối tiếp xúc lâu với không khí ẩm.

Để nơi khô ráo, thoáng mát: Không đặt muối gần bếp nấu, nơi có nhiệt độ cao, ánh nắng trực tiếp hoặc khu vực thường xuyên có hơi nước.

Mua lượng vừa đủ: Không nên tích trữ muối trong thời gian quá dài; ưu tiên sản phẩm còn hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn và sử dụng luân phiên hợp lý.

Sử dụng linh hoạt trong chế biến: Có thể dùng muối i-ốt để nêm, ướp thực phẩm và chế biến các món ăn. Nên cho muối vào giai đoạn cuối khi phù hợp với món ăn, tránh đun nóng kéo dài không cần thiết.

Không rửa muối trước khi sử dụng: Việc làm ướt hoặc rửa muối có thể khiến một phần i-ốt bị thất thoát.

Người nội trợ cũng có thể lựa chọn các sản phẩm gia vị mặn có bổ sung i-ốt như bột canh i-ốt, hạt nêm i-ốt theo nhu cầu và hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Điều quan trọng là cần đọc kỹ nhãn sản phẩm để nhận biết thành phần i-ốt, tránh nhầm lẫn giữa gia vị thông thường và gia vị đã được bổ sung vi chất.

Bổ sung i-ốt hợp lý, không đồng nghĩa với ăn nhiều muối

Một vấn đề cần được nhấn mạnh trong truyền thông cộng đồng là sử dụng muối i-ốt không có nghĩa phải tăng lượng muối trong khẩu phần ăn. Đây là hai vấn đề khác nhau: cơ thể cần được cung cấp đủ i-ốt nhưng đồng thời phải hạn chế tiêu thụ natri để phòng ngừa tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.

WHO khuyến cáo người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày, tính tổng lượng muối từ tất cả các nguồn thực phẩm và gia vị. Vì vậy, người dân nên thay thế muối thường bằng muối i-ốt, sử dụng với lượng vừa đủ; hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối mặn, nước chấm và thói quen ăn mặn.

Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và trẻ em là những nhóm cần được quan tâm bảo đảm cung cấp đủ i-ốt thông qua chế độ dinh dưỡng phù hợp. Bên cạnh sử dụng muối i-ốt, cần duy trì bữa ăn đa dạng với các thực phẩm có chứa i-ốt như cá, tôm, cua, trứng, sữa và một số loại hải sản. Người mắc bệnh lý tuyến giáp cần thực hiện chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý bổ sung i-ốt liều cao hoặc sử dụng các chế phẩm chứa i-ốt khi chưa có chỉ định.

Một thói quen nhỏ trong mỗi căn bếp, khi được thực hiện đúng và duy trì lâu dài, sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe tuyến giáp, nâng cao thể lực và trí tuệ, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.