Hưởng ứng Ngày Đột quỵ thế giới 29/10: Kiểm soát tốt huyết áp để phòng ngừa đột quỵ

Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật, trong đó tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng có thể kiểm soát. Hưởng ứng Ngày Đột quỵ thế giới 29/10, ngành Y tế khuyến cáo người dân chủ động kiểm tra huyết áp, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị. Tại Hưng Yên, hoạt động sàng lọc tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh không lây nhiễm đang được triển khai tại cộng đồng, góp phần phát hiện sớm nguy cơ, phòng ngừa biến chứng.

Tăng huyết áp - nguy cơ âm thầm dẫn đến đột quỵ

Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến tế bào não thiếu oxy và tổn thương. Người bệnh có thể tử vong hoặc phải chịu những di chứng nặng nề như liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ. Bệnh không chỉ gặp ở người cao tuổi mà còn có thể xảy ra ở người trẻ có yếu tố nguy cơ tim mạch.

Khám sàng lọc tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh không lây nhiễm cho người dân xã Châu Ninh, Hưng Yên

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2021, toàn cầu ghi nhận khoảng 11,9 triệu ca đột quỵ mới; cứ 4 người trưởng thành thì có khoảng 1 người có nguy cơ bị đột quỵ trong suốt cuộc đời. Năm 2024, thế giới có khoảng 1,4 tỷ người từ 30-79 tuổi mắc tăng huyết áp, nhưng khoảng 44% chưa biết mình mắc bệnh và chỉ khoảng 23% kiểm soát được huyết áp.

Tăng huyết áp kéo dài làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa, làm tăng nguy cơ tắc hoặc vỡ mạch máu não. Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ăn mặn, thừa cân, ít vận động, rối loạn mỡ máu và đái tháo đường cũng làm gia tăng nguy cơ. Vì vậy, phát hiện sớm và kiểm soát huyết áp là biện pháp thiết thực để phòng ngừa đột quỵ.

Hưng Yên chủ động sàng lọc, phát hiện sớm nguy cơ

Tại Hưng Yên, công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm được chú trọng theo hướng phát hiện sớm, tư vấn và quản lý bệnh tại cộng đồng.

Từ ngày 7/10 đến 29/11/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hưng Yên triển khai khám sàng lọc tăng huyết áp, đái tháo đường và một số bệnh không lây nhiễm cho hơn 9.200 người từ 40 tuổi trở lên tại 23 xã, phường. Trong đó, dự kiến khoảng 6.500-6.800 người được xét nghiệm đường máu mao mạch. Những trường hợp có nguy cơ cao hoặc nghi ngờ mắc bệnh được tư vấn, hướng dẫn đến cơ sở y tế để khám và chẩn đoán xác định.

Trước đó, từ ngày 14/9 đến 7/10/2026, CDC Hưng Yên triển khai điều tra tình hình tăng huyết áp, tăng đường huyết lúc đói và một số yếu tố nguy cơ tại 10 xã, phường, dự kiến thực hiện trên 1.500 mẫu xét nghiệm đường huyết lúc đói. Kết quả góp phần bổ sung dữ liệu phục vụ đánh giá tình hình bệnh không lây nhiễm và xây dựng giải pháp can thiệp phù hợp.

Thông qua các hoạt động này, người dân có thêm cơ hội phát hiện nguy cơ sức khỏe, được tư vấn và hướng dẫn theo dõi. Tuy nhiên, sàng lọc mới là bước đầu; hiệu quả phòng ngừa đột quỵ phụ thuộc quan trọng vào việc người bệnh tuân thủ điều trị, kiểm soát huyết áp và tái khám thường xuyên.

Chủ động kiểm soát huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ

Ngành Y tế khuyến cáo người dân duy trì thói quen đo huyết áp định kỳ, nhất là người từ 40 tuổi trở lên, người thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch. Người được chẩn đoán tăng huyết áp cần uống thuốc đúng chỉ định, tái khám đúng hẹn, không tự ý bỏ thuốc khi thấy huyết áp ổn định.

Bên cạnh đó, cần hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn; tăng cường rau xanh, trái cây; duy trì vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá. Người mắc tăng huyết áp nên kiểm tra đường huyết, mỡ máu và các yếu tố nguy cơ khác theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đặc biệt, khi xuất hiện đột ngột các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nhìn mờ, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường, cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ ngay lập tức. Không tự ý cạo gió, chích máu hay cho người bệnh uống thuốc.

Hưởng ứng Ngày Đột quỵ thế giới 29/10, mỗi người dân Hưng Yên hãy bắt đầu từ việc đơn giản: biết chỉ số huyết áp của mình, kiểm soát huyết áp đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh. Sự chủ động của mỗi cá nhân cùng với hoạt động sàng lọc, tư vấn và quản lý bệnh tại y tế cơ sở sẽ góp phần giảm nguy cơ đột quỵ, bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.